آرشیو سه‌شنبه ۲۲ مرداد ۱۳۹۸، شماره ۵۴۵۵
زندگی: فناوری
۱۵

اجرای فناوری تخته پرنده ای که یک مخترع فرانسوی سوار بر آن توانست از کانال مانش با موفقیت عبور کند چیست؟

عبور از مانش با قالیچه پرنده!

صدف دژآلود

احتمالا در چند روز گذشته ویدئوی مردی را که با تخته پرنده در آسمان پرواز می کند در شبکه های اجتماعی دیده باشید. اگر هنوز ندیده اید، کافی است هشتگ frankyzapata را در اینترنت جست وجو کنید یا با نرم افزار همراه QR Reader از کیوآرکد سمت چپ و بالای همین صفحه استفاده کنید تا ویدئوی این پرواز تاریخی را ببینید. احتمالا با دیدن این ویدئو یاد کریس آنجل و حقه های شعبده بازی خواهید افتاد. اما این یکی کاملا راست و واقعی است! مردی که در ویدئو مشاهده می کنید فرانکی زاپاتا مخترع تخته پرنده است. زاپاتا متولد پنجم مهر 1357 در فرانسه است و در کارنامه کاری اش اختراعات خبرسازی در حوزه فناوری های هوانوردی به چشم می خورند. زاپاتا از 16 سالگی شروع به جت اسکی کرد و چند بار به مقام قهرمانی جهان رسید. این قهرمان خوش ذوق درنهایت پس از سال ها کار در زمینه ساخت واترکرافت های شخصی، موفق به اختراع تخته های پرنده شد.

فرانکی زاپاتا کیست؟

زاپاتا در سال 1390/ 2011 از اختراعی موسوم به فلای برد رونمایی کرد که به تیتر رسانه های خبری تبدیل شد. سرنشین فلای برد می توانست تا ارتفاع 9متری به پرواز دربیاید. اما این تخته پرنده، سازه مستقلی نبود. بلکه برای پرواز باید با شیلنگی به یک جت اسکی وصل می شد و سرنشین نیز برای برقراری تعادل به دو بازوی کمکی تکیه می کرد. ویدئوی نخستین پرواز فلای برد پس از انتشار در یوتیوب در عرض تنها 15 روز به بیش از دو میلیون بازدید دست یافت.

اما زاپاتا می خواست هاوربردی بسازد که برای پرواز به جت اسکی متکی نباشد. بنابراین مهیای ساخت نسخه ارتقایافته فلای برد شد و در سال 1395/ 2016 از اختراع جدیدی که فلای برد ایر نام داشت رونمایی کرد. پرواز زاپاتا با فلای برد ایر در همان سال به عنوان طولانی ترین پرواز با هاوربرد ثبت شد. این پرواز در طول سواحل جنوبی فرانسه در مسافتی به طول 2252 متر انجام گرفت. فلای بردایر، آن طور که در وصف این اختراع جالب و عجیب آمده است، تا ارتفاع 3000 متری پرواز می کند و می تواند به بیشینه سرعت 150 کیلومتر بر ساعت برسد.

رزمایش هوایی در روز باستیل

شاید باورتان نشود. اما این مرد فرانسوی کانون توجه سران فرانسه در رژه نظامی روز باستیل در 23 تیر امسال بود. زاپاتا در پروازی نمایشی سوار بر تخته پرنده در مراسم رسمی که امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه هم حضور داشت پدیدار شد.

جالب تر این که سلاحی هم در دست داشت که البته نمی دانیم پر بود یا نه! پرواز نمایشی زاپاتای مسلح در این مراسم با هدف معرفی کاربردهای این اختراع در صنایع نظامی صورت گرفت.

زاپاتا با ارتش آمریکا و فرانسه هم همکاری داشته است. حتی ارتش فرانسه 4/1 میلیون دلار برای آزمایش تخته پرنده زاپاتا به منظور توسعه کاربردهای نظامی سرمایه گذاری کرده است.

تلاش ناموفق برای عبور از کانال مانش

پس از پرواز موفق روز باستیل زاپاتا پرواز خبرساز دیگری هم در سوم مرداد امسال داشت. زاپاتا در این پرواز قرار بود سوار بر تخته پرنده معروفش از کانال مانش عبور کند. این روز مصادف با صدودهمین سالگرد نخستین عبور هوایی از کانال مانش بود. اما متاسفانه پرواز زاپاتا این بار موفقیت آمیز نبود و زمانی که می خواست برای سوختگیری فرود بیاید داخل آب سقوط کرد. ولی خودش آسیبی ندید. علت این سقوط از خطای جایگاه فرود گزارش شد. گویا قایق سوختگیری به دلیل حرکات امواج نتوانسته بود جایگاه فرود را در محل مناسب ظنظیم کند. جا دارد اضافه کنیم که فعلا تخته پرنده زاپاتا باید هر 10 دقیقه سوختگیری کند.

