آرشیو سه‌شنبه ۲۲ مرداد ۱۳۹۸، شماره ۳۴۹۹
سیاست
۳

اولین مجمع اقتصادی خزر برگزار شد

ایران پیگیر فرصت های خزر

شرق: به نظر می رسد فرصت پیگیری منافعی که درباره خزر پیش بینی شده بود، فرا رسیده است. یکشنبه و دوشنبه، هم زمان با روز جهانی دریای خزر، نخستین مجمع اقتصادی خزر با حضور مقامات بلندپایه همسایگان خزر، به میزبانی ترکمن باشی برگزار شد؛ ترکمنستان، ایران، روسیه، جمهوری آذربایجان و قزاقستان. از سال گذشته و زمان توافق پرحاشیه بر سر کنوانسیون خزر، محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران، تاکید داشت که ایران به دنبال امضای توافقات ممکن رفته است تا بتواند از فرصت های موجود اقتصادی در خزر و همکاری های ممکن استفاده کند. این در حالی است که به دنبال امضای کنوانسیون خزر، هجمه های زیادی به ظریف شد و او را متهم به امضای توافقی نامناسب کردند. این در حالی است که او و دستگاه دیپلماسی بارها تاکید کردند که درباره بستر و زیر بستر و حدود تقسیمات خزر، تصمیمی گرفته نشده؛ اما این موضوع نباید موجب شود تا از دیگر حوزه ها مانند همکاری های مشترک بر سر خزر، برخوردار نشویم. به نظر می رسد برگزاری نخستین مجمع اقتصادی خزر یکی از این حوزه های همکاری مشترک است. قربانعلی محمداف، رئیس جمهور ترکمنستان، به عنوان میزبان این نشست با قدردانی از حمایت دیگر کشورها برای برگزاری نخستین مجمع اقتصادی خزر گفت: «ما همه همفکر و هم عقیده هستیم و با درک اهمیت گفت وگوی چندجانبه درباره توسعه منطقه دریای خزر که از نظر اقتصادی و جغرافیایی حائز اهمیت است، با یکدیگر متحد شده ایم». به گزارش ایرنا، نخستین مجمع اقتصادی کشورهای حاشیه دریای خزر با حضور نمایندگان دولت ها، بخش خصوصی، جوامع دانشگاهی و برخی سازمان های بین المللی در منطقه گردشگری آوازه در شهر ترکمن باشی ترکمنستان برگزار شد. 21 مرداد به خاطر اجرائی شدن کنوانسیون منطقه ای حفاظت از محیط زیست دریای خزر از سوی کشورهای حاشیه این دریا به نام روز دریای خزر نام گذاری شد. این پیمان نامه مشترک کشورهای حاشیه دریای خزر که به عنوان «کنوانسیون تهران» شناخته می شود، از سال 82 امضا و 21 مرداد سال 85 اجرائی شد.

  تاکید ایران بر حفظ امنیت و ثبات و تقویت مبانی حقوقی

جهانگیری صبح دوشنبه در این نشست پشت تریبون رفت و «روز خزر» را «نقطه عطفی در روابط و همکاری های پنج جانبه کشورهای ساحلی دریای خزر» و فرصتی برای «بسط هرچه بیشتر روابط» خواند. معاون اول رئیس جمهور تصریح کرد: «اکنون پس از امضای کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای خزر، اولین اولویت ما باید توسعه همکاری های اقتصادی و بازرگانی به ویژه از طریق برقراری ارتباط موثر میان بخش های خصوصی و دولتی در حوزه خزر باشد». جهانگیری تاکید کرد «حفاظت از محیط زیست این دریا، به عنوان میراث مشترک» اولویت مهم دیگری است که به همکاری مشترک نیاز دارد.

معاون اول رئیس جمهوری افزود: «اگرچه حجم مبادلات تجاری بین کشورهای ساحلی دریای خزر روندی روبه رشد دارد؛ اما متناسب با روابط سیاسی ما نیست. اهتمام دولت ها در بسترسازی و فعال کردن بخش های خصوصی، تسهیل روادید تجاری و کاهش و به صفررساندن تعرفه های تجارت ترجیحی در قالب دو یا پنج جانبه می تواند باعث افزایش حجم روابط اقتصادی حوزه خزر شود». او ادامه داد: «امروز فرصت برای گسترش همکاری ما در بخش های اقتصادی، گردشگری، گمرکی، حمل ونقل، کشتی رانی و بنادر، صنایع، شیلات، سرمایه گذاری های متقابل در ساخت بندر، خریدوفروش تجهیزات بندری و ترانزیت به خوبی فراهم است و ظرفیت های فراوانی در این زمینه وجود دارد». جهانگیری «تعامل با همسایگان، پرهیز از هر گونه تنش و حفظ ثبات و امنیت منطقه» را از اولویت های اساسی ایران خواند و «توسعه روابط اقتصادی و تجاری» را «مستلزم تقویت مبانی حقوقی مناسبات فی مابین» دانست: «پیشنهاد قبلی جمهوری اسلامی ایران مبنی بر تشکیل سازمان همکاری های دریای خزر می تواند چارچوب مناسبی برای پیشبرد این همکاری ها باشد. اجرای موافقت نامه تجارت ترجیحی میان ایران و اعضای اتحادیه اقتصادی اوراسیا نیز می تواند تجارت منطقه ای ما را وارد مرحله نوینی کند». او تاکید کرد: «واضح است که رشد و توسعه اقتصادی و افزایش سرمایه گذاری، نیازمند امنیت و ثبات است». 

