آرشیو چهار‌شنبه ۲۳ مرداد ۱۳۹۸، شماره ۹۵۶۶
اجتماعی
۱۰

«رسالت» در گفت و گو با کارشناسان، فرار مالیاتی پزشکان را بررسی می کند

فرار رو به جلوی پزشکان

مریم رمضانی

گروه اجتماعی: به دور از هر نوع حاشیه سازی و فرافکنی باید گفت، «مالیات» یک نوع هزینه اجتماعی است که همه باید آن را پرداخت کنند اما تفاهم نامه اخیر سازمان نظام پزشکی با سازمان امور مالیاتی و الزام پزشکان به منظور نصب دستگاه کارتخوان، جامعه بزرگ درمانی و سلامت کشور را عزادار کرده است، آنان چنان از این تصمیم حیران و اندوهگین اند که انگار آسمان به زمین آمده است!

جامعه پزشکی طی روزهای اخیر با سخیف ترین نوع ادبیات به این تصمیم واکنش نشان داده و حتی دست به قلم شده اند و خطاب به رئیس سازمان نظام پزشکی نامه ای بلند بالا نوشته اند مبنی بر اینکه، چنین اقدامی، توهین به شانیت پزشکان بوده پس باید در این تصمیم تجدیدنظر و تواقفی صورت بگیرد، حال آنکه بسیاری از وظایف و تصمیمات اقتصادی دولت از جمله دخالت در توزیع درآمد، تخصیص منابع و امثال آن با ابزار مالیات اعمال می شود.

از سوی دیگر توسعه زیرساخت های آموزشی و گسترش خدمات در مناطق محروم نیازمند بودجه چشمگیری است که بخشی از آنها از محل درآمدهای مالیاتی تامین می شود. شاید باورتان نشود اما هنوزهم دانش آموزانی هستند که با کیسه های پلاستیکی و دمپایی های پاره پوره سر کلاس درس حاضر می شوند و یا خیلی از آنها به دلیل نداشتن هزینه اولیه تحصیل مجبور به ترک تحصیل شده و هر روز به لیست کودکان خارج از چرخه تحصیل افزوده می شود بنابراین همه ما باید به این باور مشترک دست یابیم که مالیات، مهم ترین عامل رشد و توسعه جامعه و تحقق رفاه اجتماعی است بنابراین خاطر پزشکان نباید مکدر شود، مگر نصب کارتخوان چه ایرادی دارد؟ آن هم در شرایطی که به قول وزیر بهداشت اسبق«هندوانه فروش کنار خیابان هم کارتخوان دارد.»

اما ظاهرا مرغ جامعه پزشکی یک پا دارد، زیرا به عناوین مختلف سعی دارند، خود را تطهیر کنند، آنها بر این باورند که شاید 5 درصد پزشکان درآمدهای خاص و نجومی داشته باشند اما ما می دانیم که حداقل بعد از اجرای طرح تحول، تعرفه های پزشکی چشمگیر بوده و این تعرفه ها از زمان اجرای طرح مذکور تا به امروز نزدیک به 400 درصد افزایش را پشت سرگذاشته است.

از طرفی حرف و حدیث ها پیرامون فرار مالیاتی پزشکان بسیار است. محمدمهدی مفتح، سخنگوی کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس، میزان فرار مالیاتی پزشکان را حداقل 6500 میلیارد تومان ذکر کرده و برخی صاحب نظران این رقم را معادل یارانه 12 میلیون ایرانی در سال می دانند. 

در گزارش مرکز پژوهش های مجلس عنوان شده که «به دلیل ضعف سازوکارهای قانونی و عدم اتصال پایگاه های اطلاعاتی به یکدیگر، توان اخذ مالیات واقعی بسیاری از مشاغل در کشور امکان پذیر نیست. برای مثال در حوزه سلامت این مسئله بسیار برجسته است؛ کارشناسان این حوزه مقدار واقعی مالیات پزشکان را حداقل حدود 6700 میلیارد تومان در سال تخمین می زنند، اما سازمان امور مالیاتی مالیات پزشکان را حدود 700 میلیارد تومان در سال تخمین زده است. این در حالی است که بسیاری از کارکنان بخش دولتی و خصوصی که معمولا قشر ضعیف تری در جامعه هستند مالیات های خود از جمله مالیات حقوق را به طور کامل پرداخت می کنند. با توجه به این مسئله ایجاد سازوکاری برای اخذ مالیات از مشاغل و جلوگیری از فرار مالیاتی آنها ضروری به نظر می رسد.»

