آرشیو شنبه ۲۰ مهر ۱۳۹۸، شماره ۵۵۰۱
جامعه
۱۸

گزارش میدانی خبرنگار جام جم از حال و هوای مرز مهران در آستانه اربعین

در مرز حیرانی

گروه جامعه: با حداقل ها می سازند؛ این یکی از ویژگی های زائران اربعین و مشتاقان زیارت سیدالشهدا (ع) است. این افراد اگر حداقل ها برایشان فراهم باشد لب به شکایت باز نمی کنند. اما اخباری که از مرزهای خروجی کشورمان به گوش می رسد از تامین نشدن حداقل ها برای زائران حکایت دارد؛ زائرانی که این روزها دغدغه تامین نیازهای اولیه شان را دارند و برای شرکت در مراسم اربعین باید خطر جاده های ناایمن، ترافیک و نبود وسیله نقلیه عمومی را به جان بخرند. اتفاقی که هر سال تکرار می شود شاید به همین دلیل است که رئیس فراکسیون حج و زیارت مجلس در گفت وگو با ما روی سوءمدیریت و نبود عزمی برای مدیریت این مساله دست می گذارد. مرز مهران شلوغ ترین مرز ورودی است و این به دلیل نزدیکی به نجف و امنیت بیشتر این مرز است. با وجود شلوغی در مرز مهران، تعداد گیت ها در ایران زیاد شده است و افرادی که لب مرز ایرانی هستند، سریع کار می کنند تا هر چه سریع تر مشکلات ازدحام را حل کنند. با گذشت از مرز و ورود به کشور عراق اما همه چیز به شکل دیگری می شود. برخی ماموران عراقی رفتار مناسبی با زائران ندارند. درست است که روادید و ویزا برای ورود به مرز نیازی نیست اما کارها در عراق، به کندی پیش می رود و همین بار جمعیتی زیادی را برای ورود به عراق ایجاد می کند؛ به همین دلیل برخی زائران ترجیح می دهند زیارت شان را نیمه کاره رها کرده و به کشور برگردند. جام جم در روزهای گذشته مطالب زیادی در وصف حرکت شورانگیز اربعین حسینی منتشر کرده است، اما در این گزارش بنا داریم برخی کاستی ها و مشکلات پیش پای زائران اباعبدا... (ع) را بازگوکنیم.

عبور از مرز مهران

زائران زیادی شال و کلاه کرده اند تا در پیاده روی اربعین شرکت کنند، اگر پای حرف های آنهایی که برای این مهم اقدام کرده اند بنشینید و از مشکلاتی که در مسیر آنها وجود دارد سوال کنید، آنها روی سوء مدیریتی دست می گذارند که انرژی زائران را پیش از خروج از مرز به حداقل ممکن می رساند.

حسن لطیفی یکی از این زائران است که اواخر هفته گذشته از مرز مهران از کشور خارج شد. او درباره مشکلاتی که تجربه کرده می گوید: جاده های نامناسب شهرهای مرزی، شرایط را برای تردد زائران بسیار مشکل کرده است، این در حالی است که هرسال مدیران قول بهبود شرایط جاده ها را می دهند. آن طور که او تعریف می کند این روزها ماشین آلات سنگین در بسیاری از نقاط مشغول عریض کردن جاده هاهستند و این خود به مشکل تردد زائران دامن می زند. لطیفی درباره مشکلات زائران می گوید: وقتی از ایلام به سمت مرز حرکت کردیم بیشتر از همه جاده های باریک و دوطرفه برای زائران مشکل ساز بود و خیلی ها از تصادفات مرگباری که در این جاده ها اتفاق افتاده می گفتند. به گفته او شرایط زمانی مشکل تر می شود که ترافیک خودرو ها به پل های کم عرض می رسد و در این مواقع خطر بیش از گذشته به زائران نزدیک است.

اطلاع رسانی ضعیف

کم نیستند زائرانی که از شیوه نامناسب اطلاع رسانی مدیران در شهرهای مرزی گلایه دارند. احمد نجاتی زائری است که ادعا می کند بسیاری از مشکلاتی که این روزها زائران با آن دست و پنجه نرم می کنند از ضعف در اطلاع رسانی سرچشمه می گیرد.

 او که قرار است چند ساعت دیگر از مرز مهران خارج شود به ما می گوید: وقتی از ایلام به سمت مهران حرکت کردیم خیلی زود به ترافیک برخوردیم. پس از چند ساعت که به نزدیکی های مهران رسیدیم متوجه شدیم به دلیل این بوده که شخصی نیست به زائران اطلاعات بدهد خودرویشان را کجا پارک کنند و این که بهتر است قبل از ورود به شهر جای پارک مناسبی پیدا کنند.

آن طور که او می گوید، در نبود اطلاع رسانی مناسب، تمامی مردم وارد مهران می شوند. به همین دلیل همه معابر شهر قفل می شود. این درحالی است که اگر مدیران شهری برای این مهم اطلاع رسانی می کردند هیچ وقت زائران با خودروی خود وارد شهر نمی شدند و به ترافیک دامن نمی زدند.