  مدودف: خط مشی روسیه درباره برجام تغییر ناپذیر است

معاون اول رئیس جمهور در دیدار با نخست وزیر روسیه، خروج آمریکا از توافق چندجانبه برجام را غیرقانونی خواند و بر پایبندی همه طرف ها به این توافق تاکید کرد. او همچنین ایران را حافظ امنیت خلیج فارس و تنگه هرمز در طول قرن ها توصیف کرد و اقدامات آمریکا را باعث ایجاد ناامنی دانست. او به دیمیتری مدودف گفت از کشورهای بزرگ عضو شورای امنیت سازمان ملل نظیر روسیه می خواهیم در این باره به آمریکا هشدار دهند.

معاون اول رئیس جمهوری همچنین بر لزوم گسترش مناسبات دوجانبه و ارتقای سطح همکاری های تهران -مسکو تاکید کرد و افزود: «ایران آمادگی دارد همکاری های خود با روسیه را در همه زمینه ها نظیر انرژی گسترش دهد». جهانگیری افزود ایران و روسیه باید برای تسریع در اجرای پروژه های مشترک همکاری تلاش بیشتری نشان دهند.

مدودف در این دیدار با بیان اینکه آمریکا سیاست های گسترده ای را علیه ایران و روسیه وضع کرده و روزبه روز فشارهای خود را افزایش می دهد، گفت: «خط مشی روسیه درخصوص برجام پایدار و غیرقابل تغییر است و موضع گیری ایران در قبال خروج آمریکا از برجام را منطقی و مقتدرانه تلقی می کنیم». وی افزود: «خروج آمریکا از برجام اقدامی بی پایه و اساس بود و همه کشورها این موضوع را درک می کنند». وی با تاکید بر اینکه سیاست و موضع گیری روسیه درخصوص برجام با جمهوری اسلامی ایران یکسان است، تصریح کرد: «مقامات روسیه در همه سطوح بر این موضوع تاکید دارند و تحریم ها علیه ایران را غیرقانونی می دانیم». نخست وزیر روسیه بر لزوم سرعت بخشیدن به روند همکاری های اقتصادی از سوی دو کشور تاکید و اظهار کرد: «تهران و مسکو باید با تنوع بخشیدن به ارزهای خارجی در روابط بانکی، میزان وابستگی خود به کشورهای دیگر را در مناسبات تجاری خود کاهش دهند». مدودف افزود: «آمریکا تلاش می کند فشارهای خود بر ایران و روسیه را افزایش دهد اما تهران و مسکو باید در مراودات تجاری و همکاری های اقتصادی هوشمندانه عمل کنند». نخست وزیر روسیه اظهار امیدواری کرد در روزهای آینده دیدار رئیس جمهوری ایران و رئیس جمهوری روسیه در سوچی منجر به گسترش روابط و اجرای توافقات گذشته شود.

خبرگزاری تاس همچنین گزارش داد مدودف اعلام کرده است: «روسیه به زودی کنوانسیون مربوط به وضعیت حقوقی دریای خزر را به تصویب خواهد رساند.» به گزارش ایلنا، وی در ادامه افزود: «امضای کنوانسیون حقوقی دریای خزر یک رویداد تاریخی است که بر اساس آن کشورهای ساحلی دریای خزر می توانند تصمیماتی که به نفع تمامی کشورهای این منطقه بوده را بدون دخالت نیروهای خارجی اتخاذ کنند و به منافع یکدیگر احترام بگذارند». وی در ادامه اظهار کرد: «مهم ترین وظیفه اجلاس اقتصادی خزر تکمیل سیستم همکاری بین پنج کشور ساحلی روسیه، ایران، قزاقستان، جمهوری آذربایجان و ترکمنستان و گسترش روابط تجاری و تقویت اهمیت تصمیمات سیاسی در جهت توسعه طرح های مفید در منطقه است».

  دیدارهای معاون اول با همتایان

جهانگیری در روزهای حضور خود در ترکمنستان، همچنین با نخست وزیر ازبکستان، نخست وزیر جمهوری آذربایجان و نخست وزیر بلغارستان دیدار و گفت وگو کرد. جهانگیری در دیدار با عبدالله عارف اف، نخست وزیر ازبکستان، با تاکید بر لزوم گسترش همکاری، از آمادگی ایران برای افزایش سطح مناسبات و به خصوص امضای سند جامع همکاری های حمل ونقل با ازبکستان گفت و ابراز امیدواری کرد مذاکرات در این باره هر چه زودتر به نتیجه برسد. عارف اف از افزایش سطح همکاری ها و مبادلات تجاری دو کشور در ماه های اخیر خبر داد اما تاکید کرد هنوز از ظرفیت های دو کشور به طور کامل استفاده نشده است. وی گفت اقتصاد دو کشور باید مکمل یکدیگر باشند. معاون اول روحانی در دیدار با نخست وزیر جمهوری آذربایجان از تاثیر بسزای افزایش ترانزیت بین کشورها در روابط گفت و «کریدور شمال- جنوب» را دارای آثار بالقوه منطقه ای بسیار خواند. نوروز ممدوف نیز بر تکمیل این کریدور تاکید کرد و با اشاره به نقش ویژه ایران در تقویت پل های ارتباطی در منطقه گفت: «چندبرابرشدن حجم جابه جایی کالا از طریق ایران نشانه موقعیت سوق الجیشی ایران است».

در دیدار جهانگیری با بویکو بوریسف، نخست وزیر بلغارستان، دو طرف بر اراده جدی بر افزایش سطح مناسبات همه جانبه، به خصوص در بخش تجاری و اقتصادی تاکید کردند.