آرشیو سه‌شنبه ۲۳ مهر ۱۳۹۸، شماره ۴۴۸۹
جهان
۶
گزارش روز

ارتش سوریه پس از سال ها در شمال کشور مستقر شد

گردش کردها به سمت دولت اسد

میثم سلیمانی

شاید تا چند وقت پیش ورود نیروهای ارتش سوریه به مناطق تحت اختیار نیروهای دموکراتیک سوریه در کوتاه مدت قابل تصور نبود اما حالا به نظر می رسد عملیات ارتش ترکیه در شمال فضا را به سمتی برده که کردها را مجبور به همکاری با دولت مرکزی سوریه کرده است. روز گذشته گزارش ها حاکی از آن بود که ارتش سوریه تحت حمایت روسیه خود را به اعماق قلمرو تحت حاکمیت کردها رسانده و در جنوب مرزهای ترکیه مستقر شده اند.

کردها که پیش از این متحد ایالات متحده بودند، اعلام کردند که نیروهای سوریه تحت عنوان یک اقدام اضطراری برای مهار حمله از سوی ترکیه وارد شمال شرق سوریه شده اند. این اتفاق در حالی رخ می دهد که هفته گذشته ترکیه با چراغ سبز دونالد ترامپ رییس جمهور ایالات متحده، حمله ای را علیه مواضع کردهای سوریه در شمال این کشور آغاز کرد.

به گزارش رویترز، دولت سوریه از روز دوشنبه اعزام نیرو را آغاز کرده که این می تواند یک پیروزی بزرگ برای بشار اسد به عنوان رییس جمهور و متحد اصلی وی یعنی روسیه باشد که اکنون توانسته اند در یکی از اصلی ترین پایگاه های نظامی در شمال شرق سوریه مستقر شوند.

طبق این توافق در قدم اول نیروهای دولتی سوریه برای ایجاد یک خط مرزی وارد شهر منبج شدند که در فاصله 400 کیلومتری اولین شهر مرزی ترکیه یعنی دریک واقع شده است. رسانه های دولتی سوریه گزارش دادند که نیروهای ارتش این کشور وارد شهر استراتژیک تل تمر نیز شده اند که بزرگراه مهم M4 در آن واقع شده است که شرق به غرب سوریه را از فاصله 30 کیلومتری مرز ترکیه با سوریه به هم متصل می کند. تلویزیون دولتی همچنین نشان داد که نیروهای سوری با استقبال مردم وارد شهر عین عیسی شدند که قسمت مهم دیگر این بزرگراه از این منطقه عبور می کند. عین عیسی در شمال شهر رقه قرار دارد که پایتخت سابق خلافت خودخوانده داعش محسوب می شد که نیروهای کرد سوری دوسال پیش در یکی از بزرگ ترین پیروزی های خود در چارچوب کمپین ائتلاف ضد داعش، این گروه تروریستی را از این منطقه خارج کردند. بخش اعظم بزرگراه M4 در حاشیه جنوبی منطقه ای قرار دارد که ترکیه قصد دارد کریدور امن در داخل سوریه ایجاد کند. ترکیه مدعی شده است که بخشی از بزرگراه را تصرف کرده است اما مقام های نیروهای دموکراتیک سوریه عنوان کردند که درگیری ها کماکان ادامه دارد. این استقرار سریع از سوی دولت سوریه در حالی صورت گرفته است که استراتژی ایالات متحده در پنج سال گذشته در سوریه این گونه بوده است که به هر نحوی این منطقه را حفظ کند، اما حالا این استراتژی یک شبه فروریخته است. روز یکشنبه واشنگتن رسما اعلام کرد که ناگهان هزار تن از نیروهای خود که از سال 2014 در کنار کردهای سوریه علیه داعش بوده اند را از خاک سوریه بیرون کشیده است.