پرواز موفق بر فراز کانال مانش

زاپاتا بار دیگر در 13 مرداد شانس خود را برای عبور از کانال مانش امتحان کرد و این بار سربلند از این آزمایش بیرون آمد. پرواز زاپاتا برای عبور از کانال مانش حدود 22 دقیقه طول کشید. تخته پرنده زاپاتا در این پرواز به ارتفاع 15 تا 20 متری از سطح دریا و به سرعت بیشینه 177 کیلومتر بر ساعت رسید و درنهایت در میان تشویق انبوه تماشاگران به ساحل بازگشت. البته تخته پرنده زاپاتا براثر سقوط اخیری که داشت آسیب دیده بود. زاپاتا به گفته خودش روزی 15 تا 16 ساعت روی بازسازی هاوربرد کار کرد تا برای روز موعود آماده پرواز باشد.

او پس از این اقدام موفقیت آمیز در مصاحبه با رسانه های خبری اعلام کرد لحظه شگفت انگیزی را در عمرش تجربه کرده و از این بابت بسیار خوشحال است. به گفته زاپاتا، 10 درصد پایانی مسیر پرواز برایش راحت تر بود و درنتیجه فرصت پیدا کرد تا از مناظر دیدنی اطراف هم لذت ببرد. از این سخن زاپاتا برمی آید که پرواز با هاوربرد آن طور که به نظر می رسد کار ساده ای نیست.

رقبای تخته پرنده زاپاتا

زاپاتا تنها کسی نیست که در جهان روی توسعه این قبیل فناوری های پرنده کار می کند. در سال 1396/ 2017 ریچارد براونینگ، مخترع بریتانیایی از اختراعی موسوم به ددالوس مارک 1 رونمایی کرد که نوعی جت پوشیدنی است(تصویر پایین). جت های موردنیاز برای پرواز روی بازوها و پشت سرنشین بسته می شوند و سرنشین را به نمونه واقعی مرد آهنی تبدیل می کنند. نمونه های قابل فروش این لباس پرنده 440 هزار دلار است و در صورت دارابودن سوخت کامل بین 5 تا 10 دقیقه در هوا دوام خواهند داشت.

پروازی با چالش های فراوان

برای پرواز با تخته پرنده زاپاتا باید کوله پشتی مخصوصی را که با پارافین پر شده است حمل کرد. این کوله پشتی درواقع سوخت مورد نیاز برای فقط 10 دقیقه از طول پرواز را تامین می کند و هر 10دقیقه به سوختگیری مجدد در طی مسیر نیاز دارد، اما چالش اصلی زاپاتا مقابله با شدت وزش باد در مسیر کانال بود. پرواز با تخته پرنده طبق توضیحات زاپاتا بدون قوای جسمانی لازم و تسلط بر تکنیک های بدنی ممکن نیست. او می گوید باید بتوانید در برابر باد مقاومت کنید؛ زیرا تخته پرنده زیر پاها قرار دارد و درنتیجه همه بدن مورد حمله باد خواهد بود.

آینده این فناوری به کدام سو می رود؟

شاید بپرسید آیا در آینده هرکسی می تواند برای رفت وآمدهای روزمره با تخته پرنده جابه جا شود؟ باتوجه به ترافیک سنگین خیابان ها در شهرهای شلوغ آیا تخته های پرنده راه حل خوبی است؟ راستش باید بگوییم خیلی به این آرزو دل نبندید که روزی هاوربردهای زاپاتایی برای استفاده عموم فراگیر شوند. این فناوری برای استفاده های خاص در مصارف نظامی هم با اماواگرهای بسیاری همراه است. آن هم به چند دلیل:

 با فناوری گران قیمتی روبه رو هستیم. هزینه ساخت و نگهداری تخته های پرنده دست کم تا آینده نزدیک ارزان نخواهد شد. تخته پرنده زاپاتا اکنون چیزی حدود 250 هزار دلار قیمت دارد و زاپاتا هنوز از زمان فروش نمونه های تجاری این محصول حرفی نزده است. برای مصارف نظامی هم تجهیز یک تیم 9نفره پیاده نظام با این تخته پرنده حدود دو میلیون دلار هزینه خواهد داشت.

 این قبیل فناوری ها پرسروصدا کار می کنند و در مصارف نظامی وسیله امنی برای انجام ماموریت به دور از چشم دشمن نیستند. نکته دیگر این که شلیک در حین پرواز با تخته پرنده نمی تواند خیلی دقیق باشد. زیرا باید یکدستی صورت بگیرد. (یک دست سرنشین همواره با ابزار فرمان پر خواهد بود)

 برای پرواز با تخته پرنده یا حتی لباس پرنده براونینگ به نیروی جسمانی بسیار ورزیده ای نیاز است. در وبگاه زاپاتا آمده است که فلای برد ایر برای مصارف سرگرمی نیست و تازه اگر هم روزی شرکت زاپاتا فروش این فناوری را برای عموم آزاد کند، خریداران باید 100 ساعت برای کار با نسخه اولیه فلای برد آموزش ببینند.

اما با وجود همه معایبی که گفتیم، زاپاتا قرار نیست از توسعه ایده های این چنینی دست بردارد. بلکه در مصاحبه جدیدش اعلام کرده که در اقدام بعدی تصمیم به ساخت ماشین پرنده دارد و قراردادهایی هم برای توسعه این ایده با سرمایه گذاران امضا کرده است. باید منتظر باشیم و ببینیم زاپاتا چگونه غافلگیرمان خواهد کرد!