آرشیو دو‌شنبه ۲۸ مرداد ۱۳۹۸، شماره ۹۵۷۰
صفحه آخر
۱۲

غدیر ، قطعه طلایی از تاریخ اسلام

دکتر جواد سعید تهرانی

غدیر یک حادثه ویک اتفاق نیست ،غدیرعصاره ونتیجه خلقت وچکیده تمام ادیان الهی است ،غدیرثمره نبوت درطول تاریخ ومیوه رسالت انبیاء الهی است .

غدیر خط سیاسی اسلام ومسلمین در همه دوره ها می باشد،وخطبه غدیرراهبرد مدیریت جامعه براساس ولایت الهی است .

به دیگر سخن غدیر یک قطعه طلایی ازتاریخ اسلام است که اگردگراندیشان آنرا منحرف نمی کردند ،اثری ازفقر وبیدادگری واستثمار درجامعه بشری نبود وهمه انسان ها طعم شیرین عدالت ورشد یافتگی رابا تمام وجودشان احساس می کردند.

عید غدیراز برجسته ترین اعیاد اسلامی است وعاملی که موجب شده ارج وقرب ویژه پیداکند این است که تولیت دین از طرف خداوند به انسان کاملی همچون امیر مومنان حضرت علی (ع)واگذارگردید ه تا نسبت به حفظ واجرا وتبلیغ آن مبادرت نموده وپایه های اساسی مدیریت جامعه بانگرش عدالت محوری را استحکام بخشد.

حجه الوداع

درماه ذی القعده سال دهم هجری پیامبر اسلام از طرف خداوند ماموریت یافت در مراسم حج شرکت نماید. لذا با دستور پیامبراطلاع رسانی شد که پیامبر اسلام مصمم هستند فریضه حج را آنگونه که خداوند آن را تشریع فرموده به جا آورند و همزمان احکام و آداب آن را به همراهان آموزش دهند و از مردم خواستند با کاروان حج همراهی کنند.

این خبر مسرت بخش موجی از شور و نشاط در هر کجا که مسلمانان حضور داشتند ایجاد کرد. هر که توانست خود را به مدینه رساند به طوری که در25 ماه ذی القعده پیامبر اسلام با جمعیتی بیش از صدهزار نفر راهی خانه خدا شدند.

این کاروان با عظمت که با انگیزه اسلام و ایمان همراه پیامبر در حرکت بودند از مصادیق تعظیم شعائرالله بود و تا آن زمان چنین کاروانی از لحاظ کمی و کیفی در تاریخ عرب سابقه نداشت. شعار این کاروان لبیک اللهم لبیک بود که به مردم انرژی می بخشید و بازگو کننده  رسالت عظیم پیامبر اسلام برای مدیریت جامعه اسلامی بر مبنای حاکمیت الله در همه ی شئون زندگی بود.

پیامبر اسلام در این سفر هرچه توانستند و ضرورت داشت از احکام و آداب حج را در عمل به مردم آموزش دادند به طوری که درسخنرانی خود در مکه خطاب به مردم فرمودند: «چیزی نبودکه شما را به خدا نزدیک گرداند مگرآنکه شما را به آن فرمان داده ام و چیزی نبود که شما را از خدا دور سازد مگر آن که شما را از آن باز داشتم.»

این سفر زیارتی پیامبر به نام حجه الوداع در تاریخ ثبت شده از آن جهت که پیامبر بعد از آن حجی به جا نیاوردند و در طی همین سفر به نحو اشاره و بعضا آشکارا بامردم خداحافظی می کردند.

پایان مراسم حج

پیامبر اسلام زمانی که اعمال حج به پایان رسید تصمیم به ترک مکه و عزیمت به سوی مدینه گرفت. لذا فرمان حرکت کاروان عظیم حاجیان را صادر فرمود. هنوز مسافتی طی نشده بود و گروه های مردمی پراکنده نشده بودند که امین وحی بر پیامبر نازل شد و فرمان الهی را به پیامبر ابلاغ کرد: یا ایها الرسول بلغ ما انزل الیک من ربک وان لم تفعل فما بلغت رسالته ای پیامبر آنچه از طرف پروردگارت بر تو نازل شده به مردم ابلاغ کن و اگر ابلاغ نکنی رسالتت را تکمیل نکردی. خداوند تو را از شر مردم حفظ خواهد کرد(مائده-67).

پیامبر راهی جز انجام فرمان نداشت به خصوص که خداوند حفاظت او را تضمین کرده بود. لذا پیامبر دستور توقف کاروان ها را درمحلی به نام غدیر خم صادر فرمود. سایبانی بر پاشد و پیامبر آغاز به سخن نمود.

خطبه پیامبر در غدیرخم

بعد از حمد و ثنای خداوند، فرمود: «نزدیک است من دعوت حق را لبیک گویم و از میان شما بروم.» سپس از مردم درباره انجام رسالتش گواهی گرفت و ادامه داد: «من بعد از خودم دو چیز گران بها بین شما می گذارم. یکی کتاب آسمانی(قرآن) و دیگری عترتم اهل بیتم. بنگرید که با این دو امانت چگونه رفتار خواهید کرد. بدانید تا زمانی که با آن دو رفتار نیک داشته باشید رستگار خواهید بود. سپس فرمود :

«من کنت مولاه فهذا علی مولاه» هرکس را من مولایم علی مولای او ا ست. خدا سرپرست من و من، سرپرست هر زن و مرد مومن هستم. آنگاه در حالی که دست علی (ع) را بلند کرده بود ادامه داد :«اللهم وال من والاه وعاد من عاداه...»بار الهی دوست دار او را دوست بدار و با دشمنش دشمن باش .

