آرشیو چهار‌شنبه ۲۳ مرداد ۱۳۹۸، شماره ۳۵۰۰
جهان
۷

بریتانیا تحت فشار دولت ترامپ برای امضای توافق آزاد

حمله واشنگتن به بروکسل از لندن

با انتخاب بوریس جانسون به نخست وزیری بریتانیا، ایالات متحده تلاش های خود برای ترغیب و حتی تطمیع این کشور برای چرخش به سوی واشنگتن را بیشتر کرده است. ترامپ که از همراهی نخست وزیر جدید بریتانیا با بسیاری از دیدگاه ها و سیاست های خود آگاهی دارد، می خواهد قبل از رسمی شدن خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا، لندن را دوباره به تبعیت از سیاست های خود ترغیب کند. ترامپ در همین راستا جان بولتون مشاور امنیت ملی خود را روانه لندن کرد تا در مورد سه موضوع مهم ایران، چین و برگزیت با رهبران جدید بریتانیا مذاکره کند.با اینکه دیدگاه های منفی ترامپ نسبت به اتحادیه اروپا به امری عادی برای رهبران این اتحادیه تبدیل شده اما انتقادهای تند مشاور امنیت ملی دونالد ترامپ علیه بروکسل، شوک جدیدی به رهبران اتحادیه اروپا وارد کرد. جان بولتون که در سفری دوروزه به لندن سفر کرده بود، مواضعی تند را در قبال رابطه بریتانیا و اتحادیه اروپا اتخاذ کرد که آن را باید در ادامه رویکرد ترامپ در قبال برگزیت دانست. بولتون پس از مذاکره با بوریس جانسون نخست وزیر جدید بریتانیا، اتحادیه اروپا را نهادی «غیردموکراتیک» خطاب قرار داد و تاکید کرد که واشنگتن تمام تلاش خود را می کند تا توافق تجاری با لندن را هر چه زودتر به نتیجه برساند و پس از خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا، دوباره شریک اول تجاری این کشور شود.

