آرشیو سه‌شنبه ۲۲ مرداد ۱۳۹۸، شماره ۴۶۷۹
بانک و بیمه
۱۲

ثبت 11 میلیون تقاضا برای صدور دسته چک

مدیرکل نشر و ریالی بانک مرکزی با بیان اینکه، هر فرد در کل شعب یک بانک می تواند حداکثر یک دسته چک انفرادی و یک دسته چک اشتراکی صیادی داشته باشد، گفت: 11 میلیون تقاضا برای صدور دسته چک ثبت شد.

به گزارش خبرگزاری مهر، مسعود رحیمی با بیان این موضوع که براساس آمارهای رسمی بانک مرکزی، سهم ارزش مبادلات انجام شده با چک از کل تراکنش های غیرنقد، همواره افزایشی بوده و با 9/ 5 واحد درصد افزایش از 4/ 22 درصد در سال 1395 به 3/ 28 درصد در سال 1397 رسیده، گفت: بانک مرکزی موازی با سیستم های موجود در حوزه نظام نوین پرداخت در کشور نظیر «ساتنا»، «پایا» و «شتاب»، با شناسایی نقاط ضعف و کاستی های فرآیند اجرایی چک، به منظور ارتقای این ابزار پرداخت غیرنقدی سنتی مهم (به علت مزیت امکان پرداخت وجه معین در تاریخ آتی)؛ سیستم انتقال تصویر چک (چکاوک) را طراحی کرد. با عملیاتی شدن سامانه چکاوک به عنوان زیرساخت پردازش نظام مند الکترونیکی چک که در خرداد ماه 1394 تکمیل شده است، عملیات پایاپای چک های عادی، رمزدار و تضمینی صرفا از طریق سامانه مزبور انجام می شود. در واقع هدف نهایی سامانه چکاوک و سایر زیرسامانه های مرتبط با آن از جمله صیاد و سامانه استعلام پیامکی افزایش اعتبار چک در سطح جامعه، کاهش آمار چک های بلامحل، کاهش آسیب های اجتماعی و اقتصادی ناشی از افزایش صدور چک های برگشتی بوده است.

او درباره آخرین آمار چک های برگشتی توضیح داد: طبق بررسی های صورت گرفته، تعداد چک های برگشتی در سال 1378 بالغ بر 63/ 2 میلیون برگ بوده که با شیب صعودی، این رقم در سال 1390 به 37/ 6 میلیون برگ رسیده است و این آمار حاکی از رشد 142 درصدی تعداد چک های برگشتی طی دوره مورد بررسی است. همین امر گواه بر ضرورت ایفای نقش بیشتر بانک مرکزی جهت ساماندهی به حوزه پرداخت با چک است. در همین راستا بانک مرکزی با یکسان سازی طرح، محتوا و ارتقای مولفه های امنیتی چک به منظور افزایش اعتبار آن از طریق ابلاغ شیوه نامه اقلام اطلاعاتی و محتوای فنی چک ها در بهمن ماه سال 1395 و از سویی دیگر اعتبارسنجی دقیق اهلیت دارنده دسته چک در زمان صدور، براساس قوانین و مقررات و سوابق مندرج در سامانه های اطلاعاتی اعتباری (چک برگشتی و تسهیلات و تعهدات) با رونمایی از طرح صیاد در شهریور ماه سال 1396 گام برداشت. همچنین با راه اندازی سامانه پیامکی از مهرماه سال 1397، امکان دریافت اطلاعات از سوابق چک برگشتی صادرکننده چک را برای ذی نفعان مهیا کرد. در نتیجه این اقدامات نسبت تعداد و مبلغ چک های برگشتی در چکاوک از 3/ 14 و 9/ 19 درصد در اسفند 1395 به ترتیب به 8/ 8 و 4/ 9 درصد در اسفند 1397 رسیده و همچنین سهم چک های وصولی در مقایسه با چک های برگشتی از کل چک های مبادله ای با شیب تندی درحال افزایش است.

مسعود رحیمی درباره علت کاهش چک های برگشتی گفت: بررسی روند نسبت چک های برگشتی در چکاوک نشان می دهد؛ استقرار تدریجی سامانه صیاد در شعب بانک ها کاهش تعداد و مبلغ چک های برگشتی را به صورت محسوس به دنبال داشته است. بنابر این می توان به اهم اقدامات اخیر بانک مرکزی که در کاهش نسبت چک های برگشتی موثر بوده اند، اشاره کرد که بر این اساس، اعتبارسنجی دقیق صادرکننده دسته چک از طریق صیاد و عدم پذیرش درخواست های دارای سوابق اعتباری سوء است؛ به این معنا که براساس اطلاعات اخذ شده در سال 1397 بیش از 11 میلیون درخواست صدور دسته چک در این سامانه ثبت شده که از این میان 2/ 5 درصد آن تایید نشده است.