آرشیو چهار‌شنبه ۱۷ مهر ۱۳۹۸، شماره ۴۴۸۴
جهان
۶
سوژه روز

لندن و بروکسل یکدیگر را به بی میلی برای توافق متهم می کنند

برگزیت بدون توافق محتمل تر از همیشه

شهاب شهسواری

سه هفته مانده به موعد تمدیدشده اجرای توافق خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا، لندن به دنبال معرفی کردن مقصری برای ناتوانی در رسیدن به یک توافق برای خروج این کشور از اتحادیه است. رسانه های بریتانیایی به نقل از یک مقام آگاه بدون نام در دفتر نخست وزیری این کشور، به شدت از اتحادیه اروپا انتقاد کرده اند و مدعی شده اند که شروط اتحادیه در مورد وضعیت ایرلند شمالی، توافق را «اساسا غیرممکن» می کند و حتی هشدار داده اند که این انتظارات خلاف توافق صلح ایرلند شمالی موسوم به «جمعه خوب» است. بوریس جانسون، نخست وزیر بریتانیا روز سه شنبه در یک تماس تلفنی با آنگلا مرکل صدراعظم آلمان، از موضع کشورهای عضو اتحادیه برای از بین بردن شانس یک توافق میان لندن و بروکسل انتقاد کرده است. جانسون در این گفت وگو ادعا کرده است که «خواسته های غیرقابل پذیرش اتحادیه اروپا در مورد آینده ایرلند شمالی، جلوی رسیدن به یک توافق برای خروج بریتانیا از این اتحادیه را گرفته است.» این اظهارات بوریس جانسون، با واکنش تند اتحادیه اروپا مواجه شده است که آن را «یک بازی اتهام زنی احمقانه» توصیف کرده اند. بوریس جانسون از امروز فقط 22 روز فرصت دارد تا براساس مصوبات مجلس عوام بریتانیا به یک توافق با اتحادیه اروپا برای خروج از اتحادیه دست پیدا کند. براساس مصوباتی که ماه گذشته در مجلس عوام بریتانیا به قانون بدل شد، نخست وزیر موظف است در صورتی که نتوانست تا موعد 19 اکتبر سال جاری (10 روز دیگر) به یک توافق با بروکسل برسد، در نامه ای به بروکسل تمدید مجدد مهلت مذاکرات با اروپا را درخواست کند. با این حال بوریس جانسون تاکید کرده است که مصمم است «در هر صورتی» تا 31 اکتبر کشورش را از اتحادیه اروپا خارج کند. بوریس جانسون به تازگی پیشنهاد تازه ای را به اتحادیه اروپا ارایه داد تا یکی از اصلی ترین موارد اختلاف دو طرف، یعنی وضعیت مرزهای بریتانیا و جمهوری ایرلند در ایرلند شمالی را فیصله بدهد. مقام های اتحادیه اروپا و جمهوری ایرلند این پیشنهاد را برآورنده خواسته های شان تشخیص ندادند. به نظر می رسد مقام های هر دو طرف، چه در اتحادیه اروپا و چه در لندن، تلاش می کنند تا با اظهار آمادگی در مورد مذاکره بیشتر برای رسیدن به یک توافق مرضی الطرفین، مسوولیت رویداد یک خروج بدون توافق را از سر خود باز کنند. در شرایطی که پیشنهاد اخیر بوریس جانسون در مورد حذف بازرسی های لب مرز از مرز میان ایرلند شمالی و جمهوری ایرلند، با واکنش سرد مقام های اتحادیه اروپا مواجه شده است، رویترز به نقل از منابع آگاه در دفتر نخست وزیر بریتانیا می نویسد که جانسون احتمال هرگونه توافق دیگر با اروپا را «بسیار نامحتمل» ارزیابی کرده است. بوریس جانسون این اظهارنظر را در گفت وگوی تلفنی روز سه شنبه اش با آنگلا مرکل، به او انتقال داده است. مرکل در این گفت وگو تاکید کرده است که موضع اتحادیه اروپا در مورد ایرلند شمالی تغییری نکرده است و از نظر بروکسل، ایرلند شمالی در صورت خروج بقیه بریتانیا از اتحادیه اروپا باید در اتحادیه گمرکی اروپا باقی بماند و تا ابد از قواعد تجارت اروپایی پیروی کند. به نوشته رسانه ها یک سخنگوی دولت آلمان در پاسخ به خبرنگاران گفت: «من می توانم گفت وگوی تلفنی رهبران دو کشور را تایید کنم که یک گفت وگوی معمول است اما مانند همیشه از انتشار جزییات این گفت وگوی محرمانه معذورم.»