اما چگونه است که برخی پزشکان همواره از پرداخت مالیات سر باز زده اند. شاید بتوان به روایت یکی از اعضای کمیسیون برنامه و بودجه استناد کرد که گفته است، پزشکان برای دور زدن مالیات، دستگاه های پوز را به نام فرزندان یا منشی خود می گرفتند اما سرانجام تراکنش های مشکوک آنان باعث پیگیری های سازمان امور مالیاتی شد. 

برهمین اساس در جریان تصویب بودجه سال 98 و در قالب بند الحاقی تبصره 6 لایحه بودجه 98 آمده است، «تمامی صاحبان حرف و مشاغل پزشکی، پیراپزشکی، داروسازی و دامپزشکی که مجوز فعالیت آنها توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، سازمان نظام پزشکی ایران یا سازمان نظام دامپزشکی ایران صادر می شود، مکلف هستند در چارچوب آیین نامه تبصره 2 ماده 169 قانون مالیات های مستقیم مصوب چهارم اسفند 1366 و اصلاحات و الحاقات بعدی آن، از ابتدای سال 1398 از پایانه فروشگاهی استفاده کنند.»

مطابق آنچه که سازمان امور مالیاتی اعلام کرده، همه صاحبان مشاغل یاد شده مکلف اند حداکثر تا 23مرداد ماه امسال (البته احتمال تمدید زمان وجود دارد) برای ثبت درخواست تخصیص شماره شناسه پایانه فروشگاهی (کارت خوان) اقدام کنند وگرنه مشمول جریمه خواهند شد.

*درآمد واقعی پزشکان 700 میلیارد تومان است

سیاوش غیبی پور نماینده شورای حل اختلاف مالیاتی سازمان امور مالیاتی تهران نیز  ضمن اشاره به اینکه پزشکان در سه بخش مالیات پرداخت می کنند، افزود: در حال حاضر 46 هزار نفر از پزشکان مطب شخصی دارند که این گروه مالیات شغلی پرداخت می نمایند. وی همچنین اظهارداشت: طبق آمارهای رسمی سرجمع مالیات شغلی که این گروه در سال گذشته پرداخت کرده اند 150 میلیارد تومان در حالیکه درآمد واقعی این تعداد پزشک 700 میلیارد تومان بوده است.

نماینده شورای حل اختلاف مالیاتی سازمان امور مالیاتی تهران گفت: این آمار و ارقام نشان از پرداخت 20 درصدی مالیات واقعی و 80 درصدی فرار مالیاتی پزشکان حکایت دارد. وی ضمن اشاره به اینکه فرار مالیاتی پزشکان ریشه داخلی دارد، افزود: بطورکلی پزشکانی که مطب دارند یا حقوق بگیر مراکز درمانی یا بیمارستان ها هستند که مالیات برحقوق مانند سایر کارمندان پرداخت می کنند یا کارهای حجمی می گیرند که به نوعی مالیاتش پرداخت می شود. غیبی پور در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به این جمله که فرار مالیاتی محصول اقتصاد زیر زمینی است، اظهارداشت: پرداخت مالیات یک نوع هزینه اجتماعی است که مردم هر جامعه برای استفاده از امکانات، خدمات و منابع کشور موظف به پرداخت این هزینه هستند. وی گفت: هرچند پرداخت مالیات موجب فراهم شدن رفاه بیشتر، خدمات گسترده تر، بهبود مراکز درمانی و فعالیت های عمرانی می شود اما همچنان برخی افراد دور زدن و فرار از مالیات را نوعی زرنگی می پندارند. نماینده شورای حل اختلاف مالیاتی سازمان امور مالیاتی تهران افزود: بخش عظیمی از پزشکان در دانشگاه های کشور تحصیل و با مالیات های دیگران به این رتبه و جایگاه رسیده اند بنابراین نباید در پرداخت مالیات کوتاهی کنند. وی همچنین در پاسخ به گفته برخی از پزشکان مبنی بر اینکه کجا قانون اجبار کرده در مطب ها دستگاه کارتخوان نصب شود، اظهارداشت: اگر به واقع مشکل این باشد سازمان مالیاتی با بازنگری قانون به اسم استفساریات می تواند این الزام را انجام دهد. غیبی پور اضافه کرد: جدا از این بر اساس ماده 169 مکرر قانون فعلی مالیات های مستقیم تمامی افراد موظف به اعلام حساب ها، صورت وضعیت ها و خرید و فروش های خود به سازمان مالیاتی هستند. وی اذعان داشت: برخی از پزشکان به رغم برخورداری از تراکنش بسیار بالا به بهانه نبود قانون دستگاه کارتخوان در مطب ها نصب نمی کند. نماینده شورای حل اختلاف مالیاتی سازمان امور مالیاتی تهران در ادامه یادآورشد: عدم استفاده از کارتخوان به سود پزشکان و ضرر جامعه است از اینرو ضرورت ایجاب می کند نصب دستگاه کارتخوان در مطب ها به یک الزام قانونی تبدیل شود.

