آرشیو دو‌شنبه ۲۵‌شهریور ۱۳۹۸، شماره ۷۱۵۷
فناوری
۱۱

برای پشتیبانی از حیات در سیاره سرخ و به کمک فناوری

شهرک مسکونی مریخ به اینترنت متصل می شود

میثم لطفی

در سال های اخیر که شرکت های مختلف در سراسر جهان برای اکتشافات فرازمینی سرمایه گذاری های فراوان انجام دادند، صنعت فناوری یکی از بزرگترین چالش های ممکن را پیش روی خود دید تا در غیرممکن ترین نقطه هستی هم بتواند خدمات مورد نیاز انسان را در اختیار او قرار دهد. مریخ، برنامه ای که بتازگی توسط سازمان فضایی ناسا به صورت آزمایشی اجرا شده است به گونه ای پیش می رود تا اگر انسان روی سیاره سرخ ساکن شد، باز هم بتواند به فناوری های زمینی دسترسی داشته باشد و حتی به صورت روزانه صفحه اختصاصی خود در شبکه های اجتماعی را دنبال و  به روز کند. ناسا به این نتیجه رسیده است که برای پشتیبانی از حیات در مریخ، فناوری مهم ترین نقش را برعهده دارد.

«آدریانا مارایس» از فیزیکدانان نظری که مدیریت پروژه نوآوری های مریخ را برعهده دارد طی کنفرانس «تجربه تمرکز روی کائنات در مقیاس میکرو» که این هفته در ژوهانسبورگ برگزار شد، اعلام کرد: پروژه های جدید به گونه ای پیش می رود که انسان در آینده بتواند به رایانه همراه، اینترنت پرسرعت و انواع مختلف دستگاه های موبایلی روی مریخ دسترسی داشته باشد.

یک جهش بزرگ

مارایس که از متخصصان حوزه تئوری زیست کوانتومی محسوب می شود یکی از 100 دانشمند حاضر در پروژه Mars One است و بر اساس پیش بینی های صورت گرفته، او یکی از فضانوردان حاضر در طرح توسعه شهرک انسانی در مریخ خواهد بود.

پروژه Mars One در اصل توسط یک بنیاد غیرانتفاعی دنبال می شود و یک طرح نوآورانه جهانی است که هدف اصلی خود را ایجاد یک شهرک انسانی روی مریخ می داند. این پروژه که بخش علمی آن توسط  ناسا مدیریت می شود چندین ماموریت بدون سرنشین را با موفقیت به انجام رسانده است، پایه های اولیه یک مرکز قابل سکونت در مریخ را تاسیس کرده است و این روزها با دقت فراوان ساکنان اولیه این شهرک را انتخاب می کند تا با آموزش آنها بتواند برای نخستین بار تجربه زندگی خارج از کره زمین را محقق کند. از جمله فناوری هایی که هم اکنون برای شهرک مسکونی مریخ در نظر گرفته شده است می توان به پنل های خورشیدی جذب انرژی، چاپگر سه بعدی و سیستم های یادگیری ماشینی اشاره کرد.

به گفته مارایس، شهرک مسکونی مریخ در فاصله 54.6 میلیون کیلومتری از سطح زمین قرار گرفته است و این اتفاق بزرگ ترین جهش در تاریخ محسوب می شود تا انسان در یک کره دیگر هم زندگی را تجربه کند. ناسا نیز از این اتفاق به عنوان «جهش بزرگ بعدی» یاد می کند و کاوش در منظومه شمسی را زمینه ای برای زندگی منسجم تر در آینده می داند.

فتح سیاره مریخ در اصل پله بعدی برای حکمرانی انسان در منظومه شمسی محسوب می شود و به عقیده کارشناسان، شهرک مسکونی مریخ این امکان را فراهم می کند تا نحوه زندگی نسل های بعد به طور کامل تغییر کند. ماهواره ای که قرار است ساکنان شهرک مسکونی مریخ را به این منطقه منتقل کند «آپولو مون» نام دارد و فرآیند توسعه آن به قدری موفقیت آمیز بوده است که محققان انجام این عملیات را بدون هرگونه مشکلی پیش بینی می کنند.

 این ماهواره قرار است امکان دسترسی به اینترنت زمینی را برای نخستین ساکنان مریخ فراهم کند و همچنین امکان شارژ دستگاه های الکترونیکی موبایلی را هم برای آنها فراهم آورد. مارایس بر این باور است که در عصر تکنولوژی که فناوری روز به روز پیشرفت می کند، نمی توان انسان را بدون دسترسی به این قابلیت ها در یک سیاره دورافتاده رها کرد.

