آرشیو چهار‌شنبه ۱۷ مهر ۱۳۹۸، شماره ۹۶۰۷
سیاسی
۳

گزارش «رسالت» از تبعات خروج نیروهای آمریکایی از سوریه

بشار ماند، آمریکا رفت

نفیسه امامی

جنگ داخلی در سوریه، جنگی خونین و پیچیده بود که بعد از گذشت هشت سال منجر به کشته شدن صدها هزار نفر و خسارت های فراوان و حضور کشورهای دیگر در آن شد. در این جنگ، ایران و روسیه از حامیان دولت بشار اسد بودند و در مقابل، ترکیه، عربستان و ائتلاف بین المللی تحت امر آمریکا قرار داشتند که بعد از تسلط ارتش سوریه بر این کشور و از بین بردن گروه تروریستی داعش، همچنان به حضور خود ادامه داده و از این کشور خارج نشده بودند، اما اخیرا رئیس جمهور آمریکا اعلام کرده نیروهای خود را از سوریه خارج می کند که می تواند تبعات متعددی برای سوریه و منطقه داشته باشد. ضمن اینکه این تصمیم می تواند بر روند حضور نیروهای ائتلاف به رهبری آمریکا نیز تاثیرگذار باشد زیرا با خروج آمریکا شرایط برای فروپاشی و خروج نیروهای غربی هم فراهم می شود. 

وزارت امور خارجه ایران نیز در اظهار نظری در این رابطه ضمن نامشروع خواندن حضور نظامیان آمریکایی در سوریه، تصمیم ایالات متحده آمریکا برای رفع اشغال اراضی سوریه و خروج نیروهای نظامی این کشور از سوریه را اقدامی دانست که باید بسیار زودتر از این اتفاق می افتاد. اما سوالی که در اینجا مطرح می شود دلیل خروج آمریکا از این کشور است؟ آیا ترامپ به دلیل نزدیک شدن به زمان انتخابات ریاست جمهوری آمریکا به دنبال عمل به وعده انتخاباتی خود در خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان و سوریه است؟ و یا از رویای سرنگونی بشار اسد از قدرت ناامید شده و تصمیم به خروج از این کشور گرفته است؟ 

امیر موسوی مدیر مرکز مطالعات استراتژیک و روابط بین الملل و مشاور وزیر دفاع سابق در گفت و گو با «رسالت» به وعده آمریکا در خروج از سوریه که به تازگی از سوی ترامپ اعلام شده اشاره کرد و گفت: «ترامپ در مبارزات انتخاباتی خود قول خروج نیروهای آمریکایی را به کشورش داده بود و اکنون و یک سال قبل از انتخابات ریاست جمهوری آمریکا به دنبال وعده به این قول است. ضمن اینکه حضور آمریکا در سوریه امر بیهوده ای است زیرا ارتش سوریه به جز شهر ادلب و شرق فرات، بر کشور مسلط شده است. آمریکا و متحدانش نتوانستند بشار اسد را سرنگون کنند و داعش و نیروهای تکفیری نیز کاری از پیش ببرند.» 

وی ادامه داد: «آمریکا می داند ترکیه به تفاهماتی با ایران و روسیه درباره سوریه رسیده است و به همین علت می خواهد از این بازی با کمترین تلفات خارج شود. ایران، روسیه و سوریه مصمم برای گرفتن شهر ادلب هستند و در آنکارا و اجلاس سران سه کشور ترکیه، سوریه و روسیه در این زمینه توافق کردند. بعد از آزادسازی ادلب آمریکا دو راه بیشتر ندارد، اول اینکه با محور ایران، روسیه و سوریه وارد درگیری شود و راه دوم تسلیم آمریکاست که هر دو مورد برای این کشور ناخوشایند است. به همین علت تصمیم خود را از خروج از سوریه اعلام کرد.» 

