آرشیو چهار‌شنبه ۲۳ مرداد ۱۳۹۸، شماره ۴۴۳۹
اقتصاد
۱۰
خبر

مرکز آمار تنها مرجع اعلام تورم و رشد اقتصادی اعلام شد

پایان یک چالش چند ده ساله

گروه اقتصادی: محمدباقر نوبخت رییس سازمان برنامه و بودجه کشور گفته در جلسات هیات دولت و با تاکید رییس جمهور محترم به این جمع بندی رسیده ایم که مرجع رسمی و تنها مرجع اعلام تورم و رشد اقتصادی کشور، مراکز آمار ایران است. هر چند این اتفاق در نگاه نخست اعلام یک خبر واضح به نظر می رسد اما در صورت اجرایی شدن صحبت های جدید نوبخت، یک تغییر مهم در مسیر ارایه آمارهای رسمی اقتصادی ایران رخ خواهد داد.

بانک مرکزی به عنوان نهادی که مسوولیت مدیریت بازارهای پولی و مالی ایران را برعهده دارد، از دو دهه پیش از پیروزی انقلاب، اقدام به انتشار نرخ تورم در اقتصاد کشور کرده و این روال در طول تمام سال های گذشته -جز با وقفه هایی کوتاه- ادامه داشته است. از سوی دیگر با راه اندازی مرکز آمار، این مرکز در تمامی قوانین تصویبی کشور به عنوان مرجع اصلی ارایه آمارهای اقتصادی اعلام شده و همین مساله یک اختلاف نظر مهم را به وجود آورده که وقتی آمارهای ارایه شده از سوی مرکز آمار و بانک مرکزی با هم تفاوت دارد، کدام نرخ اصالت و واقعیت بیشتری خواهد داشت؟ این اختلافات در سال های گذشته نیز بارها خود را نشان داده است. در سال 83، هیات دولت با تصویب یک مصوبه، به موضوع ورود پیدا کرد و به این ترتیب، تهیه و اعلام نرخ بیکاری به مرکز آمار و نرخ تورم و تولید ناخالص داخلی، به بانک مرکزی واگذار شد و بانک مرکزی به سنت گذشته کار انتشار آمار را در یک روند منظم ادامه داد. این اختلاف نظرها ادامه پیدا کرد تا در قانون برنامه پنجم توسعه رسما اعلام شود: مرکز آمار ایران مرجع رسمی تهیه، اعلام و انتشار آمارهای رسمی کشور خواهد بود.

با وجود تصریح این قانون همچنان اعلام نرخ تورم از سوی بانک مرکزی ادامه پیدا کرد و اختلافات در ماه های پایانی سال 90 به جایی رسید که هیچ یک از این دو نهاد برای چند ماه آمار تورم را اعلام نکردند. هر چند در ماه های بعدی اعلام نرخ تورم ازسر گرفته شد اما همچنان ریشه اختلافات میان این دو نهاد و چگونگی تعیین میزان صلاحیت هر یک از این دو بخش در ارایه آمارها به جای خود باقی ماند تا سرانجام نوبخت اعلام کند، مرکز آمار مرجع رسمی و اصلی ارایه آمارهای اقتصادی کشور به شمار می رود.

حالا محمدباقر نوبخت، معاون رییس جمهوری گفته است: مرکز آمار ایران هر ماه به صورت منظم شاخص قیمت ها را به صورت رسمی اعلام می کند و در جلسات هیات دولت و با تاکید رییس جمهور محترم به این جمع بندی رسیده ایم که مرجع رسمی و تنها مرجع اعلام تورم و رشد اقتصادی کشور، مراکز آمار ایران است.

رییس شورای عالی آمار تصریح کرد که اگرچه براساس قانون، مرکز آمار ایران تنها مرجع رسمی تولید و انتشار آمارهای کشور است، اما این امر نافی توانمندی ها و ظرفیت های بانک مرکزی نیست و این بانک هم در تولید آمارهای مختلف فعالیت های ارزشمندی انجام می دهد، اما ضرورت دارد که تمام آمارهای رسمی از سوی مرکز آمار ایران منتشر شود.

به نظر می رسد این تصمیم نهایی در جلسه اخیر شورای عالی آمار گرفته شده است. پنجاه ونهمین جلسه شورای عالی آمار در مورد چهار موضوع «حذف موازی کاری در تولید و انتشار آمارهای رسمی شاخص قیمت و حساب های ملی»، «پیش نویس قانون آمار کشور»، «گزارش پیشرفت برنامه ملی توسعه آمار کشور» و نیز «تمدید فعالیت کمیته آمارهای بخش خصوصی به مدت 2 سال» تصمیم های لازم اتخاذ و به عنوان تصمیم شورای مذکور تصویب شد.

این تصمیم در حالی نهایی شده که از چند سال قبل صحبت از ورود رسمی شورای عالی آمار به موضوع اختلاف نظرها میان این دو نهاد مطرح بود و با صحبت های نوبخت به نظر می رسد مرکز آمار توانسته مرجعیت در ارایه این آمارها را به دست بیاورد. نکته مهمی که در صحبت های رییس سازمان برنامه و بودجه به چشم می خورد، تعیین تکلیف محاسباتی است که از سوی بانک مرکزی انجام می شود. براساس صحبت های او، باتوجه به توان بانک مرکزی در انجام محاسبات و بررسی های اقتصادی، این نهاد می تواند همچنان پژوهش های خود را ادامه دهد اما از این پس آمارهای رسمی، تنها از سوی مرکز آمار ارایه خواهند شد. به این ترتیب به نظر می رسد پس از سال ها بحث و گمانه زنی، سرانجام اعداد و ارقام ارایه شده ازسوی مرکز آمار، تنها اعداد قابل اتکا در اقتصاد ایران خواهند بود و حتی اگر سایر نهادها نیز بررسی های خود را انجام دهند، نتایج بررسی های شان، به عنوان آمارهای رسمی اقتصادی کشور درنظر گرفته نمی شود.