مقام های دولت ایالات متحده می گویند واشنگتن در همکاری های تجاری و اقتصادی آینده با لندن بیشتر بر حوزه محصولات کارخانه ای و تولید خودرو متمرکز خواهد شد. بولتون هم پس از مذاکرات خود با جانسون گفت: «اولویت برای رئیس جمهور ایالات متحده این است که بلافاصله پس از خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا توافق های تجاری متعددی میان لندن و واشنگتن به امضا برسد. رئیس جمهور ترامپ بارها تاکید کرده که می خواهد بریتانیا دوباره در اول صف شرکای تجاری ایالات متحده قرار گیرد. به نظرم هر دو طرف بر ضرورت و فوریت توافق های تجاری جدید میان واشنگتن و لندن آگاهی دارند. ما تا 31 اکتبر 2019 و رسمی شدن خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا فرصت داریم تا این توافق ها را نهایی کنیم».بن بست بر سر مذاکرات برگزیت باعث شده است تا بریتانیا با خروج از اتحادیه اروپا بدون گذراندن دوره رسمی انتقال یا توافق نامه حقوقی شامل موضوعاتی مانند انتقال اطلاعات، سیاست مرزی و تجارت مواجه باشد. ایالات متحده هم با آگاهی از این موضوع و چالش هایی که در این روند برای بریتانیا ایجاد می شود، می خواهد در مذاکراتی عجولانه و تحت فشار، لندن را دوباره به متحد اول خود تبدیل کند.با این حال آنچه در سفر بولتون برای رهبران اتحادیه اروپا غیرمنتظره بود، عجله ایالات متحده برای انعقاد قراردادهای تجاری با بریتانیا نیست، چراکه پیش از این هم بارها دونالد ترامپ از برگزیت حمایت کرده و خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا را تصمیم درستی از سوی مردم و دولت این کشور قلمداد کرده بود. این بخش از اظهارات بولتون بود که مطمئنا در روزهای آینده با واکنش تند رهبران اتحادیه اروپا روبه رو خواهد شد: «اتحادیه اروپا با طولانی کردن روند خروج بریتانیا از این اتحادیه، قصد بی احترامی به خواست مردم این کشور را دارد. مردم بریتانیا در رفراندوم سال 2016 به روشنی خواستار خروج از اتحادیه اروپا شدند اما رهبران این اتحادیه پس از به بن بست رسیدن توافق قبلی، حاضر نیستند در مورد توافق جدید با لندن مذاکره کنند و به این ترتیب این کشور را برای پذیرش طرح مورد نظر خود یا برگزاری یک رفراندوم دیگر تحت فشار می گذارند. این شیوه ای مرسوم در اتحادیه اروپاست. هر زمان که مردم نظری برخلاف نخبگان ابراز می کنند، با روش ها و فشارهای گوناگون می خواهند این ابراز نظر آن قدر تکرار شود تا خواسته مردم هم با خواسته نخبگان یکی شود. مردم بریتانیا نظر خود را یک بار اعلام کرده اند و بعید است نسبت به آنچه خواسته اند هیچ آگاهی و درکی نداشته باشند. اتحادیه اروپا باید بپذیرد که دموکراسی همین است».جملاتی که از دهان بولتون خارج شد، دقیقا تکرار تمام حرف های هواداران دوآتشه برگزیت در سه سال اخیر بود. «جیکوب ریس ماگ» رئیس مجلس عوام بریتانیا هم بارها با همین ادبیات به انتقاد از اتحادیه اروپا پرداخته و ادعا کرده با سیاستی که بروکسل در پیش گرفته، «حق دموکراتیک» بریتانیا برای خروج از اتحادیه اروپا کاملا خدشه دار شده است.با وجود تنش های سیاسی میان لندن و بروکسل که واشنگتن هم به آن دامن می زند، پیام اصلی سفر مشاور امنیت ملی کاخ سفید برای مقام های بریتانیایی این است که آمریکا عجولانه حاضر است با یک توافق تجارت آزاد با بریتانیا، به خروج این کشور از اتحادیه اروپا کمک کند. با این حال  مذاکرات تجاری لندن و واشنگتن هم از نگاه مقام های اتحادیه اروپا بدون اشکال نیست، چراکه بر اساس قوانین، بریتانیا تا 31 اکتبر و خروج رسمی از اتحادیه اروپا نمی تواند با طرف سومی مذاکرات تجاری انجام دهد. اما جان بولتون در واکنش به این ممنوعیت و در پاسخ به خبرنگاران گفت: «ما در مورد جزئیات توافق آزاد تجاری مذاکره نکردیم و تنها کلیات این همکاری مورد بحث قرار گرفته است. پس از خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا، جزئیات به طور کامل مورد بحث قرار می گیرد».

چالش ایرلند

با وجود اینکه رابطه گرم ترامپ و جانسون در دستیابی به توافق های همکاری همه جانبه میان واشنگتن و لندن نقشی مهم ایفا می کند اما به نظر می رسد کاخ سفید در این مورد هم نمی خواهد برای کنگره آمریکا اهمیتی قائل باشد، در حالی که بر اساس قانون اساسی ایالات متحده هرگونه توافق آزاد تجاری با طرف خارجی باید به تصویب کنگره برسد. در این مورد هم مانند بسیاری از موارد دیگر، کنگره رویکرد واحدی در قبال توافق آزاد تجاری میان ایالات متحده و بریتانیا ندارد. تاثیر این توافق بر صنایع و کشاورزی آمریکا و نیز موضوع ایرلند شمالی مهم ترین دلایل نبود موضع واحد در کنگره در قبال این توافق احتمالی است.

موضوع مرزهای ایرلند باعث شد تا سه بار تلاش ترزا می نخست وزیر سابق بریتانیا برای تصویب توافق با اتحادیه اروپا در پارلمان این کشور به بن بست برسد و به نظر می رسد موضوع ایرلند نه تنها در بریتانیا بلکه در ایالات متحده هم مورد توجه بسیاری از سیاست مداران است. حامیان ایرلند لابی قدرتمندی در کنگره آمریکا دارند. به طوری که نانسی پلوسی رئیس مجلس نمایندگان آمریکا اخیرا هشدار داده بود کنگره هرگونه توافق آزاد تجاری میان واشنگتن و لندن که توافق صلح ایرلند شمالی را نادیده بگیرد، رد خواهد کرد.