این دیپلمات سابق با اشاره به اینکه آمریکا شرایط مناسبی در خاورمیانه ندارد، گفت: «آمریکا اعلام کرده علاوه بر سوریه از پایگاه «الادیب» در قطر نیز خارج می شود و دیگر پشتیبانی جدی از عربستان سعودی نمی کند. آمریکا برای اولین بار بعد از حادثه آرامکو نسبت به هم پیمان عرب خود واکنش خاصی نشان نداد و با توجه به مقصر دانستن ایران، هیچ عکس العملی نشان نداد. این مسئله نشان می دهد ظاهرا خاورمیانه در اولویت این کشور قرار ندارد.»   

وی اضافه کرد: «ترامپ در سخنرانی اخیر خود، جنگ در خاورمیانه را بیهوده دانست زیرا دیگر اعتقادی برای حضور در این منطقه را ندارد. از سوی دیگر متوجه قدرت محور مقاومت شد و درگیری با این محور را دربرگیرنده هزینه زیاد برای کشورش قلمداد کرد. بنابراین تصمیم او در خروج از سوریه و منطقه خاورمیانه جدی است و این موضع ترامپ در کشورش هیاهوی زیادی را به پا کرده است.»

مشاور وزیر دفاع سابق، خروج نیروهای آمریکایی از سوریه را در وهله اول به نفع مردم و دولت این کشور دانست و گفت: «دولت سوریه حضور نیروهای آمریکایی را در این کشور غیرشرعی و غیرقانونی عنوان کرده بود. این موضع گیری دولت سوریه بسیار مهم بود و مورد حمایت محور مقاومت هم قرار گرفت. حضور آمریکا در سوریه برای پشتیبانی از داعش بود که امروز این گروه تروریستی از بین رفته است. این کشور تلاش و هزینه بسیاری برای حاکمیت داعش در عراق و سوریه کرد به طوری که داعش چند ایستگاه و پالایشگاه نفت را در اختیار داشت و روزانه نفت را به ترکیه و رژیم صهیونیستی می فروخت و پول نقد هم دریافت می کرد.» 

مدیر مرکز مطالعات استراتژیک و روابط بین الملل بیان کرد: «حضور آمریکا در منطقه برای پشتیبانی از حکومت داعش اما به دلیل وجود مقاومت های حشد الشعبی، ارتش سوریه و حمایت های ایران و روسیه، این نقشه خنثی شد. آمریکا در حال حاضر در شرایط مناسبی قرار ندارد و از سوی دیگر می داند ترکیه به روسیه متمایل شده و از این کشور سامانه اس400 را خریده است. ایران و روسیه هم به دنبال نزدیک کردن اردوغان به سوریه هستند.» 

موسوی با بیان اینکه کردها ارتباط هایی با دولت مرکزی سوریه برقرار کرده اند، لذا وجود این شرایط به نفع حضور آمریکا نیست، گفت: «ضمن اینکه با وجود تهدیدهای آمریکا و اسرائیل، گذرگاه بین سوریه و عراق باز شد و این کار دهن کجی به آمریکا بود، زیرا راه را برای ایران و چین هموار کرد تا رفت و آمد تجاری تسهیل شود و شرق آسیا به مدیترانه متصل گردد.»

وی اضافه کرد: «ترامپ در سخنرانی اخیر خود حضور آمریکا در سوریه را از ابتدا برای چند ماه عنوان کرد که به چند سال رسید. این کشور از ابتدا برای اهداف بزرگ تری مانند مقابله با ایران، عراق و حزب الله به سوریه وارد شد اما اکنون عراق و سوریه از داعش پاک سازی شده اند و آمریکا در شرق فرات محاصره شده  و دیگر تمایلی به انجام هزینه در این منطقه ندارند.»