*سایر اصناف را مانند پزشکان زیر ذره بین قرار دهید

اما عزت الله گل علیزاده، نایب رئیس اول شورای عالی نظام پزشکی اتخاذ چنین رویه ای را نادرست دانسته و معتقد است: پزشکان از پرداخت مالیات فرار نکرده اند بلکه این گروه منضبط هستند و باید سایر اصناف نیز به همین میزان زیر ذره بین قرار بگیرند. 

او به روزنامه «رسالت» می گوید: قطعا پزشکانی هستند که قوانین را دور زده و مالیات نمی پردازند اما رفتار برخی از جامعه پزشکی را نباید به پای همه فعالان این صنف نوشت. ضمن اینکه ما سال هاست با سازمان امور مالیاتی تفاهم نامه داشتیم و مطابق این تفاهم نامه ها عمل کرده ایم بنابراین اتهام زنی و بیان عبارت های ناشایست درباره پزشکان کمال بی انصافی است و از طرفی نباید فراموش کنیم که آنان به جامعه خدمت می کنند. 

در مقابل سیامک مره صدق از اعضای کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی و متخصص جراحی عمومی فرار مالیاتی پزشکان را قبول دارد اما معتقد است که با هر مسئله ای نباید تک بعدی برخورد کرد و فقط یک صنف را مورد آماج قرار داد. 

او به روزنامه«رسالت» می گوید: قصدم دفاع از جامعه پزشکی نیست. اما در ایران همه فرار مالیاتی دارند و این برای من سوال ایجاد می کند که چرا فقط تمرکز بر روی جامعه پزشکی است، آیا صرافان، جواهرفروشان و بساز و بفروش ها فرار مالیاتی ندارند؟ لازمه کار پزشکان اعتماد مردم است، با این جوی که در کشور به راه انداختیم، مردم به سیستم درمان کشور بی اعتماد می شوند،

*تنها 600پزشک نجومی بگیر در ایران وجود دارد

او در پاسخ به این پرسش که آیا فرار مالیاتی پزشکان معادل یارانه 12 میلیون ایرانی در سال است، عنوان می کند: چه کسی و از چه طریقی این رقم را محاسبه کرده؟ باید پرسید رقم فرار مالیاتی بساز و بفروش ها و جواهرفروش ها و صراف ها معادل چقدر است؟ مگر ما چند درصد پزشکانمان درآمد نجومی دارند؟ تعداد چنین پزشکانی در کل ایران بیشتر از 500 تا 600 نفر است که این ها هم جراحان و فوق تخصصان خاص در تهران و مراکز برخی استان های بزرگ است. اکثریت پزشکان کشور، عمومی و متخصصان رشته های پایه هستند که اصلا از این درآمدهای نجومی بهره ای نبرده اند، فقط آماج حملات کسانی قرار می گیرند که توسط آن تعداد محدود، مورد غارت قرار گرفته اند. 

