آرشیو سه‌شنبه ۲۲ مرداد ۱۳۹۸، شماره ۴۴۳۸
دیپلماسی
۵
نگاه روز

چشم انداز سفر بولتون به لندن

اکبر قاسمی

جان بولتون، مشاور امنیت ملی دونالد ترامپ، رییس جمهور امریکا پرونده ها و مسائلی چند برای رایزنی خود در لندن دارد که مسائل شرکت هوآوی، هنگ کنگ، چگونگی رویارویی با چین، بحران نفتکش های ایرانی و انگلیسی و ائتلاف برای امنیت دریایی در خلیج فارس را شامل می شود. همچنین چگونگی رویارویی با گام های بعدی در پروسه برجام در سایه گام سوم ایران، تحولات یمن و سوریه، روسیه و امنیت اروپا، اوکراین و چشم انداز مناسبات روسیه با آن در پرتو رویکرد «زلنسکی»، گام های بعدی برای ونزوئلا، معامله قرن و اجلاس برای پرده برداری از بخش سیاسی معامله قرن با حضور رهبران عرب در امریکا و نهایتا ترسیم روابط ویژه لندن و واشنگتن در پرتو تحولات لغزنده برگزیت نیز در دستور کار مشاور امنیت ملی ترامپ در لندن قرار دارند. بولتون صرفا در حد فعالیت روانی و آشکار و در ظاهر خود این طور وانمود می کند که هدف سفر او این است که اراده جدی واشنگتن را همچنان در خط فشار حداکثری علیه ایران حفظ کرده و این رویکرد را تبلیغ می کند. البته آثار آن نیز در حد رفتار خصلتی بولتون باقی می ماند چرا که در پرتو شرایط بحران داخلی انگلیس، بعد از روی کار آمدن بوریس جانسون و تحولات متزاید ناشی از مشکلات داخلی و استهلاک شدید انرژی جانسون برای چگونگی برون رفت از این بحران و اداره آن، در اواخر اکتبر احتمال ورود به بحران زودهنگام جدید دیگر، انگلیس دیگر دوره طلایی اقتدار بریتانیای بزرگ را برخوردار نبوده و نیست تا شرایط مناسبی را برای یارگیری در دیپلماسی جهانی و اروپایی و ائتلاف سازی ها برخوردار باشد. لندن همچون اردک لنگ ناگزیر به رعایت احتیاطات فراوانی در عرصه سیاست خارجی به علت فقدان استحکام موقعیت داخلی و به ویژه در محیط اروپایی است. عمدتا در این سفر هدف اصلی بولتون از رایزنی با لندن، منسجم نشان دادن سطح هماهنگی ها و همچنین جست وجو و تعیین راه کار در پرتو تجربیات فراوان انگلیس برای یافتن مکانیزم ها برای بحران های متعدد و کشف برون رفت های کارآمد از انواع چالش ها و بحران های مختلف در شرایط توفانی جاری است. شرایطی که سکان امنیت و سیاست خارجی هر دو کشور را از لحاظ زمان باقی مانده برای اداره امریکا برای ورود به مرحله انتخابات ریاست جمهوری امریکا در تنگنا قرار داده است. بولتون با بحران های متعدد و گوناگون داخلی و خارجی انگلیس، مشتمل بر شکنندگی مدیریت سیاسی این کشور در مناسبات با پارلمان و نحوه تحقق خاستگاه های پوپولیستی اکثریت افکار عمومی و انتظارات فزاینده در دایره استقلال طلبان اسکاتلند، ولز، ایرلند وهمچنین نبود فضای تعامل امیدوارکننده با موسسات و کارگزاران با مجموعه اتحادیه اروپا به خصوص در سایه راهبردهای سختگیرانه بازیگران موثری چون آلمان و فرانسه و همچنین تراکم بحران ها در زمینه شکاف شدید در مدیریت نخبگان و اشراف جامعه توسط جانسون دست به گریبان است که همه آنها از بی کفایتی هایی ناشی می شود که ملکه نیز به درستی به آن معترف است. بنابراین خیلی بعید است که در ورژن عملکردی بولتون، او بتواند به نسخه های موفقی در سفر به لندن در چارچوب رفتارهای غیرقابل پیش بینی رهبری ترامپ و جانسون نائل شود. سفر بولتون به لندن، عمدتا بیشتر به داستان نجات دادن افسران ارشد آتش نشانی امریکا و انگلیس شبیه می ماند که خود در زیر بهمن های سنگین و پیچ های هولناکی گرفتار شده اند و فقط به دنبال یافتن راهی برای خروج خود از موقعیت کوران های سهمگین بعدی و موفقیت برای برون رفت از مشکلات روبه رو و جاری هستند. مشکلاتی که «انتخابات زودهنگام یا ورود به گردنه هولناک 31 اکتبر که بریتانیا را به یک بحران سخت تر در بخش اقتصادی و مالی مواجه خواهد ساخت»، شامل می شود. سوال اساسی این است که بولتون در شرایطی که آقای جانسون فرصت و موقعیت و پایداری لازم برای اندیشیدن و یافتن نحوه خروج از بحران های فزاینده بریتانیا را ندارد، چگونه می تواند در پرتو از دست دادن همه موقعیت ها، خود متحدی مقتدر و منسجم برای دیپلماسی پریشان خاطر ترامپ و اداره کنندگان متزلزل واشنگتن برای برون رفت از طیف وسیعی از بحران های پیچیده جهانی در وقت اضافی بازی سرنوشت ساز و پیچیده آینده انگلیس برگزیده شود؟ جواب این ابهامات را به زودی تحولات سیال و پیچیده انگلیس نمایان خواهد کرد. دیپلماسی لندن چنانچه راه موفقیت را بخواهد سپری کند، گزینه اش مسکوت گذاشتن توصیه های بولتون و تمرکز بر یافتن راهکارهای عقلانیت محور و برون رفت سنجیده از گره هایی است که با دندان های بولتون در ماه های قبل میلادی در مناسبات تهران - لندن به وجود آمده است. این بار لندن باید با پیمایش متوازن و درک صحیح واقعیت های صحنه و با اتخاذ تدبیر معقول به دور از پیروی از توصیه های مخاطره انگیز جدید بولتون راه دیگری بپیماید.