آرشیو شنبه ۲۰ مهر ۱۳۹۸، شماره ۴۷۲۷
خبر
۲

با هدف میانجیگری بین ایران و عربستان انجام می گیرد

عمران خان امروز در تهران

دنیای اقتصاد : تلاش های عمران خان، نخست وزیر پاکستان با هدف میانجیگری بین تهران و ریاض شدت بیشتری گرفته است. براساس اعلام مقامات اسلام آباد، قرار است عمران خان امروز (شنبه) به تهران سفر کند و با حسن روحانی، رئیس جمهور ایران دیدار و رایزنی داشته باشد؛ وی سپس تهران را به مقصد ریاض ترک خواهد کرد، جایی که قرار است گفت وگوهایی با حاکمان سعودی داشته باشد.

نخست وزیر پاکستان به درخواست عربستان سعودی و برای پیگیری ابتکاری جدید در زمینه رفع سوء تفاهم های موجود میان تهران و ریاض به تهران سفر می کند.

براساس گزارش نورنیوز، نخست وزیر پاکستان در جریان سفر به ایران ضمن گفت وگو با مقامات عالی جمهوری اسلامی، ابتکارات خود را در این خصوص مطرح خواهد کرد. رسانه های پاکستان نیز روز چهارشنبه اعلام کردند که «عمران خان» نخست وزیر این کشور قرار است به زودی به جمهوری اسلامی ایران و عربستان سفر کند. براساس گزارش شبکه پاکستانی ای. آر.وای، قرار بود که عمران خان پس از بازگشت از چین به کشورش درباره دیدارهای آتی در ایران و عربستان با مقامات کشورش رایزنی کرده و تاریخ سفرها را تعیین کنند. منابع آگاه در وزارت امورخارجه پاکستان به رسانه ها گفتند: «هدف از سفر عمران خان به ایران و عربستان برای هموار شدن مسیر بهبود روابط میان دو کشور و جلوگیری از تشدید تنش ها در منطقه است.» عمران خان همچنین در تلاش است تا در جریان سفر به تهران زمینه هایی را برای کاهش تنش میان ایران و آمریکا فراهم کند.

نخست وزیر پاکستان پیش تر در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک با ابراز نگرانی از تشدید تنش ها در منطقه گفته بود که مصمم به ایفای نقش میانجیگری برای کاهش تنش ها در منطقه است. پیش از اعلام خبر سفر روز شنبه عمران خان به تهران، محمد فیصل، سخنگوی وزارت امورخارجه پاکستان در توضیحاتی درباره سفر احتمالی نخست وزیر این کشور به ایران گفته بود که احتمال سفر نخست وزیر [عمران خان] به عربستان سعودی و ایران وجود دارد و زمانی که مسائل در این باره مشخص شوند اطلاع رسانی خواهد کرد. به گزارش «ایسنا» به نقل از روزنامه پاکستانی دان، فیصل همچنین در پاسخ به سوال دیگری که آیا این سفر احتمالی در ادامه سفر عمران خان به آمریکا و چین است یا درباره وضعیت منطقه خواهد بود، گفت: «نمی ‎خواهم چیزی را از پیش در این باره بگویم.»

همچنین محمد فیصل هفته گذشته در پاسخ به «ایرنا» گفته بود: «اسلام آباد از هیچ تلاشی برای تنش زدایی در منطقه فروگذار نخواهد کرد.»

عمران خان در مسیر ایران-عربستان

عمران خان در نخستین نشست خبری خود پس از پیروزی در انتخابات پارلمانی «توسعه روابط با همسایگان» را «اولویت سیاست خارجی اسلام آباد» عنوان کرده بود. از همین رو نیز وی با گذشت نزدیک به هشت ماه از آغاز دوران نخست وزیری اش در نخستین روز اردیبهشت ماه، راهی ایران شد تا ضمن رایزنی با مقامات کشورمان شاید بتواند راه حلی برای جلوگیری از افزایش تنش ها در منطقه پیدا کند. عمران خان اندک زمانی پس از ادای سوگند و به دست گرفتن سکان اداره کشورش به ریاض سفر کرد و چند ماه بعد خود میزبان ولیعهد سعودی شده بود.

عمران خان ماه گذشته پیش از سفر به نیویورک جهت شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل نیز به ریاض رفت. در جریان چهارمین سفر نخست وزیر پاکستان به عربستان، محمد بن سلمان ولیعهد سعودی از طرف پاکستانی درخواست کرد تا برای تنش زدایی با ایران نقش آفرینی کند. وی پس از نشست مجمع عمومی سازمان ملل نیز از نیویورک راهی جده شد و برای پنجمین بار در دوران نخست وزیری اش با حاکمان سعودی دیدار کرد. سفر روز شنبه عمران خان به تهران نیز دومین سفر وی در دوران نخست وزیری اش است و پس از آن دوباره قرار است به عربستان برود.

