آرشیو سه‌شنبه ۲۲ مرداد ۱۳۹۸، شماره ۵۴۵۵
زندگی
۱۳
یادداشت

انتخاب رشته های پولکی

مهدی بهلولی

در نظام های آموزشی کشورهای پیشرفته دنیا، وقتی دانش آموزان می خواهند برای مقطع تحصیلی بالاتر خود انتخاب رشته کنند، مشاوران تحصیلی آنها را در گروه هایی قرار می دهند و در طول سال در قالب مشاوره های گروهی، مشاغل مختلف را به دانش آموزان خود معرفی می کنند. همچنین در این کشورها، مشاوران با زیر نظر گرفتن نمرات، علاقه ها، استعدادها و رفتار دانش آموزان برای هرکدام از آنها پرونده مفصلی در زمینه های علمی و تربیتی تشکیل می دهند و بعد براساس پرونده تشکیل شده، نظرات معلمان و والدین و صحبت های خود دانش آموز، او را در زمان انتخاب رشته هدایت می کنند.

ولی در نظام آموزشی ما به خصوص در مدارس دولتی نقش مشاوران تحصیلی بسیار کمرنگ تر از این حرف هاست و در حالی که مشاور باید در طول سال تحصیلی همراه و همگام با دانش آموز حرکت کند و راهنمای او باشد، اما در بسیاری از مدارس ما مشاوران تحصیلی به زور دانش آموزان خود را می شناسند، چه رسد به این که نسبت به علایق و استعدادهای شاگردان شان شناخت داشته باشند.  البته در مدارس غیردولتی ایران، مشاوران تحصیلی حضور پررنگ تری دارند و بیشتر با دانش آموز و خانواده اش صحبت می کنند. اما بازهم در این مدارس انتخاب رشته کمتر بر مبنای شناخت فردی از روحیات و مهارت های دانش آموزان انجام می شود و در این زمینه مشاوران تحصیلی عموما فقط به رتبه و تراز کنکور شاگردان خود توجه می کنند. یعنی در کشور ما حتی در مدارس غیردولتی، در زمان انتخاب رشته نسبت به شناساندن رشته های دانشگاهی به دانش آموزان و انتخاب رشته بر مبنای شناخت علایق و استعدادهای آنها بی توجهی می شود. از این رو می توان گفت در ایران هدایت تحصیلی و شغلی کمتر اتفاق می افتد که این موضوع تبعات جبران ناپذیری را برای اقتصاد و جامعه ما به همراه داشته است.  همچنین باید به این نکته توجه داشت که بیشتر مشاوران تحصیلی ما هنگام انتخاب رشته برای شاگردان شان در درجه اول به این مساله توجه می کنند که کدام رشته های تحصیلی موقعیت شغلی مناسب تری دارد و به دانش آموزان خود توصیه می کنند حتما آن رشته ها را انتخاب کنند، حتی اگر به آنها علاقه چندانی نداشته باشند. البته این ناشی از فشاری است که معمولا خانواده ها در ایام انتخاب رشته به مشاوران وارد می کنند. یعنی خیلی وقت ها والدین از مشاور تحصیلی می خواهند فرزندشان را طوری راهنمایی کند که حتما در رشته های مطرح و پردرآمدتر قبول شود و در این فرآیند نه خانواده و نه مشاور هیچ کدام به علاقه و مهارت دانش آموز توجه نمی کنند. خود این موضوع نیز به خاطر شرایط اقتصادی نابسامانی است که گریبانگیر کشور ما شده، به نحوی که مثلا یک فارغ التحصیل رشته پزشکی ده ها برابر فارغ التحصیلان رشته های دیگر درآمد دارد و در این شرایط طبیعی است که خانواده ها فقط معیارهای اقتصادی را در انتخاب رشته فرزندانشان مد نظر قرار دهند.