آرشیو چهار‌شنبه ۲۰‌شهریور ۱۳۹۸، شماره ۴۴۶۰
صفحه آخر
۱۶
جهان خارج از مرزها

مجسمه و نماد یک کشور

محمود فاضلی

موضوع بازگرداندن مجسمه های معبد «پارتنون» یونان که هم اکنون در انگلیس نگهداری می شود بار دیگر موجب جنجال هایی در این کشور شد. میچوتاکیس نخست وزیر یونان در گفت وگو با نشریه بریتانیایی «آبزرور» اعلام داشت قصد دارد با ارایه پیشنهادی به همتای انگلیسی خود به سال ها دوری این مجسمه ها از سرزمین اصلی خود پایان داده و آنها را در دویستمین سالگرد استقلال این کشور در سال 2021 به نمایش بگذارد. به باور نخست وزیر محافظه کار این کشور، به نظرم فرصت بسیار مناسبی است تا مجسمه های موردنظر به یونان منتقل شده و همزمان آثار باستانی از یونان در موزه بریتانیا به نمایش گذاشته شود. او تاکید کرد صرف نظر از پیشنهاد یادشده، درخواست یونان برای بازگشت قطعی مجسمه های آکروپولیس به این کشور همچنان به قوت خود باقی است. این نبردی است که موزه بریتانیا بازنده خواهد بود، چراکه فشار جهت بازگشت مجسمه ها رو به افزایش است.

سخنگوی موزه بریتانیا در مصاحبه با شبکه «اسکای» یونان در واکنش به پیشنهاد نخست وزیر این کشور اعلام داشت این موزه هرگونه پیشنهاد برای قرض دادن این مجسمه ها را بررسی خواهد کرد. موزه بریتانیا یکی از بزرگ ترین قرض دهندگان اشیای باستانی در جهان است و فقط در سال 2018 تعداد پنج هزار اشیای باستانی به اماکن مختلف در بریتانیا و دیگر نقاط جهان قرض داده است. سخنگوی موزه مدعی شد اگرچه همکاری خوبی با موزه های یونانی داریم، اما تاکنون هیچ درخواستی از طرف مراجع یونانی دریافت نشده است. البته موضوع قرض دادن اشیای باستانی موزه بریتانیا فقط به مسوولان موزه مربوط می شود نه دولت بریتانیا.

از سوی دیگر اپوزیسیون یونان معتقد است درخواست قرض مجسمه ها در عمل درخواست بازگشت قطعی آنها به یونان را تضعیف کرده، چراکه دولت یونان عملا می پذیرد که مجسمه ها متعلق به آن نیست. چیپراس رییس حزب ائتلاف چپ و نخست وزیر سابق یونان در پیام خود در شبکه های اجتماعی پیشنهاد نخست وزیر جهت امانت دادن مجسمه های مرمری معبد پارتنون آکروپولیس این درخواست را اشتباه و ابتکار ساده لوحانه می داند و مدعی است، چنین پیشنهادی به این موزه اجازه می دهد موضع خود به عنوان مالک قانونی این مجسمه ها را اثبات کند. او از دولت خواست تا از «ریختن آب به آسیاب بریتانیایی ها» خاتمه داده و به جای ارسال درخواست امانت دادن مجسمه ها به مناسبت سالگرد استقلال یونان، بر بازگرداندن قطعی این مجسمه ها تاکید کند.

اما حزب محافظه کار نئودموکراسی خواستار پاسخگویی نخست وزیر سابق به این پرسش است که چه ابتکاراتی برای بازگشت مجسمه های آکروپولیس داشته است؟ مقامات دولتی مدعی اند امانت گرفتن مجسمه های آکروپولیس از موزه بریتانیا هرگز به این معنا نیست که یونان مالکیت این موزه بر مجسمه ها را پذیرفته است. یونان از دهه 1980 اعلام کرده انتقال مجسمه های آکروپولیس به لندن سرقت فرهنگی بوده و این موضع ثابت تمامی دولت های چهار دهه اخیر به قوت خود باقی است.

مقامات یونان مدعی اند، این کشور در چهار دهه گذشته، بارها پیشنهادهایی از این دست را به موزه بریتانیا ارایه داده اما این موزه برای مدت طولانی پیشنهاد امانت دادن مجسمه های مرمری «پارتنون» به آتن را رد کرده است که آخرین نمونه آن پاسخ منفی مدیر موزه بریتانیا در اوایل سال جاری است. این موزه مدعی است درخواست امانت مجموعه آثارش را مورد بررسی قرار خواهد داد و این موزه در سال گذشته بیش از 5 هزار اثر تاریخی را به موزه های مختلف در سراسر جهان امانت داده است.

مجسمه های آکروپولیس ارزش و اهمیت نمادین برای یونان دارد. بخش هایی از این کتیبه مرمری در سال 1820 از معبد «پارتنون» جدا شد و قسمت هایی از آن به موزه بریتانیا فروخته شد و هم اکنون بخش اندکی از این کتیبه در معبد پارتنون باقی است. یکی از دلایل اهمیت این مجسمه ها اینکه آکروپولیس معبدی موجود و زنده است که قسمتی از آن به قول یونانی ها «قطع عضو» شده و باید به مبدا اصلی خود پیوند زده شود. از نگاه آتن، آکروپولیس تنها به یونان تعلق ندارد، بلکه این مکان یک میراث فرهنگی جهانی است. در موزه لوور پاریس هم تعدادی از مجسمه های تمدن یونان وجود دارد که در سفر اخیر نخست وزیر یونان به پاریس توافق شد برای 2021 به این کشور امانت داده شود. مقامات یونان از فرانسه خواستند بخشی از کتیبه مرمری «پارتنون» را که در موزه لوور نگداری می شود، در ازای مجموعه ای از آثار باستانی برنزی به آتن امانت دهد.