آرشیو سه‌شنبه ۲۳ مهر ۱۳۹۸، شماره ۴۴۸۹
صفحه آخر
۱۶
در همین حوالی

گشایش در تابعیت ایرانی

محمدصالح نیکبخت

تصویب نهایی ماده واحده قانون تعیین تکلیف تابعیت فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان غیرایرانی با وجود زمان طولانی طرح آن در مجلس و رفت و برگشت آن از مجلس به شورای نگهبان اقدام بجایی است که انحصار ماده 976 قانون مدنی در اعطای تابعیت به فرزندان مادران ایرانی از بین برد.

برخلاف این ماده، قانونگذار تابعیت ایرانی را به بچه هایی که از مادر ایرانی متولد می شوند یا به فرزندانی که از مادر ایرانی متولد شده و تاکنون فاقد تابعیت بودند را از بین برده و از این جهت یک مشکل اساسی حل شده است.

در این قانون نحوه اعطای تابعیت و زمان آن روشن شده است. افزون بر این حکم این ماده واحده و تبصره های آن عطف به ماسبق شده و شامل بچه هایی که در تصویب این قانون از مادران ایرانی متولد شدند، می شود که همین موضوع اهمیت آن را بیشتر کرده است. در تبصره این قانون در صورت فوت پدر و مادر که موجب اشکال در تابعیت شود، اختیار احراز این امر و اثبات نسب به دادگاه ها سپرده شده است. اما این ماده هم از جهت شکلی و هم از جهت ماهوی ایراداتی دارد. یکی از ایرادات عبارت «به تشخیص وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه انقلاب اسلامی» است که چهار بار تکرار شده است در حالی که می توانست در هر چهار موردی که این جمله آورده شده است، بنویسد که در همه موارد حکم آن شامل این قید است. افزون بر این در این ماده فقط به ازدواج شرعی اشاره شده است و به قانونی بودن ازدواج یعنی ثبت آن در دفاتر رسمی ازدواج و طلاق توجه نکرده است. از این جهت ممکن است این امر مورد سوءاستفاده قرار گیرد و اشخاص با استناد به شهادت هایی که گهگاه در معاملات، نکاح و طلاق مورد سوءاستفاده قرار می گیرد، از آن بهره برداری کنند. این موضوع در این قانون نقصی است که ممکن است اشخاص مختلف با این عناوین برای فرزندان خود تابعیت اخذ کنند.

افزون بر این در این ماده به زمان نکاح و نیز نحوه و مکان آن توجه نشده است و ممکن است برخی از زنان ایرانی با ارایه مدارکی که در دفاتر ازدواج و طلاق و کنسولگری های ایران در کشورهای خارج ثبت نشده است و صرفا به شرحی که گفته شد مدعی ازدواج شوند و این امر مشکلاتی ایجاد کند. امید است که این مشکلات رفع شوند تا این اتفاق خوب و خبر خوبی که هفته گذشته مورد توجه مردم قرار گرفت، بدون نقص اجرا شود.