صاحب نظران بر این باورند که باید هر گونه معامله نقدی بالای یک میلیون تومان به صورت قانونی جرم تلقی شود، این امر نه تنها جلوی فرار مالیاتی بلکه جلوی پولشویی، مسائل غیرقانونی و رشوه خواری را هم می گیرد، از طرفی همه باید موظف شوند، منبع درآمد هر یک تومان پولی را که دارند، مشخص کنند و این فقط معطوف به مسئولان و یک گروه خاص نمی شود، این یک قانونی است که در اکثر کشورهایی که طرفدار اقتصاد شفاف هستند، وجود دارد. «مره صدق» معتقد است که مسئله باید به این شکل حل شود. بنابراین منبع کل دارایی های هر فردی در هر لحظه باید قابل ردیابی باشد و آن موقع امکان فرار مالیاتی به صفر می رسد، وگرنه گذاشتن دستگاه پوز در مطب پزشکان، مگر چقدر مشکل گشا خواهد بود؟ این امر به معنای انداختن بار مشکلات وسیع بر دوش یک صنف خاص است.

بررسی بودجه سنواتی در مرکز پژوهش مجلس، مدعی وجود شش هزار میلیارد تومان فرار مالیاتی بخش سلامت در سال 96 است. از طرفی عنوان می شود، مالیاتی که جامعه پزشکی باید پرداخت کنند، تقریبا 7 تا 8 هزار میلیارد تومان است و آنها تنها 10 درصد این رقم را پرداخت می کنند. 

«مره صدق» در واکنش به این آمارها می گوید: آیا سایر بخش ها را مورد بررسی قرار داده اند؟ این واقعا برای ما سوال است که چرا باید یک بخش خاص مورد هجمه قرار بگیرد، آیا در این کشور همه مالیات می دهند که ما بر روی جامعه پزشکی تمرکز کرده ایم؟ 

به هر حال بخش سلامت، بخش مولدی است و به هر حال پزشکان ما در حال خدمت رسانی هستند، ما شغل هایی مثل دلالی و واسطه گری را نادیده گرفته ایم بنابراین مسئله اصلی شفافیت الزامی مالی در سطح کشور برای همه است. 

این نماینده مجلس در ادامه تاکید می کند: درحال حاضر خیلی از سودجویان از شناسنامه افراد 80تا 90 ساله روستایی دور افتاده سوء استفاده می کنند و بسیاری از شماره حساب هایی که در تبلیغات غیرقانونی شبکه های غیرمجاز ماهواره ای می بینید متعلق به افراد مسنی است که در جایی دور افتاده زندگی می کنند و کل دارایی شان به اندازه یک دهم موجودی آن حساب ها هم نمی شود. ما قبول داریم که در میان پزشکان، افراد متخلف هم هستند اما در سایر صنوف نیز چنین است منتها راه حل باید عمومی باشد نه صنفی.

گفته می شود، یکی از مسائلی که پزشکان برای عدم پرداخت مالیات مطرح می کنند، در نظر نگرفتن طلب وصول نشده آنان از بیمه هاست اما «مره صدق» در واکنش به این مسئله عنوان می کند: «هیچ چیزی محمل عدم پرداخت مالیات نمی شود و بهانه ها پذیرفته نیست و ما امیدواریم که از همه به طور کامل مالیات اخذ شود. کدام حرفه دیگر را در این کشور به داشتن دستگاه پوز مجبور کرده ایم که حالا می خواهیم پزشکان را مجبور کنیم؟ اگرچه ما با پزشکان بیشتر در ارتباط هستیم ولی حجم معاملات یک جواهرفروش بسیار بالاتر است و ما در مالیات به حجم ریالی کار داریم.»

*مالیات ها باید بر درآمد باشد نه اسم ایرج خسرونیا، رئیس جامعه پزشکان متخصص داخلی ایران با «مره صدق» هم نظر است، او می گوید: چه طور است که یک طلافروش و یک تاجر بازار که صدها میلیون تومان در روز و در ماه درآمد دارد، مورد مواخذ قرار نمی گیرد اما با پزشکانی برخورد می شود که در حال خدمت رسانی به این مردم اند. به جرات می گویم که 70درصد پزشکان ما عمومی اند و بسیاری از آنها مخارج روزانه خودشان را هم نمی توانند دربیاورند، فقط 5 تا 6 درصد پزشکان ما درآمدهای آنچنانی دارند، این ها نیز زیر ذره بین اند و مطب هایشان مشخص است. 

