آرشیو یک‌شنبه ۱۰‌شهریور ۱۳۹۸، شماره ۳۵۱۴
تخته سفید
۱۲
تاک

چگونه با کودکان درباره مرگ صحبت کنیم؟

زری آقاجانی

بیشتر والدین و بزرگسالان با این نوع از سوال ها آشنا هستند: مامان بعد از مرگ چه اتفاقی می افتد، ما چطور می میریم و... . اینها سوال هایی هستند که هر والد یا مربی در طول دوره تربیت حداقل یک بار با آن مواجهه می شود. مرگ برای بسیاری از کودکان موضوع مبهمی است؛ اما نترسید و سعی کنید از این فرصت ها، سوال و کنجکاوی کودکان به نحو احسن استفاده کنید ولی مراقب سن و سال و درک کودک باشید. بیشتر کودکان پیش دبستانی پایه و اساس بیولوژیکی مرگ را درک نمی کنند و بر این باورند که مرگ حالت متفاوت زندگی مانند خواب طولانی مدت است. در این سن، کودکان اغلب می گویند فقط افراد پیر و بیمار می میرند. کودکان پیش دبستانی مرگ را موقت و برگشت پذیر می دانند؛ زیرا در داستان هایی که می خوانند یا تماشا می کنند، اغلب شخصیت ها پس از نابودی کامل ناگهان دوباره زنده می شوند. به طورمعمول در سنین چهار تا 11 سالگی، کودکان به تدریج متوجه می شوند مرگ یک واقعیت اجتناب ناپذیر و غیرقابل برگشت است که منجر به متوقف شدن تمام مراحل جسمی و روحی می شود. ازآنجاکه شما والدین و مربیان در ارتباط تنگاتنگ با کودک هستید، توصیه می شود که کنجکاوی و سوال کودک درباره مرگ را نادیده نگیرید یا سعی نکنید موضوع را تغییر دهید. با گوش دادن به آنچه کودکان درباره مرگ می پرسند و می گویند، شما می توانید احساسات و سطح درک آنها را ارزیابی کرده و با استفاده از جملات ساده پاسخ های مناسب دهید. برای مثال، برای کودکان خردسال بگویید وقتی کسی می میرد دیگر نفس نمی کشد، غذا نمی خورد یا احساس گرسنگی یا سرما نمی کند، مانند گل های پژمرده که دیگر رشد نمی کنند و شکوفه نمی دهند. هنگام گفت وگو درباره مرگ با کودکان، مراقب استفاده از کلمات باشید. بعضی از کودکان مرگ را با خواب اشتباه می گیرند. به کودک نگویید یک مرده در خواب است، آن وقت آنها به این باور می رسند که افراد مرده می توانند از خواب بیدار شوند. وقتی کودکان می شنوند که بیماری عامل مرگ است، برای جلوگیری از سردرگمی به آنان توضیح دهید که فقط بیماری بسیار جدی ممکن است منجر به مرگ شود، آنها نباید تصور کنند که بیماری های جزئی هم باعث مرگ می شوند. هنگامی که کودک مرگ را فقط با پیری مرتبط بداند، وقتی جوانان بمیرند، بسیار گیج می شود. با اطمینان به آنها بگویید اکثر مردم مدت زمانی طولانی زندگی می کنند اما بعضی ها این طور نیستند. لازم به ذکر است که دین و فرهنگ نیز نقش مهمی در شکل گیری باورهای کودکان نسبت به مرگ دارند. مذهب برای بسیاری از افراد در زمان غم و اندوه منبع قدرت و آرامش واقعی است؛ اما در سن پیش دبستانی ها هنوز استعاره و تعابیر مذهبی از مرگ درک نشده است، قبل از استفاده از عبارات معنوی اطمینان حاصل کنید که کودک شما آنها را می فهمد. اگر کودک شما در مراسم تشییع جنازه یا سوگواری شرکت می کند، از قبل به او توضیح دهید که این یک اتفاق بسیار غم انگیز است و برخی از مردم گریه می کنند و بسیار ناراحت می شوند.