آرشیو پنج‌شنبه ۱۸ مهر ۱۳۹۸، شماره ۴۴۸۵
جهان
۴
گزارش روز

اردوغان دستور حمله به خاک سوریه را صادر کرد

آغاز «بهار صلح» با جنگ

میثم سلیمانی

سیاستمداران با هوش جهان به خوبی می دانند در چه زمانی از چه واژگانی استفاده کنند و آن را به خورد افکار عمومی دهند. شاید برای انجام یک عملیات متجاوزانه به مرزهای یک کشور دیگر تنها واژه ای که نمی توان به آن چسباند، صلح آمیز بودن است. اما رجب طیب اردوغان، رییس جمهوری ترکیه در حالی روز گذشته خبر از آغاز عملیات حمله به شمال سوریه داد که اسم رمز این عملیات را «بهارصلح» اعلام کرد؛ واژگانی که در هیچ کجای این عملیات نمی توان گنجاند. عملیاتی که مشخص نیست هدف اصلی آن چیست و پشت آن چه استراتژی برای ترکیه وجود دارد. طی روزهای اخیر توپخانه های ارتش ترکیه به حالت آماده باش در مرز با سوریه بود و نیروهای زرهی و پیاده ترکیه نیز آماده ورود به خاک سوریه بودند که در نهایت روز گذشته اولین عملیات هوایی در منطقه راس العین صورت گرفت. به طور دقیق مشخص نیست که ترکیه و شخص اردوغان با این حجم از تجهیزات نظامی چگونه قصد دارد، صلح را برای مردم این منطقه به ارمغان آورد. آخرین فردی که قصد داشت به وسیله جنگنده ها و تجهیزات نظامی صلح به ارمغان آورد، محمدبن سلمان بود که ادعا داشت قصد دارد صلح را برای مردم یمن به ارمغان آورد اما چیزی جز ویرانی و نابودی هزاران شهروند یمنی برای آنها پس از 5 سال به ارمغان نیاورد. حالا نیز اردوغان به همان شیوه البته شاید هدفمندتر قصد داشته باشد، عملیات نظامی خود در شمال سوریه را پیش ببرد تا به استراتژی میان مدت و بلندمدتی که در پس سر می پروراند، دست پیدا کند.

این شرایط در حالی است که نیروهای کرد سوری روز چهارشنبه فراخوان بسیج عمومی را در مرز سوریه با ترکیه صادر کردند تا مقابل حمله ترکیه به این منطقه ایستادگی کنند. ترکیه هر چند مدت ها کردهای سوریه را که متحد نیروهای پ ک ک می داند، تهدید به حمله نظامی کرده است اما روز گذشته پس از مدت ها انتظار بالاخره این عملیات آغاز شد.

انتظار برای آغاز عملیات نیز زمانی جدی تر شد که رییس جمهور امریکا ،دونالد ترامپ روز یکشنبه به طور ناگهانی چراغ سبز غیرمستقیم خود برای آغاز حمله ترکیه به سوریه را نشان داد. او عملا دستور داد که سربازان امریکایی از مناطق مورد نظر ترکیه عقب نشینی کنند و دست حمایتی امریکا از پشت کردهای سوریه را نیز برداشت.

فخرالدین آلتون، مدیر ارتباطات ریاست جمهوری ترکیه در مقاله ای که روز چهارشنبه در واشنگتن پست منتشر شد، جامعه بین الملل را به حمایت از ترکیه برای مبارزه با تروریسم فرا خواند. به گفته او این جنگ مبارزه با داعش را نیز در بر می گیرد. او در ادامه عنوان کرد که ترکیه قصد دارد، ستیزه جویان کرد سوریه را در شمال شرقی سوریه از بین ببرد و مردم محلی را از یوغ اراذل و اوباش مسلح رهایی بخشد.