او طی سخنرانی خود در کنفرانس اخیر گفت: «قرار است تلسکوپ رادیویی SKA به صورت لحظه به لحظه حجم گسترده ای از داده های مربوط به انسان های ساکن روی مریخ را در اختیار ما بگذارد و از این طریق کمک کند تا دریابیم چه اتفاقی در مریخ صورت می گیرد. این یک تصویر کوچک از آسمان است.»

مارایس اظهار داشت: چاپگرهای سه بعدی که روی سطح سیاره سرخ نصب می شوند به گونه ای طراحی شده اند که می توانند از محیط پیرامون خود آب تولید کنند. او در صحبت های خود گفت: «آیا می دانستید بخش اعظم آب های روی کره زمین از خورشید هم قدیمی تر هستند؟ حیات روی کره زمین به آب مایع بستگی دارد. این مساله بسیار جالب است که عمر آب از عمر خورشید هم طولانی تر است. ملکول های موجود روی مریخ که می توانند به آب تبدیل شوند هم عمر طولانی تر از خورشید دارند.»

یک مریخ نورد ساخت دست بشر

از جمله دستاوردهای انسان که توانست ما را یک گام به زندگی در سیاره سرخ نزدیک تر کند یک مریخ نورد به اسم کنجکاوی (Curiosity) بود تا برای نخستین بار بتوانیم به صورت عملی اکتشافات خود را میلیون ها کیلومتر دورتر از سطح زمین پیش ببریم. جالب است بدانید این مریخ نورد تنها ساخته دست بشر است که در فاصله 200 میلیون کیلومتری فرمان های بشر را پیش می برد و از این راه دور تمام داده های به دست آمده را به زمین ارسال می کند.

کنجکاوی به اندازه یک اتومبیل ساخته شده است و در حالی که ماموریت اصلی و اولیه آن بررسی «دهانه گیل» روی سطح مریخ بود، هم اکنون قرار است مدل پیشرفته تر این مریخ نورد برای دریافت و ارسال سیگنال های اینترنتی و امکان دسترسی ساکنان مریخ به اینترنت پرسرعت مورد استفاده قرار گیرد.

یکی از بخش های اصلی «طرح اکتشاف مریخ» و انتقال انسان به این سیاره، امکان استفاده از فناوری های زمینی در خارج از کره زمین است. مارایس بر این باور است که اگر قرار باشد انسان در آینده ساکن کره مریخ شود، این اتفاق فقط با حضور فناوری صورت می پذیرد و البته فناوری هایی که برای ادامه حیات روی مریخ پیش بینی شده است، علاوه بر سرویس ها و امکانات زمینی قابلیت های دیگری را هم در اختیار انسان می گذارد.

یکی از مهم ترین فناوری هایی که قرار است هر یک از ساکنان مریخ به صورت اختصاصی در اختیار داشته باشند ابزاری است که وضعیت آب و هوا و همچنین شرایط زمین شناسی مریخ را در اختیار او قرار می دهد و همچنین شبیه به آنچه روی کره زمین «گیرنده ماهواره ای جی پی اس» می خوانیم، امکان مسیریابی روی مریخ را برای افراد آسان می کند.

پروژه Mars One سال 2013 میلادی به صورت رسمی فعالیت خود را آغاز کرد و هم اکنون پیش بینی شده است در دهه 2020 میلادی برای نخستین بار انسان به صورت آزمایشی تحت این پروژه به سیاره سرخ سفر کند.

مارایس در این خصوص توضیح داد: «ممکن است تعجب کنید که چگونه می توان تا مریخ سفر کرد و روی این سیاره سرخ رنگ ساکن شد. «ایلان ماسک» که ملیت آفریقایی دارد در شرکت «اسپیس ایکس» بزرگترین طرح توسعه سخت افزاری برای سکونت روی مریخ را پیش می برد. این شرکت تاکنون آزمایش های موفقیت آمیز فراوانی را پیش برده است تا امکان حضور انسان روی مریخ بیش از هر زمان دیگر در دسترس باشد. ماسک هم اکنون به این مساله فکر می کند که وقتی به مریخ رسیدیم چگونه می توانیم زنده بمانیم، چه غذاهایی بخوریم و به چه فناوری هایی دسترسی داشته باشیم.»

چاپگرهای سه بعدی مخصوص مریخ به گونه ای طراحی شده اند که ساکنان شهرک مسکونی مریخ می توانند به کمک آنها تمامی فناوری ها و دستگاه های مورد نیاز خود را همان جا تولید کنند، سیستم های کشاورزی بسازند و به صورت خودکفا به هرآنچه که نیاز دارند دسترسی داشته باشند. باید منتظر ماند و دید طی یک دهه آتی چگونه این آرزوی دیرینه برای انسان محقق می شود.