عمران خان که اخیرا در راستای کاهش تنش ها بین تهران و واشنگتن بسیار فعال شده، در گفت وگویی که هفتم مهرماه با شبکه «سی ان ان» داشت، در پاسخ به اینکه او با توجه به تنش های موجود میان ایران و آمریکا و دیدار جداگانه اخیرش با روسای جمهور ایران و آمریکا در نیویورک و در حاشیه اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل چه توضیحی درباره دیپلماسی های غیرعلنی در این زمینه می تواند ارائه بدهد، گفت: «بسیار مهم است که این درگیری میان آمریکا و ایران اتفاق نیفتد؛ چراکه صرف نظر از هر چیز دیگری، ما از یک طرف افغانستان را داریم، یعنی همین مشکل در طرفی دیگر. آخرین چیزی که می خواهیم، یک درگیری در طرف دیگر مرزهایمان در ایران با آمریکا و عربستان و امارات است. این یک کابوس برای ما خواهد بود.»

چندی است که به دنبال برخی اتفاقات در منطقه، احتمال تشدید تنش ها بین ایران و عربستان شدت گرفته است. پس از حمله به تاسیسات نفتی آرامکوی عربستان، مقامات سعودی و آمریکایی مدعی شده بودند که ایران مسوول حمله به این تاسیسات است. این درحالی است که انصارالله یمن پس از وقوع این حمله به طور رسمی مسوولیت آن را بر عهده گرفت و مقامات ایرانی نیز ادعاها مبنی بر نقش جمهوری اسلامی در حمله به آرامکو را قویا رد کرده اند.

روزنامه نیویورک تایمز در گزارش 14 مهر خود به نقل از مقامات سعودی نوشت: «عربستان سعودی و ایران پس از سال ها اختلاف و رقابت به تازگی گام هایی را برای آغاز گفت وگوی غیرمستقیم با یکدیگر در تلاش برای کاهش تنش ها در خاورمیانه برداشته اند. مقامات عراقی و پاکستانی در هفته های اخیر پس از حمله به تاسیسات نفتی عربستان گفته اند که محمد بن سلمان ولیعهد عربستان از سران این دو کشور خواسته است تا با همتایان ایرانی خود درباره تنش زدایی گفت وگو کنند.» همچنین پیش تر شینزو آبه، نخست وزیر ژاپن و امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه نیز تلاش هایی را برای کاهش تنش ها در منطقه انجام دادند.

میانجیگری عمران خان به روایت ربیعی

در آستانه سفر عمران خان به ایران، علی ربیعی، سخنگوی دولت ایران در گفت وگو با جماران میانجیگری پاکستان میان ایران و عربستان را روایت کرد. چندی پیش خبرنگار جماران در نشست خبری سخنگوی دولت، از ربیعی در ارتباط با پیام های ریاض به تهران و ابراز تمایل ظاهری آنها به اتخاذ راهکار سیاسی به جای نظامی پرسید. ربیعی پاسخ داده بود: «این خبر درست است. عربستان برای آقای روحانی پیغام هایی آورده بود. اما ما باید علائم آن را کاملا مشاهده کنیم. اولین علامت، عدم حمله به یمن و کشتار یمنی هاست.»

ربیعی همچنین گفته بود: «اگر عربستان واقعا دنبال تغییر رفتار خود باشد ما استقبال می کنیم. صرف نظر از مباحثی که امروز گفتند اگر واقعا صادق باشند و دنبال تغییر رفتار باشند ما استقبال می کنیم.» دو روز بعد، عادل الجبیر وزیر خارجه عربستان سعودی این اظهارات را «غیردقیق» خواند. پس از این سخن، خبرنگار جماران در ارتباط با جزئیات پیام های ریاض به تهران پرسید. علی ربیعی پاسخ داد: «آنچه به عنوان سخنگوی دولت بیان کردم، کاملا دقیق بوده است. وزیر خارجه عربستان مشخص نکرده که چه بخشی از مواضع من «غیردقیق» بوده اما ظاهرا، درصدد تکذیب ارسال پیام های سعودی ها به ایران بوده است.» ربیعی در پاسخ به این سوال که کدام کشورها میانجی تهران و ریاض شده اند گفت: «کشورهای متعددی با حسن نیت، کوشیده اند میانجی تنش زدایی تهران - ریاض شوند و برخی از آنها حامل پیام سعودی ها هم بوده اند. در سطح رسانه ای، حداقل، نخست وزیر پاکستان به طور رسمی اعلام کرد که ولیعهد عربستان از وی خواسته تا با رئیس جمهور ایران درباره سعودی ها مذاکره کند. همچنین وزیر خارجه عربستان در بخش دیگری از سخنان خود اعلام کرده است، «درباره آنچه سخنگوی دولت ایران درباره صلح در یمن گفت، پادشاهی سعودی درباره یمن با ایران صحبت نکرده و نخواهد کرد. مساله یمن، کاملا به یمنی ها مربوط است.»

سخنگوی دولت افزود: «این بخش از سخنان وی هم بیانگر انتقال نادرست و غیردقیق مواضع ایران به وزیرخارجه عربستان است. زیرا من در سخنان خود که مورد اشاره وی قرار گرفته، مستقیم و غیرمستقیم، موضعی بیان نکرده ام که بر ضرورت مذاکره سعودی ها با ایران درباره یمن دلالت داشته باشد و اصولا، چنین موضوعی، مطالبه و موضع جمهوری اسلامی نیست.»