آرشیو شنبه ۲۰ مهر ۱۳۹۸، شماره ۵۵۰۱
سیاست: داخلی/خارجی
۲

بازتاب حمله به نفتکش ایرانی در نزدیکی سواحل جده عربستان

قایم «موشک» بازی در دریای سرخ

گروه سیاسی: منطقه غرب آسیا همچنان روزهای پر التهابی را سپری می کند و در تازه ترین رویداد در این منطقه، نفتکش کشورمان هدف حمله موشکی قرار گرفت؛ حمله ای که گرچه تلفات جانی نداشت و باعث غرق نفتکش نشد اما قطعا تبعاتی به دنبال خواهد داشت که منطقه را تحت تاثیر قرار می دهد. جمهوری اسلامی ایران تا زمان انتشار این گزارش، انگشت اتهام به سوی طرف خاصی نشانه نبرده است اما پس از ادعاها و اتهاماتی که مقامات سعودی در ماجرای حمله به آرامکو علیه جمهوری اسلامی ایران مطرح کردند، اولین موضوعی که به ذهن می رسد دست داشتن عربستان در این ماجراست؛ بویژه این که حمله به نفتکش ایرانی در 60 مایلی بندر جده عربستان سعودی صورت گرفته است. اتفاقی که از نگاه برخی کاربران فضای مجازی به بازی معروف «قایم باشک» شبیه هست که آن را می توان به قایم موشک تعبیر کرد. وقوع این اتفاق در آستانه سفر عمران خان، نخست وزیر پاکستان به تهران و ریاض که گفته می شود با هدف میانجیگری میان ایران و عربستان انجام می شود بر پیچیدگی های ماجرا افزوده است.

جزئیات حادثه دیروز

نفتکش ایرانی «سابیتی»، بامداد دیروز در دریای سرخ دچار حادثه شد و آن طور که شرکت ملی نفتکش اعلام کرد این نفتکش دو بار و به فاصله 20 دقیقه، هدف قرار گرفته است.

شرکت ملی نفتکش ایران در نخستین واکنش خود به حادثه برای کشتی سابیتی، اعلام کرد: نفتکش ایرانی SABITY متعلق به شرکت ملی نفتکش (NITC) صبح جمعه، 19 مهرماه در دو انفجار جداگانه که به طور احتمال بر اثر اصابت موشک در ساعت های 5و 5 و 20 دقیقه صبح در 60 مایلی بندر جده عربستان سعودی رخ داده، دچار انفجار در بخش بدنه شده است. دو مخزن اصلی نفت در این کشتی آسیب دیده و نفت موجود در آن در حال خروج به دریای سرخ است.

بر اساس این اطلاعیه، کشتی و همه کارکنان آن سالم و در وضع ایمن و با ثبات هستند و تنها بدنه کشتی اندکی آسیب دیده است که کارکنان کشتی در صدد کنترل آن هستند.

از همان لحظات ابتدایی حادثه، کارشناسان فنی مستقر روی این شناور با رصدهای کارشناسی و امنیتی، بررسی علت انفجار را آغاز کردند.

بعد از بررسی های اولیه، اعلام شد نفتکش ایرانی، دارای وضعیت کاملا تحت کنترل است و خدمه در حال حفظ شرایط پایدار در نفتکش هستند.

عکس هایی از نفتکش که صحت نداشت

در ساعات اولیه حادثه، تصاویری در شبکه های مجازی دست به دست می شد که یک نفتکش در حال سوختن را به تصویر می کشید و ادعا می شد مربوط به نفتکش ایرانی است. همچنین بر اساس اطلاعیه شرکت ملی نفتکش ایران، تحلیل هایی منتشر شد مبنی بر این که عربستان عامل این حمله بوده است. اما شرکت ملی نفتکش ایران، هر دو مساله یعنی ایجاد حریق در کشتی و نقش داشتن عربستان در حمله را تکذیب کرد. طبق اعلام این شرکت، بر خلاف برخی اخبار منتشر شده هیچ گونه حریقی در کشتی سابیتی رخ نداده است. همچنین شرکت ملی نفتکش ایران به دنبال انتشار برخی اخبار اشتباه مبنی بر اصابت موشک توسط عربستان به نفتکش SABITI در دریای سرخ به نقل از این شرکت، ضمن تکذیب چنین برداشتی از نخستین خبر شرکت ملی نفتکش، اعلام کرد که اطلاعیه این شرکت تنها مرجع اطلاع رسانی است.

در اطلاعیه شرکت ملی نفتکش ایران، آمده است: بار دیگر تاکید بر این نکته ضروری است که شرایط کلی نفتکش نیز در حال کنترل است. نشت نفت از کشتی آسیب دیده نیز به حداقل رسیده است.

هیچ گونه کمکی به نفتکش ایرانی نشد

نصرا... سردشتی، مدیرعامل شرکت ملی نفتکش ایران با اشاره به این موضوع که پس از وقوع حادثه برای نفتکش ایرانی متعلق به شرکت ملی نفتکش (NITC) هیچ طرفی کمکی نکرده است، اعلام کرد که نفتکش ایرانی تغییر مسیر می دهد.

وی با اشاره به این موضوع که خدمه نفتکش در سلامت کامل هستند، گفت: نفتکش ایرانی هنوز مسیر خود را از سرنگرفته است و به محض آغاز سفر، مسیر خود را برای خروج از دریای سرخ تغییر می دهد.

