آرشیو سه‌شنبه ۲۳ مهر ۱۳۹۸، شماره ۴۴۸۹
جلد دوم
۷
یادداشت

توجه به طنز بلاغی در شعر سپید

سعید بیابانکی

کار ویژه ای که اکبر اکسیر در شعر انجام داده، توجه به طنز بلاغی در شعر سپید است؛ موضوعی که می توان از آن به عنوان یکی از فعالیت های موثر شاعر نام برد. همه ما می دانیم که ریشه های طنز بلاغی را بیشتر باید لابه لای آثار کلاسیک جست وجو کنیم، یعنی در بخش هایی از مثنوی مولوی، گلستان سعدی، منطق الطیر عطار و... هنر اکسیر در این است که توانست این گرایش از شعر طنز را به دوران معاصر پیوند بزند و کارهایی پدید بیاورد که به نام خودش در ادبیات ثبت شده اند. البته نمی توان اکسیر را به طور صددرصد پیشگام پیوند طنز با شعر سپید معرفی کرد، چون پیش از او شاهد آثاری در همین زمینه از شاعری چون فروغ فرخزاد در مجموعه «ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد» هستیم که رگه هایی از این گرایش را آغاز کرده یا مثلا شاعری چون احمد شاملو در چند مجموعه ای به این کار رغبت نشان داده است. تفاوت اصلی اکسیر با شاعران دیگر در این است که شاعران دیگر در حوزه طنز توقف نکرده اند و قصدشان صرفا نوعی طبع آزمایی ادبی بوده، اما شاعر مورد بحث با تمام توان کوشیده در این زمینه فعالیت کند که البته موفق هم عمل کرده است. نکته دیگر درباره شعرهای اکسیر توجه به تناقض آمیزی واژه هاست؛ موضوعی که در عالم شعر سپید به شدت موردپسند شاعران بوده و هست. من در مواجهه اولیه با کتاب هایی که اکبر اکسیر در انتشارات مروارید منتشر کرد متوجه شدم که با شاعری طرف هستم که خیلی زود جای خودش را در طنز و شعر به قول خودش «فرانو» بازخواهد کرد. توجه مخاطب به شعرهای این شاعر نشان می دهد که او توانسته ردپایی موثر در این زمینه از خود برجای بگذارد. به گمان من نگاه اکسیر به شعر طنز، نگاهی بکر و تازه است و بر همین اساس توانسته هواداران زیادی داشته باشد. خوانده شدن شعرهای اکسیر در سطح بالا و انتشار آنها با نام شاعرانی دیگر نشان می دهد که او در لایه های مختلف جامعه خواننده دارد و هر کس از هر طیفی می تواند از کارهایش لذت ببرد.