اما در طرف مقابل کردهای سوریه که به شکل خودمختار کنترل مناطق شمال و شرق سوریه را برعهده دارند از جامعه جهانی خواسته اند که به مسوولیت های خود عمل کنند زیرا ممکن است یک فاجعه بشردوستانه برای مردم در منطقه رخ دهد. در فراخوانی که کردهای سوریه اعلام کردند، آمده است که ما از همه مردممان و از همه گروه های قومی می خواهیم که به سمت مناطق نزدیک مرز با ترکیه حرکت کنند تا در این زمان حساس تاریخی در برابر این اقدام ترکیه مقاومت کنند. در این بیانیه آمده است که این بسیج عمومی به مدت 3 روز ادامه خواهد داشت. از طرفی دیگر در شرایطی که هنوز عملیات ارتش ترکیه جنبه های عینی به خود نگرفته، داعش اقدامات خود را علیه نیروهای دموکراتیک سوریه آغاز کرده است. چراکه در ساعات ابتدایی روز شنبه داعش یک پست ایست بازرسی نیروهای دموکراتیک سوریه را در شمال شهر رقه مورد هدف قرار داد که زمانی پایتخت خودخوانده داعش در اوج قدرت این گروه تروریستی به حساب می آمد. در حال حاضر نیروهای دموکراتیک سوریه هزاران مبارز داعشی را در چندین بازداشتگاه در شمال شرق سوریه نگهداری می کند و هشدار داده است که حمله ترکیه ممکن است به تجدید حیات تروریست ها منجر شود. گفتنی است، کردهای سوریه با پشتیبانی امریکا در ماه مارس توانستند آخرین نقطه تحت کنترل داعش در شرق سوریه را از دست این گروه تروریستی خارج کنند. در حمله روز چهارشنبه داعش 3 بمب گذاری انتحاری علیه مواضع کردها در رقه انجام داد. هیچ آمار دقیقی از تلفات این حملات وجود ندارد. جمعی از فعالان که اخبار مربوط به این شهر را پوشش می دهند از شنیده شدن صدای تبادل آتش و انفجار در این منطقه خبر می دهند.

دیدبان حقوق بشر سوریه که در انگلیس مستقر است، گفت که حمله رقه از سوی دو تروریست داعشی صورت گرفته که قبل از منفجر کردن خود شروع به تیراندازی کردند.

واقعیت آن است که اکنون کردها از دو جهت به شدت تحت فشار هستند، از یک طرف ترکیه و در سوی دیگر داعش؛ اما اکنون بحث ترکیه تبدیل به اولویت آنها شده است. چراکه کردهای سوریه عنوان کردند، آغاز حمله ترکیه وحشت بزرگی در منطقه به وجود آورده است.

آسوشیتدپرس گزارش داده است که نیروهای ترکیه پیش از آغاز رسمی عملیات نزدیکی شهر تل ابیض سوریه حضور داشتند و از آن نیز عبور کردند.

طبق برنامه ترکیه این کشور قصد دارد، منطقه ای امن به طول 32 کیلومتر ایجاد کند تا کشور خود را در برابر تهدیدات ادعایی از سوی این کشور حفظ کند.

گاردین طبق اطلاعاتی که به دست آورده حدود 100 تا 150 سرباز امریکایی در مواضع مورد نظر ترکیه حضور داشتند و از این مناطق به طور کامل خارج شدند. روز گذشته نیز دونالد ترامپ در توییتر خود به نحوی از خروج نیروهای امریکایی دفاع کرد و گفت: رفتن به خاورمیانه بدترین تصمیم در تاریخ کشور ماست. در اوایل روز چهارشنبه نیز دولت ترکیه اعلام کرد که رییس جمهور امریکا رهبری عملیات نظامی علیه داعش را به ترکیه واگذار کرده است.واکنش های اولیه از آغاز حمله ترکیه حاکی از آن است که کشورهای اروپایی از این اقدام ترکیه اصلا راضی نیستند و با وجود اینکه ترکیه اعلام کرده پیش از آغاز حمله اعضای شورای امنیت را از آن مطلع کرده ولی با این وجود فرانسه و انگلیس خواهان برگزاری نشست فوری شورای امنیت سازمان ملل شدند.

در سوی دیگر اخبار میدانی نیز حاکی از آن است که نیروهای کرد سوری در اولین واکنش خود به حملات ترکیه، چاه های نفت در حسکه را به آتش کشیدند همچنین برخی مناطق مرزی ترکیه را نیز مورد هدف قرار دادند. با این وجود تصاویر اولیه از حمله ترکیه به منطقه راس العین نشان می دهد که مردم از ترس به خطر افتادن جانشان در این حمله آواره و سرگردان در بیایان ها حرکت می کنند تا به جایی امن برسند. عملیات ترکیه با اما و اگرهای بسیار زیادی همراه است. هر چند دبیرکل ناتو عنوان کرده که عملیات ترکیه حساب شده و دقیق است اما عوامل غیرقابل پیش بینی در هر جنگی می تواند قابل توجه باشد. حال باید دید ایجاد کریدور امن و منطقه حایل ترکیه تبدیل به اقدامی موفقیت آمیز خواهد شد یا خیر.