به گفته مدیرعامل شرکت ملی نفتکش ایران، هنوز دلیل حادثه برای نفتکش ایرانی مشخص نیست، اما جلوی نشت نفت به دریا گرفته شده است.

همچنین دیروز خبرهایی منتشر شد مبنی بر این که کشتی سابیتی با سرعتی کم در حال ترک منطقه و حرکت به سمت آب های خلیج فارس است.

بررسی عوامل حادثه ادامه دارد

سید عباس موسوی در واکنش به هدف قرار گرفتن نفت کش ایرانی «سابیتی» در دریای سرخ اعلام کرد: بررسی های انجام شده توسط شرکت ملی نفتکش ایران نشان می دهد که کشتی ایرانی از مکانی نزدیک به کریدور عبوری این نفتکش از شرق دریای سرخ، دو بار و به فاصله حدود نیم ساعت مورد هدف قرار گرفته و آسیب دیده است.

وی با اشاره به تحت کنترل بودن شرایط نفتکش اظهار کرد: خوشبختانه خدمه نفتکش هیچگونه آسیبی ندیده اند و شناور در حالت پایدار قرار دارد.

سخنگوی وزارت امور خارجه خاطر نشان ساخت: در چند ماه گذشته برخی اقدامات تخریبی دیگر نیز علیه نفتکش های ایران در دریای سرخ صورت پذیرفته که بررسی ها در خصوص عوامل دخیل در این اقدامات در حال انجام است.

وی با ابراز نگرانی در خصوص آلودگی ایجاد شده در منطقه به دلیل نشت شدید نفت از مخازن آسیب دیده کشتی، اعلام کرد: کلیه مسوولیت های ناشی از این اقدام از جمله آلودگی شدید زیست محیطی ایجاد شده در منطقه بر عهده عوامل این ماجرا جویی خطرناک است.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی تاکید کرد: بررسی جزئیات و عوامل این اقدام خطرناک ادامه داشته و پس از حصول نتیجه اعلام خواهد شد.

عامل حمله کیست؟

بلافاصله پس از این حمله تروریستی، تحلیل هایی درباره دست داشتن عربستان سعودی در این حمله منتشر شد. برخی از این تحلیل ها بر پایه اولین اطلاعیه شرکت ملی نفتکش ایران بود و البته این شرکت در اطلاعیه دیگری اعلام کرد که چنین تحلیل هایی از اطلاعیه شرکت ملی نفتکش، صحیح نیست. اما با این وجود همچنان در تحلیل هایی که منتشر می شود از عربستان به عنوان اصلی ترین متهم این ماجرا یاد می شود. عربستان در سال های اخیر در رابطه با ایران همواره بر مدار تنش زایی حرکت کرده است و مقامات سعودی در گفتار و رفتار، هیچ حد و مرزی در مواضع ضد ایرانی نداشته اند.

در ماجرای نفتکش ها نیز در گذشته اقدامات ایذایی از سوی عربستان انجام شده بود و اوایل تابستان بود که عربستان برای مدتی یک نفتکش ایرانی را که دچار مشکل شده بود در توقیف نگه داشت. در زمان آن حادثه گزارش شده بود که نیروهای گارد ساحلی عربستان یک نفتکش ایرانی را که موتور آن ایراد پیدا کرده بود در آب های نزدیک جده در دریای سرخ یدک کشیدند.

خبرگزاری شانا متعلق به وزارت نفت ایران در آن زمان گزارش داد که این نفتکش متعلق به شرکت ملی نفتکش ایران "از دریای سرخ به طرف کانال سوئز می رفت که به دلیل نشت آب به موتورخانه متوقف شد."

براساس آن گزارش "نفتکش با هماهنگی مقام های مرتبط به سوی جده هدایت شد تا مشکل برطرف شود و اقدامات لازم به عمل آید." اما مقام های عربستان به دلیل اختلاف بر سر پرداخت هزینه تعمیر اجازه ترک بندر جده از سوی کشتی ایرانی را ندادند.

در هفته های اخیر هم پس از حمله یمنی ها به تاسیسات نفتی آرامکو، سعودی ها انگشت اتهام را به سوی ایران گرفتند. در چنین شرایطی برخی تحلیلگران معتقدند این حمله می تواند اقدامی از سوی مقامات سعودی باشد که بر اساس ذهنیت خود به دنبال تلافی حمله به آرامکو هستند.

با اینحال برخی تحلیلگران هم با توجه به انجام این حملات در آستانه سفر عمران خان، نخست وزیر پاکستان که برای میانجیگری میان ایران و عربستان به ریاض می آید، این اتفاق را تلاشی از سوی مخالفان نزدیکی ایران و عربستان می دانند.

در هر صورت همانطور که سخنگوی وزارت خارجه گفته باید برای مشخص شدن عامل این حملات تا زمان پایان بررسی ها منتظر ماند.

واکنش های خارجی به حمله تروریستی دریای سرخ

سرهنگ پیت پاگانو، سخنگوی ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا صرفا به این جمله بسنده کرد که از این حادثه باخبر است، اما اطلاعات بیشتری درباره آن در اختیار ندارد.

گنگ شوانگ، سخنگوی وزارت خارجه چین هم در واکنش به هدف قرار گرفتن نفتکش ایرانی سابیتی از طرفین مربوط خواست به وسیله همکاری با یکدیگر صلح و ثبات را در منطقه حفظ کنند.

وزارت خارجه روسیه هم اعلام کرد هنوز برای تعیین مقصر این انفجار زود است و فعلا نمی توان مقصر پشت پرده این حادثه را تعیین کرد.