آرشیو شنبه ۲‌شهریور ۱۳۹۸، شماره ۴۴۴۶
سیاست
۲
چهره روز

محمد سلامتی از پیشنهاد همه پرسی گفت

ابهام در مواضع موافقان و مخالفان رفراندوم

در هفته های گذشته بود که حسن روحانی، رییس جمهور برای چندمین بار طی سال های اخیر بر دو اصل 6 و 59 قانون اساسی تاکید کرد؛ اصولی که در این مقطع راه را برای «مراجعه به آرای عمومی» باز می کند. پس از پیروزی انقلاب، تنها یک بار در کشور رفراندوم برگزار شده و آن هم مربوط به انتخابات «آری یا نه به جمهوری اسلامی» بوده است ولی پس از آن، نه تنها رفراندومی برگزار نشده، بلکه برخی چهره های عمدتا اصولگرا مخالفت خود را نسبت به استفاده از این ظرفیت قانون اساسی نیز اعلام کرده اند.

محمد سلامتی، فعال سیاسی اصلاح طلب اما در مورد این موضوع به «جماران» گفته است: «رییس جمهور ضرورت اینکه باید حتما درباره یک موضوع مشخص رفراندوم صورت گیرد را مطرح نکرده است. لذا به نظر من ابهاماتی در ارتباط با این مساله وجود دارد که نیاز به روشن شدن دارد. برای نمونه باید دید که چه موضوع حاد اقتصادی داریم که طبق قوانین موجود قابل حل شدن نیست؟ مثلا در مورد مسائل اقتصادی وقتی همه امور در دست دولت است و بخش خصوصی نمی تواند طبق قانون ورود کند، می توان این مساله را که آیا از این به بعد هم باید کارها همه در دست دولت باشد یا نباشد را به رفراندوم گذاشت. یا بالعکس وقتی همه کارها در دست بخش خصوصی باشد، می توان برای تغییر آن به نظر عموم مراجعه کرد. بنابراین در این قبیل موارد بسیارمهم می توان از مراجعه به آرای عمومی استفاده کرد.» او می گوید: «هنوز هیچکدام از دولت هایی که بر سر کار آمده اند و به مساله رفراندوم اشاراتی داشتند، توضیح نداده اند که این مساله باید در چه موردی صورت گیرد؟ یا با چه بن بست هایی مواجه شده اند که نیاز به مراجعه مستقیم به آرای عمومی دارد؟ بیان نکردند که آن مورد چرا با قوانین عادی قابل حل نیست و باید حتما به رفراندوم گذاشته شود؟ روسای جمهور معمولا به دلایلی که هنوز مشخص نیست، در این باره بسیار کلی اظهارنظر کرده اند.»

محمد سلامتی در ادامه با اشاره به اظهارات اخیر رییس جمهور درباره رفراندوم گفت: «فکر می کنم اشکال کار مسوولینی که صحبت از استفاده از رفراندوم می کنند این است که موضوعی مشخص برای آن مطرح نمی کنند و نمی گویند در مورد چه مساله ای و چرا باید رفراندوم صورت گیرد، زیرا در اصل 6 قانون اساسی و مکملش یعنی اصل 59، مسائل بسیار مهم کشور را از قبیل مسائل اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی «که قاعدتا تعیین تکلیف از طرق ارکان دیگر دچار بن بست شده است»، می توان به رای عمومی گذاشت و از آن طریق تکلیف را مشخص کرد. اما روحانی با اینکه چند مرتبه در این باره صحبت کرده ولی موضوع مشخصی مطرح نکرده است.»

این فعال سیاسی اصلاح طلب با بیان اینکه همیشه کسانی هستند که در برابر مراجعه مستقیم به آرای عمومی در رابطه با هر مساله ای مقاومت می کنند، گفت: «مثلا در مورد مسائل سیاسی وقتی جلوی تحزب در جامعه گرفته شود، این به عنوان یک مساله مهم می تواند قابل طرح باشد و مسوولین و دست اندرکاران می توانند آن را به عنوان یک مشکل مهم مطرح کنند و بگویند کشور ما به تحزب احتیاج دارد، به ساختار سیاسی توام با حضور احزاب احتیاج دارد؛ لذا باید در این خصوص به آرای عمومی مراجعه کرد. بدیهی است که برخی چون به تحزب به معنی واقعی آن اعتقاد ندارند و موقعیت خود را در خطر می بینند علیه آن موضع می گیرند. لذا رفراندوم درباره چنین مساله ای می تواند موضوعیت داشته باشد.» او ادامه داد: «اگر موضوع و مساله مربوط به رفراندوم به صورت موردی تعیین می شد، جنبه های مختلف مخالفت مقاومت کنندگان در برابر رفراندوم نیز مشخص می شد. به عنوان مثال، اگر موضوع رفراندوم تحزب باشد جناح راست به این دلیل که به تحزب اعتقادی ندارد مقاومت خواهد کرد. شیوه های تفکر افراد، گروه ها و جناح ها به گونه ای است که درمقابل طرح مواردی که با اعتقادات شان نیست، قطعا اعلام مخالفت می کنند.» سلامتی معتقد است: «امروز ما در این رابطه در برابر دو مبهم قرار گرفته ایم؛ زیرا هم حرف آقای روحانی درباره رفراندوم مبهم است و مشخص نیست منظور ایشان چه مورد خاصی است و هم مقاومتی که عده ای درباره برگزاری رفراندوم انجام می دهند؛ معلوم نیست مخالفت شان درمورد چیست. البته آنها با هر نوع همه پرسی مخالفند، چون نظر اکثریت را ندارند.»

سلامتی گفته است: «به نظر من اختیارات دولت و ارکان مختلف کشور در حدود قانون اساسی به اندازه ای است که قدرت مانور داشته باشند و بتوانند بسیاری از کارها را بدون توجه به برگزاری رفراندوم انجام دهند. متاسفانه گاهی که معضلی برای یکی از ارکان مملکتی پیش می آید، به جای اینکه آن رکن، از قدرت اجرایی خود برای حل مساله استفاده کند بهانه تراشی می کند.» او می گوید: «به نظر می رسد اگر یک مقدار اشل مدیریت و قدرت اجرایی در کشور بالاتر بود، به هیچ عنوان رفراندوم به عنوان تنها راه حل مطرح نمی شد. بنابراین گاهی ضعف مدیریت باعث طرح چنین مسائلی می شود.» او می گوید: «دولت نباید با هر مساله ای که مواجه می شود بلافاصله موضوع رفراندوم را مطرح کند. بلکه باید از قدرت اجرایی خود استفاده کند و اگر نمی تواند، باید چنین توانی را پیدا کند چراکه ما دیده ایم برخی دولت ها نه تنها از اختیارات خود حداکثر استفاده را کرده اند، بلکه بسیاری از کارهایی را هم که نباید می کردند انجام دادند، تاجایی که حتی بارها اعتراض قوه مقننه را هم به دنبال آورد.» سلامتی در پایان گفته است: «بعضی روشنفکرها هم باید به جای طرح این مساله، راهکارهایی به دولت پیشنهاد دهند تا دولت بتواند امور را بهتر پیش ببرد.»