آرشیو چهار‌شنبه ۲۰‌شهریور ۱۳۹۸، شماره ۴۷۰۱
دنیا
۴

افغان ها از توقف گفت و گوها خشنود هستند

مرگ مذاکرات با طالبان

دنیای اقتصاد : دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، روز دوشنبه 18 شهریورماه اعلام کرد که مذاکره با طالبان منتفی است. او در رشته پیام های توییتری، «مرگ» این مذاکرات را اعلام کرد. او دلیل این اقدام خود را حملات اخیر طالبان و کشته شدن یک سرباز آمریکایی اعلام کرد. «لارا لیکس»، در گزارش 9 سپتامبر برای نیویورک تایمز نوشت که ترامپ با وجود اعلام «مرگ» و «پایان مذاکرات» با طالبان اما این سیگنال را هم ارسال کرد که ایالات متحده همچنان مایل به خارج ساختن نیروهای آمریکایی از افغانستان است. ترامپ با اعلام اینکه خواهان خروج 14 هزار نیروی آمریکایی از افغانستان است، افزود: نقش آمریکا حفظ امنیت در جهان نیست. رئیس جمهور آمریکا افزود: «سربازان ما معرکه هستند، اما تا حد زیادی نقش شان همچون پلیس است. می خواهیم خارج شویم البته در زمان درست.» ترامپ افزود: ارتش کشورش دیگر نمی خواهد نقش پلیس جهانی را بازی کند.

طرح بازگرداندن 5400 سرباز آمریکایی در اوایل سال آینده - یعنی در زمان انتخابات ریاست جمهوری- در بطن مذاکراتی قرار داشت که زلمای خلیل زاد از مذاکره با طالبان دنبال می کرد. طی چند هفته گذشته کابل، پایتخت افغانستان، شاهد ده ها حمله خونین از سوی طالبان بوده و در میانه این نوسان و بی ثباتی سیاسی، انتظار افزایش خشونت همچنان می رود. ترامپ بارها وعده داده که مشارکت آمریکا در جنگ ها را پایان دهد و باز هم روز دوشنبه گفت که دولت افغانستان «باید مسوولیت امنیت خود را در کوتاه ترین زمان ممکن به دست بگیرد.» رئیس جمهوری آمریکا اعلام کرد: «تا آنجا که به من مربوط می شود، مذاکرات مرده است.»

مذاکرات صلح با گروه طالبان طی ماه های اخیر در جریان بوده است و روز دوشنبه هفته گذشته زلمای خلیل زاد، نماینده ویژه آمریکا برای گفت وگو با طالبان، گفت که توافق با این گروه در اصول نهایی شده و تنها به تایید دونالد ترامپ نیاز دارد. با این حال، دونالد ترامپ عصر شنبه در چند توییت اعلام کرد، تصمیم گرفته است که دیدار با رهبران طالبان و رئیس جمهوری افغانستان به طور جداگانه، در کمپ دیوید را لغو کند. رئیس جمهوری آمریکا اخیرا تصریح کرد که پایان دادن به مذاکرات صلح افغانستان، تصمیم خودش بوده است. ترامپ گفت: «من همواره بر این عقیده بوده ام که دیدار و گفت وگو خوب است اما در این مورد، تصمیم خودم بود.» رئیس جمهوری آمریکا همچنین در توییتی گزارش رسانه های آمریکا درخصوص مخالفت مایک پنس، معاون رئیس جمهوری آمریکا و جان بولتون، مشاور امنیت ملی کاخ سفید با حضور طالبان در آمریکا را «داستانی دروغ» خواند. گزارش ها حاکی است که زلمای خلیل زاد هم به واشنگتن فراخوانده شده است.

نویسنده نیویورک تایمز می افزاید معلوم نیست آیا اعلام چنین خبری از سوی ترامپ به معنای پایان همیشگی مذاکره با طالبان است یا خیر؛ مذاکراتی که مقام های دولت افغانستان را کنار گذاشته بود. این گزارشگر می افزاید رئیس جمهور نشان داده که در سیاست خارجی همواره از یک شاخه به شاخه دیگر می پرد و ثبات ندارد. نمونه آن رفتار با رهبر کره شمالی است که یک بار به او می تازد و بار دیگر به تمجید و تحسین او می پردازد. نیروهای آمریکایی 18 سال پیش و پس از حملات 11 سپتامبر 2001 برای شکار بن لادن و جنگجویان القاعده به افغانستان یورش بردند. در آن زمان، طالبان براساس قوانین قرون وسطایی در افغانستان حکم می راند؛ این سازمان افراطی همچنین پناهگاه امنی هم برای نیروهای القاعده فراهم آورده بود. ترامپ اکنون با یک گزینه دشوار مواجه است: او می تواند بدون توافق مذاکراتی به پیش برود و تعداد نیروهای آمریکایی در افغانستان را از 14 هزار نفر به 8600 نفر کاهش دهد؛ تعدادی که به گفته پنتاگون برای حفظ حضور اطلاعاتی و گردآوری اطلاعات برای ممانعت از تهدیدات علیه آمریکا ضروری است.