یک مقام امریکایی روز دوشنبه نیز عنوان کرد تیم دیپلماتیکی که برای تثبیت موقعیت قلمرو تحت کنترل نیروهای دموکراتیک سوریه در این منطقه حضور داشت نیز پیش تر از این محدوده خارج شدند. این مقام آگاه در ادامه به رویترز گفت که نیروهای امریکایی هنوز در سوریه حضور دارند اما مراحل اولیه عقب نشینی آنها آغاز شده است. دو مقام دیگر امریکایی به رویترز گفتند که بخش عمده ای از خروج ایالات متحده ظرف روزهای آینده تکمیل می شود. اعلامیه روز یکشنبه مبنی بر عقب نشینی ایالات متحده یک هفته پس از آن صورت می گیرد که ایالات متحده تعداد کمی از نیروهای خود را از منطقه عملیاتی مورد نظر ترکیه خارج کرد تا مانعی سر راه ارتش ترکیه برای پیشروی در شرق فرات نباشد؛ اقدامی که کردها آن را خیانت به خود می دانند. هزاران مبارز کرد و همپیمانان آنها در یک همکاری نزدیک با ایالات متحده در نبرد با داعش جان خود را از دست دادند و دولت ترامپ نیز برای شکست کامل داعش راهبرد دولت اوباما را ادامه داد. اما ترامپ به این بهانه که قصد دارد به جنگ های بی پایان در خاورمیانه خاتمه دهد پشت آنها را خالی کرد. روز گذشته نیز دونالد ترامپ در توییتی عنوان کرد، افرادی که ما را به خاورمیانه آشفته کشاندند، همان افرادی هستند که بیشتر خواهان ماندن ما هستند. اما نکته اینجاست که این استراتژی آقای ترامپ به ترکیه این اجازه را داد حمله ای را ترتیب دهد که در آن ده ها هزار غیرنظامی مجبور به فرار شوند و متحدان کرد امریکا راهی جز پیدا کردن دوستان جدید نداشته باشند. یک مقام ارشد کرد به رویترز گفته است، بعد از اینکه امریکایی ها منطقه را ترک کردند و به ترکیه برای حمله چراغ سبز نشان دادند، ما مجبور شدیم گزینه دیگری را بررسی کنیم که آن گفت وگو با دمشق و مسکو برای پیدا کردن راهی در راستای جلوگیری از حملات ترکیه بود. بدران جیا کورد در خصوص توافق نیروهای کرد با دولت سوریه گفت: این یک توافق اولیه نظامی است که جنبه های سیاسی بعدا مورد بحث قرار خواهد گرفت. حال باید دید که این توافق اولیه آیا می تواند چشم انداز سیاسی میان کردها و دولت مرکزی سوریه را نیز تغییر دهد. واقعیت آن است که اسد قصد دارد بعد از گذشت بیش از هشت سال از بحران داخلی در سوریه اقتدار دولت را در سراسر سوریه حاکم کند. الدار خلیل از دیگر سیاستمداران ارشد کرد سوری، پیمان با دمشق را یک اقدام اضطراری توصیف کرد. خلیل ادامه داد که اولویت اول محافظت از امنیت مرزها در برابر خطر ترکیه است؛ از همین رو ما با دولت دمشق در تماس هستیم تا در آینده به اهداف مشترک دست پیدا کنیم. با این حال نیروهای دموکراتیک سوریه طی بیانیه ای عنوان کردند که این توافق منافاتی با بحث خودمختاری این منطقه ندارد و هدف اصلی مقابله با تجاوز به ترکیه است تا جلوی این اقدام گرفته شود.

با این وجود رسانه های دولتی سوری اعلام کردند یگان های ارتش سوریه وارد شهرها و مناطق بیشتری از شمال سوریه شده اند و این روند نیز ادامه دارد. آخرین خبرها حاکی از آن است که یگان های ارتش سوریه وارد شهر استراتژیک الطبقه در شمال سوریه شده است و فرودگاه نظامی این منطقه را در اختیار گرفته است. همچنین علاوه بر عین عیسی، ارتش در چند شهرو روستا در حومه رقه نیز مستقر شده است. لازم به ذکر است که شهر طبقه سد بزرگی را در اختیار دارد که می تواند برق منطقه وسیعی از سوریه را تامین کند.