«به کجا چنین شتابان؟»

یک مقام آگاه در دفتر نخست وزیری بریتانیا به رویترز گفته است، «اگر این خبر در مورد موضع اروپا در مورد ایرلندشمالی درست باشد، آنگاه می توان گفت که احتمال توافق با اتحادیه اروپا نه اکنون، بلکه برای همیشه اساسا غیرممکن شده است.» در واکنش به این اظهارنظر، دونالد توسک، رییس شورای اروپا در حساب کاربری توییت خود خطاب به نخست وزیر بریتانیا نوشت: «آنچه اهمیت دارد فقط بردن یک بازی احمقانه اتهام زنی نیست. آنچه در خطر است آینده اروپا، بریتانیا و امنیت و منافع مردم ما است. نه توافق می خواهی، نه حاضر به تمدید مهلت هستی، نه حاضر به عقب نشینی از برگزیت، به کجا چنین شتابان؟» سیمون کانوی، معاون نخست وزیر جمهوری ایرلند، با بازنشر توییت دونالد توسک در خطاب به جانسون نوشته است: «مخالفت با این موضع سخت است، چنین اظهاراتی نشان دهنده میزان ناخشنودی در سراسر اروپا و میزان خطری است که همه ما احساس می کنیم. ما آماده امضای یک توافق منصفانه خروج هستیم اما دولت بریتانیا باید واقعا نشان دهد که برای چنین توافقی در همکاری با اتحادیه اروپا آمادگی دارد.» به نوشته رویترز این اظهارات بی سابقه از سوی دفتر نخست وزیری بریتانیا نشان می دهد که لندن و بروکسل هر دو خود را برای یک بازی اتهام زنی و سرزنش طرف مقابل آماده می کنند چرا که به نظر می رسد با از دست رفتن فرصت برای رسیدن به توافق، باید منتظر خروج بدون توافق و بدون برنامه بریتانیا از اتحادیه اروپا در تاریخ 31 اکتبر بود؛ موضوعی که هیچ یک از دو طرف قصد ندارند مسوولیت آن را بر گردن خود تحمل کنند. کایر استارمر، سخنگوی حزب کارگر در موضوع برگزیت در جمع خبرنگاران در واکنش به ادعای تازه دفتر نخست وزیری بریتانیا گفته است: «این اقدام بار دیگر تلاش لجوجانه ای دیگر از سوی دفتر نخست وزیری برای خرابکاری در مذاکرات برگزیت است. ما از نمایندگان پارلمان می خواهیم که برای جلوگیری از این اقدام نخست وزیر و موفقیت مذاکرات با موضع واحد برخورد کند. بوریس جانسون هرگز حاضر نیست که مسوولیت ناتوانی اش در رسیدن به یک توافق معتبر را بپذیرد. راهبرد او از روز اولی که به مقام نخست وزیری رسید، راهبرد خروج بدون توافق از اتحادیه اروپا بود.» دولت بریتانیا روز گذشته یک سند 150 صفحه ای با عنوان «آمادگی برای خروج» منتشر کرده است که بر خلاف اسناد پیشین که نسبت به عواقب خطرناک خروج بدون توافق از اتحادیه اروپا هشدار داده بودند، این بار از آمادگی کامل برای این کار خبر می دهد. به نوشته گاردین در این سند به افزایش تعداد کارکنان مرزی و گمرکی و همچنین مشاوره به بیش از 800 کمپانی بریتانیایی برای رویارویی با احتمال برگزیت بدون توافق اشاره شده است.

ایرلند شمالی و پایان جمعه خوب

مقام بدون نام بریتانیایی که جزییات گفت وگوی تلفنی جانسون با مرکل را در اختیار خبرنگاران قرار داده است، یک گام جلوتر گذاشته است و اروپا را به نقض توافق صلح در کره شمالی متهم می کند. به نوشته رویترز این منبع گفته است: «واضح است که مقام های اروپایی قصد دارند توافق «جمعه خوب» را کاملا از بین ببرند.» توافق «جمعه خوب» به توافقی میان پادشاهی بریتانیا و گروه های جدایی طلب ایرلند شمالی منجر شد، سال ها نبرد مذهبی میان طرفداران استقلال و هواداران اتحاد در ایرلند شمالی با همکاری ارتش بریتانیا، تا سال 1998 که توافق «جمعه خوب» امضا شد، دست کم 3600 نفر تلفات بر جا گذاشت. یک سخنگوی اتحادیه اروپا در جمع خبرنگاران تاکید کرده است که اتحادیه اروپا تمام قد از توافق جمعه خوب حمایت می کند. به نوشته گاردین این سخنگو تاکید کرد: «موضع اروپا به هیچ وجه تغییر نکرده است. ما قطعا خواستار توافق هستیم. ما در حال تلاش برای رسیدن به یک توافق با بریتانیا هستیم و در هیچ شرایطی نمی توانیم قبول کنیم که اتحادیه اروپا قصدی برای آسیب رساندن به توافق جمعه خوب داشته باشد. هدف ما حفظ این توافق در همه ابعاد برای همیشه است.» به گفته مقام آگاه بریتانیایی، آنگلا مرکل به جانسون گفته است: «وضعیت ایرلند ویژه است، اگر آلمان می خواست از اتحادیه اروپا خارج شود، بدون مشکل خارج می شد اما در مورد بریتانیا، اول باید وضعیت آینده ایرلند مشخص شود، کف خواسته ها این است که جمهوری ایرلند، حق وتو در مورد خروج ایرلند شمالی از اتحادیه داشته باشد.» آرلین فاستر، رهبر حزب دموکراتیک اتحادطلب ایرلند شمالی در مجلس عوام بریتانیا در واکنش به این خبر گفته است: «این اظهارات، نشان دهنده نیات پنهانی دوبلین و اتحادیه اروپا برای به دام انداختن ایرلند شمالی در اتحادیه گمرکی است.»