آرشیو چهار‌شنبه ۱۰ مهر ۱۳۹۸، شماره ۳۵۳۹
هنر
۱۰

نگاهی به فیلم هایی که در چند ماه اخیر قاچاق شدند

از پرده سینما تا کف خیابان

گروه هنر: فیلم «رحمان 1400» هم به زمره فیلم هایی پیوست که می توان نسخه قاچاق آن را دید و بعد از حواشی بسیار در اکران، حالا سازندگان فیلم از فضاهای رسمی و غیررسمی مدیران سازمان سینمایی را خطاب قرار می دهند و منتظر واکنشی از سمت آنها هستند. منوچهر هادی در روزهای توقیف فیلمش در اکران نوروزی سینماها به دلیل آنچه تخلف فیلم «رحمان 1400» مبنی بر عدم حذف کامل برخی از صحنه های اعلامی از سوی شورای پروانه نمایش در برخی از سینماها محرز شد، تلاش بسیاری برای رفع این مشکل کرد. همان زمان محمدرضا فرجی، مدیر کل دفتر سینمای حرفه ای، درباره تاخیر در توقف فیلم «رحمان 1400» گفت: «همه فیلم های سینمایی که پروانه نمایش می گیرند، بنای ما بر حرفه ای بودن تهیه کننده و پخش کننده است و تاکید دارم در سال هایی که در این سمت کار می کنم، چنین اتفاقی نیفتاده بود و همه تهیه کننده ها و پخش کننده ها به دلیل اهمیت موضوع قوانین را رعایت می کنند. در بیشتر سالن ها همان نسخه ای از فیلم «رحمان 1400» که مورد تایید ما بوده و اصلاحات کامل انجام شده، نمایش داده شده است. با توجه به اینکه بازرسان سازمان سینمایی معمولا به صورت تصادفی در سالن های سینمایی حضور پیدا می کنند، متاسفانه در هفته اخیر متوجه شدیم در برخی از سالن های سینما نسخه ای که به صورت کامل اصلاح نشده بود اکران شده است».

او از نظر حقوقی پخش کننده و تهیه کننده را پاسخ گوی اتفاقات دانست و گفت: «انتظار ما بر اخلاق حرفه ای داشتن تهیه کنندگان، پخش کنندگان و حتی کارگردان فیلم ها در اجرای ضوابط و مقررات و آیین نامه های اجرائی مصوب است و سینما نباید به خاطر یک سهل انگاری دچار آسیب شود».

سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز تنها تاکید کرد که مسیر حرفه ای بودن را در کل کار باید تعقیب کرد و حرفه ای بودن هم این است که مقررات اکران با دقت رعایت شود.

حسین انتظامی، رئیس سازمان سینمایی نیز توجه و احترام به پروانه نمایش صادرشده برای فیلم های سینمایی را اولویت اکران سینماها دانست و گفت: «پروانه نمایشی که صادر می شود، کسی نباید در هرکدام از بسترهای نمایشی آن را کم یا زیاد کند، چون ما مسئول آن هستیم. گزارش هایی رسیده بود که در برخی سینماها پلان هایی نمایش داده می شود که در بازبینی نهایی نبوده و نسبت تخلف را در سینماها بررسی کردیم و اقدام شد. درباره برخورد با متخلفان هم در معاونت نظارت و ارزشیابی اقدام شده، ولی گفتن آن مغایر با شفاف سازی است، چون بحث رفتاری است و مطرح کردن آن به ضرر سینماست».