بلوفی که جنگ را آغاز کرد

روز گذشته خبرگزاری آکسیوس به نقل از منابع مختلف امریکایی و حتی ترکی ابعاد جدیدی را از موضوع تماس تلفنی ترامپ و اردوغان پیش از آغاز عملیات چشمه صلح مطرح کرد. در این گزارش به نقل از 6 منبع آگاه در کاخ سفید آمده است که هیچ گاه این تصور وجود نداشت که اردوغان بخواهد وارد یک جنگ طولانی مدت در سوریه شود. بسیاری از مقامات بر این باور بودند که اردوغان در این زمینه بلوف زده است. به گفته این منابع ترامپ به اردوغان گفته است که اگر می خواهید به سوریه حمله کنید، مجبور هستید همه آشفتگی ها و فشارهای پس از آن را به دوش بکشید، چرا که اردوغان برای آغاز این جنگ با چند چالش عمده مواجه بود، زیرا ابتدا باید مراقب ظهور دوباره داعش باشد و محکومیت بین المللی را نیز پیش رو خواهد داشت و احتمالا در کنگره امریکا نیز باید مسوولیت احتمالی مقابله با کردها را برعهده بگیرد.

هنگامی که ترامپ این موضوعات را به شکل واضح با اردوغان در میان گذاشت رییس جمهور ترکیه تقاضا کرد در خصوص آن فکر کند تا اینکه در یکشنبه موعود دو مقام با یکدیگر صحبت کردند که اردوغان در آن اعلام کرد که قصد دارد حمله به شمال سوریه را آغاز کند. اردوغان نیز تصمیم خود را گرفته بود که قصد دارد حمله را به زودی آغاز کند.

منابع ترکیه ای به آکسیوس گفته اند در حالی که اردوغان حرف های بزرگی را در صحبت های خود بیان می کرد، این تصور را در سر می پروراند که ترامپ جلوی سخنان او را بگیرد. به عنوان مثال هنگامی که اردوغان در خصوص بحث عمق 30 کیلومتری سخن می گفت، انتظار داشت تا ترامپ اورا متوقف کند و فرض اولیه ترکیه این بود که مذاکرات برای دستیابی به اهداف کوچک تر صورت گیرد.

گفتنی است امریکایی ها به این نتیجه رسیده بودند که اردوغان در سخنان خود بلوف می زند که برای اولین بار به سال 2017 باز می گردد، اردوغان در خصوص تهدید کردها از ترامپ شکایت کرده بود. ترامپ در آن تماس تلفنی کاملا مبهم پاسخ داده بود. او عنوان کرد که من نمی خواهم در وهله اول در آنجا حضور داشته باشم، اما می دانید بچه های ما آنجا حضور دارند و اگر شما بخواهید یک گذرگاه مرزی ایجاد کنید با بچه های ما درگیر می شود که آنها مجهز تر هستند و شما که نمی خواهید این اتفاق رخ دهد. البته ترامپ با وجود این هشدار عنوان کرده بود که قصد ندارد نیروهای خود را برای مدت طولانی در سوریه نگه دارد و قرار نیست برای محافظت از کردها در برابر ترک ها ایستادگی کند. یکی دیگر از مقامات ارشد سابق کاخ سفید نیز عنوان کرد هنگام دیدار اردوغان از کاخ سفید در سال 2017 اردوغان بحث حمله را مطرح کرده که ترامپ نیز فهمیده این بلوف رییس جمهور ترکیه است و گفته است که، نگاه کن، اگر می خواهید این منطقه را صاحب شوید، به دنبال من نیایید، اگر می توانید آن را بگیرید مال شماست. اشاره ترامپ به مرز سوریه با ترکیه است.