در این حال پیک وحی پیام جدید را ابلاغ کرد: الیوم اکملت لکم دینکم واتممت علیکم نعمتی ورضیت لکم الاسلام دینا(مائده-3) امروز دینتان را کامل کردم و نعمتم را بر شما تمام نمودم و رضایت دارم که اسلام دین مردم جهان باشد. با قرائت این آیه پیامبر و مردم تکبیر گفتند و پیامبر با دریافت رضایت الهی، شادمانی خود را اعلام نمود.

این جریان با تمام ریزه کاری هایش در کتب معتبر اسلامی اعم از شیعه و سنی نقل شده و مرحوم آیت ا لله امینی(ره)  در کتاب نفیس الغدیر منحصرا با ادله اهل سنت، آن را جمع آوری و در دسترس عموم قرار داده است. این کتاب یکی از شاهکارهای علمی عصر ما تلقی می شود.

امامت،تداوم رسالت درطول زمانعامل دیگری که موجب شد تا امامت جایگاه بلندی پیدا کند این است که نبوت ورسالت محدودیت زمانی دارد و با رحلت پیامبرنبوت ورسالت به پایان می رسد ،اما امامت یعنی مدیریت جامعه  بدون وقفه بوده  وتا بشر روی کره زمین زندگی می کندامام حضوردارد .

مسلمان باید با تمام وجود،  مسئولانه ومنطقی ،غدیررا بشناسد به ویژه دوستان جوان که ضرورت دارد به آن بهای بیشتر دهند تا در مقابل کسانی که اطلاعات محدودی دارند بتوانند با منطق قوی ازآن دفاع نمایند .

ماموریت پیامبر اسلام درحجه الوداع

پیامبراسلام (ص)درآخرین سفرزیارتی به خانه خداکه حجه الوداع نامیده شده است ،ماموریت یافت تا درحضور زائران خانه خدا که درآن سال بیش از یکصد هزارنفرگزارش شده ،علی (ع)را به عنوان ولی امر مسلمین ،بعداز خودشان معرفی کند. پیامبر،طی خطبه طولانی که بنام خطبه غدیریه معروف است فرمود:«من کنت مولاه فهذاعلی مولاه»ونیز درهمین خطبه ،ولایت ائمه طاهرین سلام الله علیهم از فرزندان علی (ع)را نام بردند .

به دنبال این معرفی بود که آیه (الیوم اکملت لکم دینکم واتممت علیکم نعمتی ورضیت لکم الاسلام دینا(سوره مائده آیه 3))نازل شد که طبق روایات علمای بزرگ اسلام اعم ازشیعه وسنی این آیه مربوط به جریان غدیراست که پیامبر ازطرف خداوند مامور به نصب علی (ع)به عنوان امام وولی امرمسلمین شده بود .

هنگام نزول این آیه مردم هنوز درصحنه غدیر حضور داشتند که پیامبر تکبیر گفتند وآنرا تلاوت کردند . 

خداوند دراین آیه خطاب به پیامبر می فرماید: ای پیامبر ،امروز با برگزاری مراسم غدیروتعیین تکلیف بعد از خود ،من دین شما را کامل کردم وحجت رابرشما تمام نمودم وراضی هستم به این که دین اسلام دین جهانیان باشد. 

توطئه های دگراندیشان

خداوند به  پیامبراسلام خبرداده بود که خیانت مردم مانع ازتحقق غدیر درجامعه خواهد شدوزمان تحقق آن به تاخیرخواهد افتاد ،زمانی غدیر محقق می شود که آخرین ذخیره الهی وآن انسان کامل (حضرت مهدی «سلام الله علیه»)ظهور نماید اوزمانی از پس پرده بیرون خواهد آمد که جامعه بشری از همه نظام های حاکم قطع امید کرده باشد وفریاد عدالت خواهی آنان درسراسر جهان طنین انداز شود .

امروز آنچه درشرق وغرب عالم شنیده می شود،وعده الهی است ،نهضت والستریت در آمریکا ، اعتراض مردم فرانسه به نظام سرمایه داری پیام های مشابه وآشنایی دارند،غرب فریاد عدالت خواهی سرمی دهدوشرق فریاد اسلام خواهی ،غرب ازبی عدالتی می نالد وشرق از بیدادگری های حاکمان خود کامه وپیام هر دوفریاد این است که بشر در انتظارحاکمیت انسان کامل است واین وعده قطعی پروردگار جهانیان است که سرانجام پیام غدیردرظهور امام عصر (عج)محقق خواهد شد بدیهی است که هرچه فریاد مردم تشنه عدالت شدید تر

گرددخداوند درظهورآن منجی تسریع خواهد نمود  وعصرطلایی زندگی انسان آغاز خواهد گردید.به امید آن روز.اللهم عجل لولیک الفرج.