گزارشگر نیویورک تایمز می افزاید: اما ترامپ قدرت چانه زنی خود را با طالبان با خروج سربازان بدون تضمین امتیاز صلحی از سوی این گروه تضعیف می کند. «جیمز. بی. کانینگهام» که در دوران اوباما مسوولیت هایی داشت و از سال 2012 تا 2014 هم نماینده ارشد در امور افغانستان بود، می گوید: «طالبان کاملا خشنود است که با ما بنشیند و در مورد مدت زمانی که نیروهایمان را از این کشور بیرون می کشیم مذاکره کند. آنها تصور می کردند که این همان چیزی است که به آن دست یافته اند. اما شواهد نشان می دهد که آنها بیشتر خواهان تحمیل اراده خود بر افغان ها هستند تا چیزهای دیگر.» خلیل زاد هم به واشنگتن بازگشته تا با تیم امنیت ملی ترامپ راهی به سوی جلو بیابد. هرگونه گشایشی با طالبان - اگر رخ دهد- لااقل چند ماه زمان خواهد برد.

«جاناتان هافمن»، سخنگوی پنتاگون، روز دوشنبه به این سوال پاسخ نداد که آیا 5400 نیروی آمریکایی در ماه های آینده از افغانستان خارج خواهند شد یا خیر. مقام های افغان پیشنهاد کاهش تعداد نیروهای آمریکایی به 8600 نفر را پذیرفته بودند، زیرا این طرح به طور گسترده ای مورد بحث قرار گرفته شده بود و تضمین هایی داده شده بود که عقب نشینی با تلاش های دیگر برای تضمین امنیت همراه خواهد شد. این میزان تعداد نیروهای آمریکایی را تقریبا به همان اندازه ای می رساند که هنگام ترک کاخ سفید از سوی اوباما قرار گذاشته شده بود اما به قول کانینگهام، «آن قدر نیست که بتوان آن کاری را که دو سال پیش انجام می داد، انجام دهد.» مقام های افغان بر این باورند که طالبان با این مذاکرات جسورتر شده و حملات خود را به دنبال انتخابات ملی که دولت قرار است در 28 سپتامبر برگزار کند افزایش خواهد داد. طالبان مذاکره کنندگان آمریکایی را تحت فشار گذاشته بود که این انتخابات را به تعویق اندازند تا مانع پیروزی دوباره اشرف غنی برای 5 سال آینده شوند. همچنین طالبان به دنبال این بود که مانع تقسیم قدرت شود؛ امری که در مذاکرات آینده قرار بود مورد مذاکره قرار گیرد. «دیوید زوکینو» نیز در گزارش دیگری در 10 سپتامبر برای نیویورک تایمز نوشت که «عبدالسامی» که با بمب گذاری قدرتمند طالبان بیهوش شد و دست و پا و بخش دیگری از بدنش باندپیچی شده بود نمی دانست که علت این اقدام طالبان و توقف مذاکرات صلح، کشته شدن یک سرباز آمریکایی است (هر چند در این بمب گذاری 12 نفر کشته شدند اما تاکید ترامپ روی آن یک سرباز آمریکایی است).

عبدالسامی که کارمند یک آژانس مسافرتی است و 23 سال سن دارد، می گوید: «به ترامپ بگویید من خیلی خسته ام و فکر نمی کنم با گروهی که این حملات دهشت آور را انجام می دهد مذاکره به صلاح باشد.» برای بسیاری از افغان ها تعلیق ناگهانی مذاکرات 10 ماهه امری چندان دور از انتظار نبود. آنچه افغان ها را به تکان در آورده و تاثیری سخت بر آنها گذاشته و ذهن شان را «قلقلک» می دهد این است که چگونه کشته شدن یک سرباز آمریکایی (گروهبان یکم الیس بارتو اورتیز) منجر به توقف مذاکرات شد، اما مرگ هزاران افغان چنین تاثیری نداشته است. افغان ها می گویند «این همواره مردم بیچاره و فقیر هستند که کشته می شوند. هیچ کس اهمیتی به ما نمی دهد. نه ترامپ، نه دولت خودمان.» غلام محمد، 35 ساله، یکی از همین افغان هاست که در این بمب گذاری مجروح شد. پزشک معالج او می گوید: «اینها همه بازی سیاسی است. چرا 10 ماه مذاکره و ناگهان توقف آن؟ آن هم به این خاطر که یک سرباز آمریکایی کشته شده است؟» 

زوکینو، گزارشگر نیویورک تایمز می افزاید: در میان افغان ها یک بدبینی وجود داشت که طالبان هرگز راضی به تقسیم قدرت یا بریدن پیوندهای خود با دیگر گروه های تروریستی و متوقف ساختن کشتار غیرنظامیان نخواهد شد. این به ویژه در زمانی نمایان بود که این گروه طی مذاکرات حملات خود را افزایش داده بود. اگرچه نیروهای افغان با حمایت هوایی و مشاوره نیروهای آمریکایی حملات خود علیه طالبان را شدت بخشیده اند، اما مایک پمپئو، وزیرخارجه آمریکا نیز گفت ظرف 10 روز گذشته بیش از هزار نفر از اعضای طالبان کشته شده اند. این گزارشگر می افزاید: افغان ها از توقف مذاکره ترامپ با طالبان خشنود هستند، هرچند ممکن است دچار هزینه هایی شوند، زیرا افغان ها معتقدند مذاکره با یک گروه تروریستی همان بهتر که نافرجام بماند و پایان یابد.