پیاده روی در شرایط سخت

مشکل زائرانی که مرز مهران را برای خروج انتخاب می کنند به ترافیک و نبود پارکینگ یا ضعف در اطلاع رسانی محدود نمی شود. آن طور که محمد شقاقی، یکی از زائران اربعین می گوید نبود مدیریت مناسب سبب شده از ابتدای سفر زائران با شرایط نامناسبی رو به رو شوند، شرایطی که حدود 90درصد انرژی آنها را می گیرد.

او می گوید: وقتی با هزار زحمت خودرومان را در مهران پارک کردیم به میدان شهر رفتیم تا آنجا سوار اتوبوس شویم و به سمت مرز حرکت کنیم.

محمد و دوستانش می گویند اتوبوس ها آنها را در سه کیلومتری مرز پیاده کردند و آنها ناچار باید حدود سه کیلومتر را در گرمای طاقت فرسا و در میان گرد و خاک پشت سر می گذاشتند تا به مرز برسند.

او می افزاید: حدود سه کیلومتر پیاده روی کردیم، آن هم در مسیری که شیب تندی داشت. در طول این مسیر هیچ موکبی نبود و نمی شد آب آشامیدنی تهیه کرد، حتی زائران به سرویس بهداشتی نیز دسترسی نداشتند. وقتی هم به انتهای مسیر رسیدیم سرویس بهداشتی به اندازه کافی وجود نداشت.

بدسلیقگی در گیت های مرزی

مشکل دیگری که زائران اربعین روی آن دست می گذارند بد رفتاری و بدسلیقگی مدیران در گیت های مرزی است. زائرانی که  از مرز مهران خارج می شوند از تعداد گیت هایی که مدارک آنها را بررسی می کند گلایه دارند؛ به نظر برخی از آنها خیلی از گیت ها جز به زحمت انداختن زائران دستاوردی ندارد.

سعید کیاسری، زائری است که از این مساله گلایه دارد، او به ما می گوید: وقتی با مشقت فراوان به لب مرز رسیدیم از چهار گیت مجبور به عبور بودیم؛ گیت هایی که به نظرم فقط دو تایشان ضروری بود.

آن طور که او تعریف می کند درحالی جمعیت ناچار هستند از گیت ها عبور کنند که در گیت اول و دوم فقط دو سرباز ایستاده اند و از زائران می خواهند گذرنامه ها را دست شان بگیرند.

کیاسری ادامه می دهد: در گیت سوم به گذرنامه ها مهر خروج زده می شود و در گیت چهارم هم آن را بررسی می کنند تا از مهر خروج اطمینان حاصل کنند این درحالی است که مدیران اگر با نظم بهتری عمل کنند می توانند دو گیت را از مسیر زائران حذف کنند.

او تاکید می کند فضای پادگانی گیت های مرزی نیز به گونه ای بود که زائران را آزار می داد و در نهایت سیل جمعیت باید از در کوچکی که به اندازه در اتاق های آپارتمانی است عبور کنند. تصور کنید مرد و زن سالخورده و کودک باید در میان سیل جمعیت از چنین در کوچکی عبور کند.

خستگی ماموران عراقی

زائران پس از عبور از گیت های مرزی کشورمان باید خودشان را برای ورود به گیت های مرزی عراق آماده کنند، آن طور که برخی زائران می گویند در گیت هایی که عراق آماده کرده شرایط سخت تر است و امکانات محدودتر. یکی از زائرانی که از مرز مهران وارد عراق شده به ما می گوید: درگیت های عراقی نیز بی نظمی زیادی وجود دارد و آنجا حتی مامورانی که گذرنامه ها را بررسی می کنند آنقدر بی حوصله هستند که به بهانه خستگی دست از کار می کشند و زائران را نگاه می کنند. زائر جوان ادامه می دهد پس از خروج از گیت های عراقی باید خود را برای حدود دو کیلومتر پیاده روی در  گرد و خاک آماده کنید، چون ون هایی که باید سوارشان شوید پشت چند خاکریز قرار دارند.

او از بی نظمی موکب های برپا شده در مرز نیز گلایه می کند و می گوید: یکی از موکب ها آن قدر آب ریخته بود که مسیر عبور زائران را گل کرده بود. به گفته او نبود تابلوی راهنما در آن سوی مرز نیز یکی دیگر از مشکلات زائران است.

بهداشت ضعیف

در سال های گذشته، وجود ماموران شهرداری و پاکبان ها مشکلات نظافت و زباله عراق را حل کرده بود. امروز اما ماموران شهرداری، کمتر از سال های گذشته در پیاده روی حضور دارند. کشور عراق از نظر بهداشتی شرایط مناسبی ندارد و اگر در سال های قبل، لیوان های یکبار مصرف و آب های بسته بندی در همه جا دردسترس بود، امسال اما آب آشامیدنی در کلمن ها در اختیار زائران قرار می گیرد و همین باعث شده است که شرایط بهداشتی را برای زائران ایرانی سخت تر کند. به نظر می رسد احتمال ابتلا به بیماری، امسال برای زائران ایرانی بیشتر از سال های قبل است. امکانات امدادی، خدماتی و پزشکی خیلی پایین است. طرف عراقی در زمینه های تامین امکانات پزشکی ضعیف عمل کرده است. البته نباید فراموش کرد که پیاده روی اربعین، مردمی است و مدیریت آن هم مردمی انجام می شود و ازدحام در مرز و افزایش جمعیت زائران هم باعث شده است امکانات امدادی و پزشکی کمتر به چشم بیاید.