او به «رسالت» می گوید: تمام افراد دارای درآمد باید مالیات پرداخت کنند یعنی مالیات بر درآمد نه مالیات بر اسم. اگر قرار باشد فردی که اسمش پزشک است بدون درآمد، مالیات بپردازد، قابل قبول نیست. بسیاری از پزشکان در سازمان های دولتی و بیمارستان های خصوصی کار می کنند، لیست درآمد این ها به طور مستقیم به وزارت دارایی می رود و مالیاتشان کسر می شود و اما پزشکانی هستند که مطب دارند و این ها به چند دسته تقسیم می شوند: «یک عده روزی 20 بیمار را ویزیت می کنند و برخی تا 50 یا 100 ویزیت انجام می دهند. از طرفی پزشکانی هستند که اعمال جراحی گران قیمتی را انجام می دهند که اعمال آنها در بیمارستان های خصوصی و دولتی است و لیست اعمال آنها هم مستقیما به وزارت دارایی می رود بنابراین دلیل این حرف و حدیث هایی که مطرح می شود را نمی دانیم.»

او با طرح این پرسش که چرا باید جامعه پزشکی را هدف بگیریم؟ می گوید: مطب های پزشکی مشخص است و بازرس ها به این مطب ها سر می زنند، در این کشور 130 تا 140 هزار نفر پزشک هستند که همه اسم و رسم و تابلو دارند. فشار بر جامعه پزشکی زیاد است و ما به شورای نگهبان و سازمان نظام پزشکی نامه هایی نوشته ایم و اسباب گلایه مندی خود را اعلام کرده ایم، از سوی دیگر آنچه وزارت دارایی اعلام کرده، دستگاه های جدیدالتاسیسی است که فقط بعضی موسسات می توانند نصب کنند و پزشکان ما با 5 یا 6بیمار چرا باید از سر اجبار این کار را انجام دهند؟ وقتی بیمار از طریق دستگاه کارتخوان، پول ویزیت خود را پرداخت می کند و حساب جاری پزشک تحت نظر دارایی و ادارات وابسته است، دیگر چه اجباری دارند که دستگاهی مخصوص فروشگاه های بزرگ را در مطبی بگذارند که پزشک نهایت 5 تا 6بیمار دارد. این باعث می شود پزشک احساس حقارت و شرم داشته باشد و عطای پزشکی در این مملکت را به لقایش ببخشند و مهاجرت کنند. 

خسرونیا تاکید می کند: اکثر پزشک ها و مراکز درمانی بین یک سال تا یک سال و نیم است که طلب خود را از بیمه ها دریافت نکرده اند و حتی گاه بیمه ها ورشکسته شده و هیچ پولی به پزشک نمی رسد، ما باید مالیات خودمان را بپردازیم اما این مسائل را هم باید در نظر گرفت. 

به رغم همه دفاعیاتی که جامعه پزشکی از خود داشته اند، بازهم یادآور می شویم که تعرفه ها برای بخش سلامت دارای سوددهی قابل قبولی بوده، اگرچه درآمد پزشکان ایرانی شفاف نبوده و مبهم است و بر خلاف کشورهای اروپایی و آمریکا، هیچ آمار رسمی از درآمد متوسط و همچنین حداقل و حداکثر درآمد پزشکان متخصص در ایران وجود ندارد اما پیش تر، دکتر مسعود پزشکیان وزیر اسبق بهداشت و عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس «از درآمد 7 برابری متخصصین ایرانی در مقایسه با پزشکان آمریکایی سخن گفته و دکتر حسن طریقت منفرد که او هم سابقه وزارت بهداشت را دارد، درآمد یک ساعت کار در بخش خصوصی ایران برابر با 200 ساعت کار پزشکان فوق تخصصی آلمان است.» بنابراین همه این موارد نشان می دهد که باید درآمد تمامی گروه های شاغل در سیستم بهداشتی - درمانی از جمله پزشکان متخصص، شفاف باشد. 

اکنون در شرایطی که درآمد یک کارمند یا کارگر ایرانی در نازل ترین سطح قرار دارد، چرا باید پزشکان با دستمزدهای کلان خود از زیر بار پرداخت مالیات شانه خالی کنند؟ نمی دانیم مسئول این عدم تناسب حیرت انگیز و این شکاف بزرگ درآمدی کیست اما خواهان عملکرد قانونی و پرداخت مالیات از سوی جامعه پزشکی هستیم.