آرشیو سه‌شنبه ۲۲ مرداد ۱۳۹۸، شماره ۵۴۵۵
صفحه اول
۱

روایت خبرنگار جام جم از حال و هوای صحرای عرفات

معشوق همین جاست بیایید، بیایید...

حامد عسکری

اگر کارگردان باشم و بخواهم فیلمی راجع به حج بسازم و ورود قهرمان فیلمم را به سرزمین عرفات قاب ببندم، یک کلوزآپ از یک سطح خاکی در یک غروب خاص می بندم و یک پای تا مچ برهنه مردانه را از بالا فرود می آورم داخلش، طوری که از کنار دمپایی شخصیت قهرمان خاک بلندشود... خیلی نشانه شناسانه است لامذهب. تعریف و ذهنیت من هم مثل شما از صحرای عرفات یک صحرای خشک و بی آب و علف بود که هیچ امکاناتی ندارد، چندساعتی حاجیان می آیند آنجا و به هر ضرب و زوری اعمالشان را انجام می دهند و بعد بدو بدو سوار اتوبوس می شوند و می روند سراغ بقیه اعمال... من هم با همین ذهنیت رفتم و وقتی رسیدم، دروغ چرا! خیلی خورد تو پرم، یک شهرک مانند بود، خیابان کشی، برق کشی، سرویس های بهداشتی دائمی و فراوان و خیمه هایی بزرگ و خنک و از همه مهم تر درخت! درخت های زبان گنجشک که درخیابان های صحرای عرفات فراوان است. حاجیان غروب شب عرفه می رسند و تقریبا همه بار اولی ها می خورد تو ذوقشان. داخل چادرها اسکان داده می شویم. یک ساعتی می گذرد تا آبی به حلق بریزی و زانویی صاف کنی و نمازی بخوانی، نوبت پشه هاست و ا...اکبر از پشه های غریب گزش. عرفات، بهشت پشه هاست. قشنگ می آیند روی دست و پایت می نشینند، می زنند و می روند و تو نه تنها باید لبخند بزنی که حتی حق خاراندن جایش را هم نداری... بگذریم،شب عرفه یک دعای بلند و با شکوه دارد که خواندیمش، بعد راه افتادیم سمت کوه جبل الرحمه که در بالا دست صحراست، کوهی که آدم در آن فرود آمد و اعتراف کرد به ظلمش به خویشتن. گله گله مومنان بر یال کوه نشسته اند و به مناجات و ذکر و فکر مشغولند. ساعت حدود یک است، دروغ چرا یک مقداری هم قدم زدم و خلوت کردم که شاید حالی دست بدهد، اما نداد که نداد.یک ترس مقدس به جانم ریخته. اگر سیمم وصل نشود چه! اگر اشکمان بخشکد چه؟ باخت داده ام که! شب را خوابیدم به همین فکر و خیال . بعد از نماز صبح و صبحانه مجددا خوابیدم، حوالی ساعت10 روز عرفه بیدار شدم، کمی قرآن و ادعیه خواندم و باز همان که همان... به سعید که هفتمین عرفه اش را در عرفات می گذراند، می گویم خبری نیست! می خندد و می گوید صبر کن! نماز ظهر را می زنم به کمر و ناهار می خورم. پشه ها و گرمای هوا نمی گذارد راهی جز دراز کشیدن... و در همین فکر و خیالات غوطه ورم که چه کارم داشتی صدایم کردی! که صدای دعای عرفه از بلندگوهای عرفات بلند می شود. راه می افتم سمت چادر بعثه. جا گیر نمی آید و همان بیرون می نشینم. ده دقیقه از دعا نگذشته که ابرهای کبود از راه می رسند، دقیقا بالای سر عرفات، بالای سر این همه بنده که آمده اند بخشیده شوند. همه سفیدپوش همه در احرام. دعای عرفه دعای بلندی است هم از نظر مضمون ومحتوا و هم تعداد صفحات... به خود عرفات قسم، ابرها دقیق تا آخر دعا باریدند... ما هم باریدیم... وای که چه لحظاتی بود. یک خواب بود باورکنید... حوله های احرامم خیس شده بود. صورتم را رو به آسمان گرفته بودم. دست هایم رو به آسمان و صدا مثل قطره های باران در هوا منتشر بود.حس این که سال ها پیش ارباب، که این روزها خیلی زودتر از موعد دلشوره محرمش به جانم افتاده، یک جایی همین جاها بوده و همین کلمه ها را انشا کرده که روح را صیقل می دهد. دعای عرفه، دعای ترسناکی است. یک حرف هایی سیدالشهدا می زند و چیزهایی می گوید که هول به جانت می افتد:

شهادت می دهم به بودنت. به چین و چروک های پیشانی ام، شهادت می دهم به بودنت، به نرمه غضروف های اطراف بینی ام... حمد می کنم خدایی را که قضا و تقدیرش دفع و بازگشتی ندارد... . چرا از چین و چروک پیشانی حرف می زند؟ چرا از لب هایش حرف می زند؟ چرا می گوید حلقومم که غذا از آن رد می شود گواهی می دهد تو را؟ این چه طرز دعا کردن است ؟ چرا دل ما را خالی می کند؟و... اینها همه روضه های مکشوفند. من دارم می خوانم، می شنوم و می بارم . باران می گرید بر این روضه ها. من بمیرم برای دل گل نرگسش. رفقا واقعا خدمت تان عرض می کنم عرفات را در عصر عرفه دقیقا و با تک تک سلول هایت حس می کنی که حضرت حجت در یکی از همین خیمه ها یا اصلا شبیه ما بیرون خیمه ها دارند دعای رسیده از جدغریبشان را زمزمه می کنند و تو را این حس، آتش می زند که هست و نمی بینی اش. عرفه حسین(ع)تمام می شود. باران بند می آید. خیس خالی ام. ابرها پاک شدند، مردم گله گله دارند قدم می زنند . ایستاده ام جلوی فن کولرگازی که باد داغ می زند تا خشک شوم. سعید پیدایش می شود از خم چادر: «حال کردی!» نخودی خندیدم و گفتم: «عالی!» همان طوری که دنبال سوژه برای عکاسی بود، گفت: «13 سال بود در عرفات بارون نیومده بود. آقا اومد هم روحمون رو شست و هم جسممون رو. موتور شویی شدیم...» حالا دو روز گذشته با کله کچل نشسته ام در هتل و دارم یادداشت می نویسم و از شما چه پنهان به خودم می گویم می شود یک عرفه دیگر هم عرفات باشم؟