آرشیو پنج‌شنبه ۱۸ مهر ۱۳۹۸، شماره ۴۴۸۵
صفحه آخر
۱۶
در حوالی ادبیات

بارون درخت نشین

اسدالله امرایی

بارون روندو از سنت های کهنه و قیدهای بی چون و چرای اجتماعی می گریزد و شیوه ای از زیستن را برای خود برمی گزیند که دیگر کوچک ترین همانندگی با زندگی مردمان ندارد. زمین سفت و آشنای زیر پا را رها می کند و به زندگی در راه پیچاپیچ و لرزان بالای درختان می رود، یعنی می توان گفت که دنیای دیگری را جایگاه خود می کند. آنچه بارون روندو را به سرکشی و خیره سری وامی دارد و به دنیای سبز و هوایی می کشاند دلزدگی از نظم کهنه اجتماعی و نیاز پرشور به دگرگون کردن آن و پی افکندن نظم تازه ای است که کردار آدمیان و رابطه شان را با خودشان و طبیعت، درست و به سامان کند. بارون درخت نشین ایتالو کالوینو نویسنده ایتالیایی با ترجمه مهدی سحابی در انتشارات نگاه منتشر شده است. این کتاب سرگذشت پسری را به تصویر می کشد که تصمیم می گیرد زندگی خود را روی درختان سپری کند. ایجاد پادشاهی درختی توسط پسر استعاره ای از استقلال معرفی می شود و چالش ها و فرصت های این عمل دستمایه ای برای نویسنده به منظور بررسی پرسش های فلسفی بشر می شود. کوزیمو قهرمان داستان در دوازده سالگی علیه سختگیری های پدر اشراف منش و غذاهای تهوع آور و غیرعادی خواهرش باتیستا به بالای درخت بلوط پناه می برد و تصمیم می گیرد که دیگر پایین نیاید. این درخت نشینی که در دوره نوجوانی نوعی لجبازی با خانواده است، در جوانی و بزرگسالی به انتخابی آگاهانه تبدیل می شود؛ به طوری که برای آموزش و تشویق دیگران به این کار حتی کتابی در مورد کشور آرمانی بر فراز درختان و قانون اساسی آن می نویسد. پدر در هجده سالگی پسر درخت نشینش، به دیدار او می آید و مقام دوکی را عاملی برای فرماندهی بر اشراف ناحیه می داند. اما پسر پاسخ می دهد: «من فقط این را می دانم که اگر من بیشتر از دیگران چیز بدانم، در صورت نیاز آنها باید آنچه را که بلدم در اختیارشان بگذارم. به نظر من فرماندهی یعنی همین.» به همین دلیل کوزیمو در موضوعات مختلف کتاب می خواند و آنچه خود از آبیاری، کشاورزی، درختکاری و زنبورداری یاد گرفته است، به دیگران یاد می دهد یا گره از مشکلات شان باز می کند. ایتالو کالوینو در سانتیاگو دلاس وگاس در کوبا به دنیا آمد. پدر و مادرش هر دو ایتالیایی و گیاه شناس بودند. اثر این تخصص پدر و مادر در فضای بکر و بی همانند همین کتاب و در آشنایی ژرف نویسنده با درختان و جانوران نمودار است؛ به گونه ای که می توان این کتاب را همچنین قصیده ای در ستایش از «درخت» دانست. از دیگر آثار او هم این کتاب هاست: شوالیه ناموجود،شهرهای نامرئی، اگر در یک شب زمستانی مسافری.