اینترنت و مخابرات

 امسال مشکلات برقراری ارتباط با تلفن همراه برای زائران حل شده است. ظرفیت ترانزیتی ارتباطی با کشور عراق برای اربعین 98 دو برابر شده است. این خبر خوبی برای زائران است اما مشکلات دیگری هم وجود دارد. با ورود به عراق، رومینگ هزینه زیادی روی دست زائران می گذارد. مخصوصا این که واحد پولی کشور چند برابر پایین تر از کشور عربی است. با این که هزینه های ارتباط برقرار کردن، یکی از مشکلات زائران ایرانی است، اینترنت در عراق تنها در ساعات اداری برقرار می شود؛ یعنی از ساعت 5 بعدازظهر تا 8 صبح، ارتباط برقرار کردن با اینترنت برای ایرانیان امکان پذیر نیست.

درنهایت زائران ایرانی باید بسته های اینترنت ایرانی خریداری کنند که تهیه یک بسته اینترنت ایرانی هم برای یک هفته، برایشان حدود 150 هزار تومان هزینه برمی دارد. تماس تلفنی دقیقه ای 2000 تا 3000 تومان است و همه اینها هزینه های ارتباطی زائران را بالا می برد.

آماده نیستند

 هنوز حدود یک هفته به اربعین مانده است و از دو هفته پیش، سیل جمعیت برای انجام مراسم پیاده روی اربعین به عراق، روان شده است. به خاطر این که مدیریت راهپیمایی اربعین مردمی است، بسیاری از موکب ها هنوز برپا نشده است. زیرساخت ها در عراق جوابگوی سیل زائران نیست. حالا که اجبار روادید هم برداشته شده است، نسبت به سال های پیش زائران بیشتری در پیاده روی اربعین شرکت می کنند.

تصادف، علت مرگ 30 زائر

 زیرساخت ها در عراق به شدت نامناسب است و این موضوع شاید به دلیل جنگ داخلی که چند سال، در این کشور وجود دارد، باشد. جاده هایی که به شدت باریک و ناامن اند. اتوبوس ها در همین جاده ها با سرعت سرسام آور تردد می کنند. تصادفات اتوبوس حامل زائران در روزهای اخیر به خاطر مناسب نبودن جاده ها و سرعت بالای اتوبوس هاست. طبق آمار، تنها در تصادفات جاده ای در چند روز گذشته، حدود 30 زائر ایرانی براثر حوادث ترافیکی در عراق کشته و 50 نفر هم مصدوم شده اند.

تعداد ناوگان حمل و نقل در عراق کم است و به همین دلیل، به خاطر کاهش بار ترافیکی، در یک جاده باریک و نامناسب دوطرفه، اتوبوس ها با سرعت بالا می رانند. هرچند احمد محمدی فر، دبیر ستاد مرکزی اربعین، با اشاره به مشکلات پیش آمده در حمل و نقل جاده ای عراق، عنوان کرده است: «ما برای کاهش مشکل حمل و نقل در طرف عراق، ناوگانی را به آنها اضافه کردیم و 1250 دستگاه اتوبوس قرار بود در طرف عراق کمک کنند.» به جز مشکلات در ناوگان حمل و نقل، جاده های عراق برای پیاده روی هم مناسب نیستند. در سال های گذشته که از ایران حدود دو میلیون و 300 هزار نفر زائر در راهپیمایی شرکت کرده بودند، مشکلاتی برای پیاده روی وجود داشت. حال با وجود حدود چهار میلیون زائری که هر لحظه هم به جمعیت آن افزوده می شود، راهپیمایی در جاده های عراق روزبه روز سخت تر هم خواهد شد.

مراقب باشید

درست است که یکی، دو هفته پیش، در برخی شهرهای عراق اغتشاش ایجاد شده بود، این اما دلیل نمی شود که امنیت عراق به خطر بیفتد. امنیت در شهرهای نجف، کربلا و حتی سامرا و کاظمین که زائران ایرانی کمتر به آنجا هم سفر می کنند، برقرار است، بنابراین خطری جدی زائران ایرانی را تهدید نمی کند. البته هنوز مشکلاتی در امنیت راهپیمایی اربعین وجود دارد. به دلیل تردد بالا، آمار دزدی در راهپیمانی اربعین خیلی زیاد است. آن طور که روابط عمومی سازمان حج و زیارت به ما می گوید به طور متوسط روزانه گزارش حدود 70 تا 80 سرقت در راهپیمایی به ثبت می رسد. آمار سرقت گذرنامه، کیف پول و... بالاست و این ممکن است امنیت زائران را در سفری که معنوی هم است، به خطر بیندازد.