آرشیو چهار‌شنبه ۱۰ مهر ۱۳۹۸، شماره ۳۵۳۹
جهان
۷

رونمایی از تسلیحات جدید در 70سالگی حاکمیت حزب کمونیست چین

نمایش نظامی زیر سایه بحران هنگ کنگ

جشن های 70سالگی حاکمیت حزب کمونیست بر چین با خط ونشان های «شی جینپینگ» رئیس جمهور این کشور آغاز شد. شی در سخنرانی خود در میدان «تیان آن من» جایی که 70 سال قبل در اکتبر 1949، «مائو تسه تونگ» تاسیس جمهوری خلق چین را اعلام کرد، به دشمنان داخلی و خارجی هشدار داد که : «هیچ قدرتی نمی تواند گام های محکم و بلندملت چین را متوقف کند» اما این قدرت چندماهی است که در داخل سرزمین چین و از سوی معترضان در هنگ کنگ به چالش کشیده شده است. ناآرامی ها در هنگ کنگ باعث شده مراسم امسال با شدیدترین تدابیر امنیتی برگزار شود، به طوری که مردم عادی قادر نبودند در نمایش نظامیان چینی در میدان «تیان آن من» حضور داشته باشند.

چین در مراسم امسال از چند سلاح نظامی پیشرفته رونمایی کرد. یکی از این سلاح ها، موشک بالستیک قاره پیمای 41-DF است که قابلیت حمل در جاده را دارد و چینی ها می گویند این موشک می تواند هر نقطه ای در جهان از جمله ایالات متحده را هدف قرار دهد. این موشک بالستیک قاره پیما قابلیت حمل 10 کلاهک هسته ای را دارد که می تواند در عین حال که هدف خاصی را نشانه بگیرد هم زمان10 نقطه مختلف در یک ناحیه گسترده را هم مورد هجوم قرار دهد. رژه میدان «تیان آن من» در پکن از جمله بزرگ ترین رژه ها در تاریخ این کشور بوده و 15 هزار نظامی در آن شرکت کردند.

رهبران چین می گویند در حال ایجاد یک سیستم کاملا تازه سیاسی هستند که می توان آن را «سوسیالیسم با مدل چینی» دانست. آنها ادعا می کنند این سیستم در دهه های اخیر میلیون ها نفر را از فقر نجات داده و به جمعیت طبقه متوسط چین افزوده است.

اما دولتمردان چین و رسانه های تحت فرمان پکن به تمام زوایای حکومت کمونیستی چین اشاره نمی کنند. منتقدان حکومت چین را حکومتی به شدت سرکوبگر می دانند که کارنامه سیاهی در زمینه حقوق بشر دارد. حکومت چین به دلیل فقدان دموکراسی، سرکوب هرگونه صدای مخالف و یک نظام غیرعادلانه قضائی به طور گسترده مورد انتقاد است. منتقدان همچنین به بازداشت گسترده مسلمانان اویغور در سین کیانگ و سایر گروه های اقلیت در سال های اخیر اشاره می کنند.

در ماه های اخیر هم معترضان مخالف اعمال حاکمیت چین در هنگ کنگ، در این منطقه نیمه خودمختار علیه پکن به خیابان ها آمده و ساختمان های دولتی را اشغال کرده اند. جشن روز گذشته نیز تحت الشعاع اعتراض های ادامه دار در هنگ کنگ قرار گرفته بود. معترضان هنگ کنگی هم زمان با جشن های حکومت پکن، اعتراض های گسترده ای برگزار کردند که به درگیری با پلیس انجامید. در این درگیری ها 51 معترض مجروح شدند که وضعیت دو نفر از مجروحان بسیار وخیم گزارش شده است.

در همین ارتباط، پلیس هنگ کنگ ادعا کرد که اطلاعات موثقی دریافت کرده که فعالان برای اعتراضاتی خشن و به آتش کشیدن فروشگاه ها و ایستگاه های قطار برنامه ریزی کرده اند. دولت نیمه خودمختار هنگ کنگ که تحت حاکمیت چین قرار دارد، در نخستین ساعات روز سه شنبه حدود شش هزار مامور پلیس را در میان تدابیر شدید امنیتی در خیابان ها مستقر کرد. بنا بر گزارش ها یک برنامه آتش بازی لغو و مراکز خرید بسته شد. در هفته های گذشته چین هشدار داده بود که در صورت ادامه اعتراض ها در این منطقه، معترضان را به شدت سرکوب خواهد کرد.

چالش های پکن

بحران هنگ کنگ با وجود گستردگی، تنها یکی از چالش های حکومت پکن محسوب می شود. نمایش نظامی چین در هفتادمین سالگرد حاکمیت حزب کمونیست در حالی صورت می گیرد که شی جینپینگ با چالش های داخلی و خارجی زیادی دست و پنجه نرم می کند. شی در سال های اخیر به اندازه ای قدرت را در دست خود متمرکز کرده که پس از مائو، قدرتمندترین رهبر چین در هفت دهه اخیر به شمار می آید.

«زون ژو» کارشناس تحولات چین  در دانشگاه اسکس بریتانیا می گوید: «جمهوری خلق چین در موقعیتی بحرانی قرار دارد. از یک سو ناآرامی در هنگ کنگ ادامه دارد و از سوی دیگر در تایوان نیز تنش هایی میان دولت این منطقه و حکومت پکن بروز کرده است. در کنار اینها وضعیت اقتصادی چین که زمانی نقطه قوت این کشور محسوب می شد هم بی ثبات و غیر قابل پیش بینی شده است. شکاف میان طبقه ثروتمند و فقیر به شدت افزایش یافته و این می تواند زمینه ای برای بروز ناآرامی و اعتراض های گسترده باشد. همچنین چالش ها در نظام بهداشتی چین هم نمایان تر شده است. این مشکلات باعث شده تا تعداد بیشتری از مردم چین اعتماد خود به حکومت این کشور را از دست بدهند».

حکومت پکن در خارج از چین نیز تحت فشار قرار دارد. از یک سو تنش های تجاری چین با ایالات متحده هنوز حل نشده و از سوی دیگر در پی بازداشت مدیر ارشد کمپانی هوآوی از سوی کانادا، چین نیز دو شهروند کانادایی را زندانی کرد تا تنش ها میان دو کشور افزایش یابد. بازداشت گسترده اویغورها در استان سین کیانگ در غرب چین هم اعتراض های بین المللی متعددی را برانگیخته است. با این حال پکن ادعا می کند که این افراد در مراکز آموزش حرفه ای نگهداری می شوند.

کارایی سیستم «یک کشور، دو سیستم» که از سوی شی جینپینگ و دولتمردان چین تبلیغ می شد پس از نا آرامی های اخیر در هنگ کنگ با چالش روبه رو شده است. گی سان ژاک سفیر کانادا در چین در سال های 2012 تا 2016 می گوید: «حکومت فعلی چین به شدت از اتحاد و یکدستی حکومت در سراسر سرزمین چین حمایت می کند اما آنچه وضعیت هنگ کنگ را به اینجا رسانده این است که رهبران چین هنوز نمی دانند اعتراض ها را چگونه مدیریت کنند. چینی ها عادت به دموکراسی ندارند و از کارایی آن بی خبر هستند. به همین دلیل نگران هستند که ناآرامی ها در هنگ کنگ به سراسر چین سرایت کند و با معترضان با خشونت شدید برخورد می کنند».