آرشیو چهار‌شنبه ۲۳ مرداد ۱۳۹۸، شماره ۷۱۳۲
صفحه آخر
۱۶
نگاه روز

از صلح گفتن

الهام فلاح

چهارشنبه، بیست و سوم مرداد ماه به همت کمیته صلح بین الملل در سرای اهل قلم نشستی با محوریت صلح و ادبیات برپا خواهد شد. انجمن علمی مطالعات صلح ایران نهادی است غیرانتفاعی و بین رشته ای که در سال 1394 فعالیت خود را با مجوز از سوی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری جمهوری اسلامی ایران آغاز کرده است.

آنچه گفتن و پژوهش درباره صلح را دشوار می کند ماهیت غیرفیزیکی آن است. واحد شمارش و بررسی کیفیت و کمیت ندارد. درست برخلاف جنگ. جنگ را می توان با متر و معیار جهانشمول شدت و وسعت آن را نشان داد. چهار بمب. دوهزار و پانصد اسلحه. سه انفجار، تعداد مین های کاشته شده، تعداد کشته شدگان و آوارگان و اسرا. هرقدر این عدد بزرگ تر باشد نشاندهنده جنگی مخوف تر و وسیع تر است که هراس و تلخکامی بیشتری به بار خواهد آورد. از همین رو مواجهه با صلح خصوصا در ادبیات و سایر شاخه های هنری مواجهه سلبی است و نه ایجابی. به این معنی که درباره صلح این گونه می نویسند که اگر جنگی با این شدت نباشد چقدر خوب است. درست مانند تصویر کردن یک بیماری دهشتناک و کشنده برای تکریم و ترویج فرهنگ بهداشت و پاسداشتن سلامتی.

از آنجا که ایران قرنی پرحادثه و پر از جنگ و کشمکش های داخلی و خارجی را تجربه کرده است، بخصوص جنگ با عراق که سی سال از پایان آن گذشته است، مسلما بخش فرهنگ و ادبیات امروز ایران نمی تواند وام دار این رویداد بزرگ نباشد. تعداد شهدا، آوارگان و اسرا و باقی تلفات جانی و انسانی این جنگ و نیز ویرانی هایی که مسبب خسران و ضربات جبران ناپذیر جسمی و روانی به مردم ایران شد، به قدری زیاد و درخور توجه است که بدون شک برای پرهیز و ممانعت از تکرار این فاجعه باید علاوه بر تقویت قوای نظامی و بخش سیاست بین الملل به قلم که از هر تفنگ و شمشیری برنده تر و کارسازتر است توجه شایان نمود. خصوصا در وضعیت فعلی که کشور با فشارهای حداکثری فضای بین الملل و نقض فاحش حقوق خود مواجه است و از لحاظ اقتصادی و معیشتی اوضاع کم از دوران جنگ ندارد.