خروج نیروهای آمریکایی از سوریه برای رسیدن به اهداف سیاسی است

آمریکا با خروج نیروهای خود از سوریه به از همپاشی نیروهای ائتلاف به رهبری آمریکا کمک می کند چرا که خروج رهبر این ائتلاف منجر به خروج دیگر کشورهای غربی و اعضای ائتلاف می شود. علی بیگدلی استاد دانشگاه و کارشناس مسائل سیاسی در گفت و گو با «رسالت» در همین رابطه گفت: «به طور قطع در این شرایط نیروهای دیگر کشورهای اروپایی از سوریه خارج می شوند همان طور که فرانسه نیز به این مسئله اشاره کرده که با خروج آمریکا، نیروهای فرانسوی نیز خارج می شوند، زیرا اساسا ائتلاف کشورهای غربی از هم می پاشد. اگر آمریکا به عنوان رهبر و عضو قدرتمند ائتلاف از سوریه خارج شود، کشورهای عضو ائتلاف هم به چنین اقدامی دست خواهند زد.»

این تحلیلگر سیاسی با بیان اینکه ترامپ از خروج نیروهای آمریکایی از سوریه به دنبال رسیدن به اهداف سیاسی است، گفت: «اکنون ترامپ در آستانه استیضاح قرار دارد و از سوی سناتورهای جمهوری خواه برای حضور در سوریه مورد انتقاد قرار گرفته است. ترامپ علاوه بر قرارگیری در این شرایط یکی از وعده های انتخاباتی خود را خروج سربازان آمریکایی از افغانستان و سوریه اعلام کرده بود زیرا هزینه حضور در این کشورها برای آمریکا بالاست و به همین علت اکنون تصمیم به خروج از این کشور گرفته است.»

وی ادامه داد: «البته ترامپ به دنبال خروج همه نیروهای خود از آمریکا نیست و اعلام کرده بخشی از آنها را در این کشور نگه می دارد، زیرا تخلیه کامل نیروها به نفع ایران و روسیه خواهد بود تا به زعم آمریکا این دو کشور تسلط کامل بر سوریه پیدا نکنند.»

بیگدلی خروج آمریکا از سوریه را به نفع ایران و روسیه قلمداد کرد و گفت: «ایران و روسیه متحدان سوریه محسوب می شوند زیرا علی رغم خواست آمریکا و نیروهای ائتلاف، به دنبال حفظ بشار اسد در قدرت بودند و دولت ایران و پوتین از این روند استقبال می کنند.

این استاد دانشگاه به حمله ترکیه به بخشی از خاک سوریه اشاره کرد و گفت: «مشکلی که اکنون به وجود آمده، حمله ترکیه به حاشیه 30 کیلومتری سوریه است که این منطقه در حدود 200 کیلومتر طول دارد و در این شرایط، بخش عمده ای از شمال سوریه در تصرف ترک ها خواهد افتاد و احتمال می رود این مسئله به راحتی قابل حل نباشد.»

وی تصریح کرد: «سوریه برای ایران نقش استراتژیک دارد و چنانچه بخشی از سوریه حذف شود، برای ایران و یا روسیه قابل قبول نخواهد بود. این در حالی است که رئیس جمهور کشورمان نیز بارها بر حفظ تمامیت ارضی سوریه تصریح کرده اما آنچه که برای ایران حائز اهمیت خواهد بود، حفظ بشار اسد در قدرت است.»  

آنچه که باید بعد از وقوع جنگ خانمان برانگیز سوریه و کشته و آوارگی میلیون ها نفر از مردم این کشور مدنظر قرار داد، عدم تغییر در ساختار دولت و حفظ نظام سوریه بود که با حضور محور مقاومت و ایستادگی ارتش سوریه رخ داد و دولت آمریکا را مصمم در خروج از این کشور کرده است. خروج آمریکا به عنوان رهبر ائتلاف کشورهای غربی به دلایل سیاسی یا غیر سیاسی می تواند نقطه امیدی برای این کشور جنگ زده محسوب شود تا سوریه بیشتر به رفع خسارات ناشی از جنگ هشت ساله بپردازد.