«رحمان 1400» با تمام حواشی ریز و درشت در اکران، بعد از گذشت شش ماه حالا از بازار قاچاق فیلم سر درآورده است. فیلمی که به گفته سازندگانش به طور معمول مسیر قانونی رسیدن به شبکه نمایش خانگی را طی می کرده است و با ورود غیرقانونی به بازار ضرر بسیاری به سازندگانش تحمیل کرده است. منوچهر هادی، کارگردان این فیلم، در ساعات ابتدایی خبر قاچاق فیلمش از حرام بودن دیدن این نسخه گفت و در روزهای بعد او حسین انتظامی را خطاب قرار داد و در صفحه شخصی اش نوشت: «معاونت فعلی سینما، شما به شدت محافظه کار هستین. بعد از توقیف رحمان و اکنون بعد از قاچاق نسخه بدون سانسور آن نه تنها من و تهیه کننده فیلم را حضوری در دفترتون نپذیرفتید، بلکه جواب تماس ها و پاسخ پیامک های ما را هم ندادین. مگر شما معاونت وزارتخانه دیگری هستید؟ مثلا وزارت نفت یا وزارت خارجه یا... شاید هم ما برای وزارتخانه دیگری فیلم ساختیم و مجوز از جایی غیر از ارشاد گرفتیم؟ شما مدیر فرهنگی و سینمایی هستین و من و جناب سرتیپی سینماگر. مگر شما مراجعه کننده دیگری هم غیر از ما دارین؟ دقیقا وظیفه شما چیست؟ شنیدم به زیردستانتان گفتید فعلا صلاح نیست نسخه اصلاح شده شورا توزیع شود. دلیلش چیست؟ قطعا دوره مدیریت شما به زودی تمام خواهد شد، ولی من باز هم فیلم خواهم ساخت! همان طورکه مدیران لایق و نالایق قبلی رفتند و من و همکاران شریفم همچنان هستیم. کمی منصف باشید و جسور. شهامت داشته باشید و پاسخ گو!».

اما سیدمهدی طباطبایی نژاد، معاون ارزشیابی و نظارت سازمان سینمایی، از اقدامات قانونی در جهت پیگیری چگونگی عرضه نسخه قاچاق فیلم صحبت کرد و افزود: «بلافاصله پس از اطلاع از این موضوع، اقدامات لازم را انجام داده ایم و از طریق مراجع قضائی از پخش کننده این فیلم در فضای مجازی شکایت می کنیم. انتظار سینماگران ما این است و وظیفه جدی خود هم می دانیم که با ابزار قانونی که در اختیار داریم، بازدارندگی لازم را در مقابل پخش های فاقد حقوق مالکانه ایجاد کنیم تا حقوق سازندگان آثار سینمایی حفظ شود. البته نسخه ای که از این فیلم منتشر شده، باکیفیت و بدون آرم است و این موضوع برای اهل فن، به اندازه کافی گویا هست. از نظر ما انتشاردهنده این نسخه غیرقانونی علاوه بر خسارتی که به صاحبان فیلم زده است، یک جرم نیز مرتکب شده، زیرا فیلمی بدون اصلاحات را منتشر کرده است. قاعدتا الان کسانی که نسخه اصلی در اختیارشان بوده، در محضر دادگاه پاسخ گو خواهند بود».

در شش ماه گذشته انتشار نسخه قاچاق فیلم های سینما آن قدر چشمگیر بوده است که می توان از مسئولان مربوطه انتظار پاسخ گویی و پیگیری بیشتری را داشت. فیلم سینمایی «متری شیش و نیم» نیز از جمله فیلم هایی است که با فاصله کوتاهی از اکران از بازار قاچاق سر درآورد و نسخه ای از فیلم «رستاخیز» که سال هاست مهر توقیف خورده، در فضای مجازی قابل رویت است. کانون کارگردانان سینمای ایران در پی عرضه نسخه ای از فیلم رستاخیز در فضای مجازی در بیانیه ای نوشت: «متاسفیم که این مشکل هنوز در سینمای ایران حل نشده و مسئولان سینمایی حاضر به پاسخ گویی و اقدامی قاطعانه برای جلوگیری از قاچاق ادامه دار محصولات سینمایی نیستند؛ اتفاقی ناگوار که تاکنون به تعداد زیادی از کارگردانان و تهیه کنندگان سینمای ایران آسیب زده و این بار فیلم سینمایی «رستاخیز» ساخته جناب آقای احمدرضا درویش، کارگردان برجسته سینما را نشانه گرفته است. کانون کارگردانان سینمای ایران امیدوار است مسئولان سینمایی با توجه به قاچاق فیلم «رستاخیز» شرایطی را فراهم بیاورند تا این فیلم بتواند پس از هفت سال بر روی پرده سینماهای کشور به نمایش دربیاید».

پرونده قاچاق فیلم های سینمای ایران پس از سال ها و بروز اتفاقات ناگواری که ضرر بسیاری را متوجه اهالی سینما کرده، همچنان باز است. هرچند به گفته مسئولان از مراجع قضائی این موضوع پیگیری می شود اما باید دید نزدیک ترین اقدام عملی مسئولان مربوطه درباره پرونده های این چنینی چه خواهد بود؟