آرشیو چهار‌شنبه ۲۰‌شهریور ۱۳۹۸، شماره ۴۴۶۰
صفحه آخر
۱۶
امروز در تاریخ

نخستین بازداشتی آخرین اعدامی

مرتضی میرحسینی

یک: سال 1897 در چنین روزی، پلیس لندن یک راننده تاکسی 25 ساله به نام جرج اسمیت را که به ساختمانی کوبیده بود، بازداشت کرد. او هنگام بازداشت مست و گیج بود و چندان متوجه اتفاقات اطراف خود نمی شد. او را برای خطرآفرینی مجرم شناختند و به پرداخت 25 شیلینگ محکوم کردند. اسمیت نخستین راننده مستی بود که بازداشت می شد و از این رو نامش در تاریخ ثبت و ماندگار شد. در آن زمان، استفاده از وسایل نقلیه موتوردار جدید بود و هنوز قوانین مشخصی برای کسانی که در حالت مستی رانندگی می کردند، وجود نداشت. حتی تا چند دهه بعد، در انگلیس قوانینی برای این موضوع خاص وضع نشد و اغلب برای تنبیه چنین رانندگانی به قوانین دیگر این کشور استناد می شد. اما امریکایی ها که گویا با این مساله بیشتر از انگلیسی ها درگیر بودند، پیشگام شدند و سال 1910 نخستین قانون برای تنبیه رانندگان مست را تصویب و اجرا کردند.

سال 1936 هم دکتر رولا هارگر وسیله کوچکی برای آزمایش بخار دهان و نشان دادن مستی یا هوشیاری فرد از این طریق ابداع کرد. تا مدت ها، مجازات رانندگان مست به جرایم نقدی و حداکثر توقیف خودرو محدود می شد، اما گذشت زمان و انباشت تجربه و بررسی آمار نشان می داد که نیاز به سخت گیری بیشتری وجود دارد.

پس بازداشت موقت و حتی حبس چند ماهه هم به مجازات رانندگان مست اضافه شد. اما چنا ن که خود امریکایی ها اذعان دارند مشکل هنوز و همچنان باقی است. مثلا سال 2005 نزدیک به 17 هزار نفر در تصادفاتی که علت آن مستی راننده بود جان خود را از دست دادند و حدود یک میلیون و 400 هزار نفر هم بازداشت شدند. البته این آمار دوم، فقط به رانندگان مست محدود نمی شد و کسانی را که مواد مخدر مصرف کرده بودند نیز در خود جای می داد.

دو: حمیدا جاندوبی، یک کارگر مهاجر تونسی مقیم فرانسه بود که به جرم شکنجه و قتل یک دختر جوان به مرگ محکوم شد. حکم او زمستان 1977 قطعی شد، اما اجرای آن را به تابستان موکول کردند. او همان سال در چنین روزی، در زندانی در شهر مارسی زیر گیوتین رفت. جاندوبی که زمان مرگ 28 ساله بود، آخرین نفری است که با گیوتین اعدام شد. چنانکه می دانید گیوتین در دوره انقلاب فرانسه و برای مجازات آنهایی که از سوی دادگاه های انقلابی مجرم یا خائن شناخته می شدند به کار می رفت.

بعدها هم این شیوه اعدام ادامه یافت، اما گیوتین، بیشتر از هر چیز دیگری تاریخ انقلاب فرانسه را در ذهن ما تداعی می کند. این وسیله را فیزیکدانی به نام جوزف گیوتین اختراع کرده بود.

هم خود او و هم بیشتر کسانی که از اعدام با گیوتین دفاع می کردند، معتقد بودند که این روش انسانی ترین شیوه برای گرفتن جان یک انسان است، زیرا مجازات شونده درد نمی کشد و همه چیز در یک لحظه تمام می شود.

البته شاید قطع شدن گردن یک لحظه بود، اما روند کار از بردن متهم به سمت دستگاه و گذاشتن سر او در جای مخصوص گرفته تا رها کردن تیغه فولادی زمان بیشتری می طلبید و احتمالا برای خود اعدامی به اندازه یک عمر طول می کشید.