آرشیو یک‌شنبه ۱۷‌شهریور ۱۳۹۸، شماره ۹۵۸۴
اقتصادی
۴

«رسالت» در گفت و گو با رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین، دلایل کاهش تبادلات تجاری دو کشور را بررسی می کند

یک بام و دو هوای چین در تجارت با ایران

گروه اقتصادی: چین همواره یکی از شرکای تجاری مطمئن با ایران محسوب می شود و اجماع نظری کلی در میان دولت های قبلی و فعلی در کشور برای انجام مبادلات تجاری با چین وجود داشته است. آمار و ارقام تجارت خارجی سال 97 از پرچمداری این کشوردر لیست تجارت خارجی ایران روایت می کند که در طول سالیان گذشته، بارها شاهد این اتفاق بوده ایم. چین با 19 میلیارد و 533 میلیون دلار مبادله تجاری، بزرگ ترین شریک تجاری ایران محسوب می شود. 

این کشور در شرایط تحریم های آمریکا و قطع روابط تجاری اروپا، نقشی دوچندان در اقتصاد ایران دارد بااین حال، آمارها نشان می دهد در ماه های اخیر حجم تجارت ایران و چین کاهش یافته و هنوز موافقت نامه ای که بعد از امضای برجام در راستای بالا بردن سطح تبادلات تجاری میان دو کشور به امضا رسیده، به طور جدی عملیاتی نشده است. 

مجید رضا حریری رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین در گفت وگو با «رسالت» با اشاره به برنامه 25 ساله بلندمدت مبادلات تجاری با چین گفت: بعد از توافق برجام و در زمان سفر رئیس جمهور چین به ایران، موافقت نامه جامع همکاری بین دو کشور امضا شد که تحت تاثیر برجام بود اما عملیات اجرایی مناسبی برای آن تعریف نشد. این موافقت نامه بعد از گذشت سه سال، معطل مانده بود اما در سفری که رئیس مجلس ایرانی در دی ماه سال قبل به چین داشت، حامل پیامی از مقام معظم رهبری و رئیس جمهور برای آغاز همکاری ها داشت تا اینکه در سفر اخیر ظریف به چین، پیش نویس این برنامه بلندمدت ارائه شد.  

وی اضافه کرد: علاوه بر موافقت نامه جامع همکاری، موافقت نامه دیگری به تایید رسید که طی 10 سال، 600 میلیارد دلار میان دو کشور مبادله تجاری انجام شود. اما تحریم ها مبادلات فعلی ما را نسبت به قبل پایین تر آورده است. ما رکورد 52 میلیارد دلار تجارت سالیانه با چین داشته ایم که از سال 2016 تاکنون حجم مبادلات کاهش پیداکرده و به حدود 30 میلیارد دلار رسیده است. 

حریری با تاکید بر اینکه چین برای همکاری با ایران همواره آمادگی داشته است، گفت: بعد از خروج آمریکا از برجام، رئیس جمهور، وزیر امور خارجه، وزیر بازرگانی و سخنگوی دولت چین به طور مکرر اعلام کردند از تحریم های آمریکا تبعیت نمی کنند و در چارچوب برجام با ایران همکاری می کنند اما شرکت های چینی که شرکت های بین المللی هستند، احتیاط می کنند زیرا بازار بزرگی مانند آمریکا، بازار مهمی محسوب می شود و شرکت ها نمی توانند روابطشان با آمریکا را تحت تاثیر ارتباط با ایران قرار دهند. 

وی تصریح کرد: راهکارهای جدیدی می توان برای توسعه همکاری ها میان دو کشور یافت و این اراده میان دو کشور وجود دارد. چین از معدود کشورهایی است که جناح های مختلف در کشور برای همکاری با آن توافق دارند. علاوه بر جناح های سیاسی، همه دولت ها از دوران ریاست جمهوری هاشمی رفسنجانی تاکنون نیز از ارتباط با چین استقبال می کنند. در سفر رئیس جمهور این کشور به ایران نیز مقام معظم رهبری از توسعه ارتباط با چین حمایت کردند و این مسئله نشان می دهد منع سیاسی برای مبادلات تجاری وجود ندارد.

رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین، شریک اول تجاری 130 کشور در دنیا را چین اعلام کرد و گفت: از حدود هشت سال قبل این کشور شریک اول تجاری ایران محسوب می شود. باوجوداینکه طی چند سال اخیر سهم ما از تجارت جهانی به شدت کاهش پیداکرده اما هنوز چین، شریک تجاری 25 درصد از تجارت خارجی ما اعم از نفتی و غیرنفتی محسوب می شود و بزرگ ترین خریدار نفت و کالاهای غیرنفتی ایران است. 

وی با رد این نکته که دلایل سیاسی مهم ترین عامل مبادلات تجاری ایران و چین محسوب می شود، گفت: در این صورت اکنون نیز باید مبادلات بالای تجاری میان ایران و روسیه ایجاد می شد زیرا این کشور هم پیمان سیاسی ماست. اقتصاد ایران فروش مواد اولیه و انرژی به دنیاست که مکمل اقتصاد چین به حساب می آید. این کشور بزرگ ترین کشور خریدار مواد اولیه و انرژی در دنیاست و ما نیز جزو عرضه کنندگان عمده مواد اولیه و انرژی هستیم. چین قبل از تحریم های دور اول در سال های 91 و 92،  بعد از تحریم های دور اول، در جریان مذاکرات برجام، بعد از امضای برجام و حتی در زمان خروج آمریکا از برجام بزرگ ترین شریک تجاری ما بود.  

حریری با اشاره به درج خبری مبنی بر سرمایه گذاری 280 میلیارد دلاری چین در حوزه نفت و گاز ایران گفت: این خبر موثق و مطمئن نیست و منبع آن روزنامه ای آمریکایی است که از سوی طرف ایرانی و چینی تایید نشده و می تواند شیطنت سیاسی محسوب شود. در این خبر مشخص نیست سرمایه گذاری 280 میلیارد دلاری برای چه مدتی در نظر گرفته شده است. ضمن اینکه گنجایش سرمایه گذاری صنعت نفت و گاز ما به 280 میلیارد نمی رسد. چراکه سرمایه گذاری در این حوزه با برداشت از مخازن متفاوت است.

وی با اشاره به تحریم های کالاهای چینی توسط آمریکا و جنگ تجاری میان دو کشور گفت: چین بازار آمریکا را در اختیار دارد و این دو کشور نزدیک به 700 میلیارد دلار در سال با یکدیگر مبادله می کنند که در حدود 160 میلیارد دلار کالاهای آمریکایی به چین و مابقی صادرات کالاهای چینی به آمریکاست. چین سالانه بیش از 2200 میلیارد دلار در سال به دیگر کشورها صادرات دارد. 

حریری درباره جنگ تجاری میان آمریکا و چین و تاثیرگذاری آن در مبادلات تجاری با ایران، گفت: جنگ تجاری میان چین و آمریکا می تواند اثرات سیاسی برای ایران به همراه داشته باشد اما اثر اقتصادی به شکل واقعی ندارد زیرا حجم مبادله تجاری میان آن دو کشور 700 میلیارد دلار و مبادله ایران و چین در حدود 30 میلیارد دلار است. بنابراین ما در این دعوا نمی توانیم جایگاه تاثیرگذاری داشته باشیم. 

رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین در پایان سخنانش بیان کرد: این اختلاف می تواند در قیمت نفت در دنیا تاثیرگذار باشد و آن را  کمتر یا بیشتر کند. اگر چین نتواند به دلیل فشارهای آمریکا نفت تولید کند و بازارهایی را در دنیا از دست بدهد، بالطبع خرید نفت آن کشور کاهش می یابد و در این صورت قیمت نفت نیز سقوط می کند.