آرشیو چهار‌شنبه ۱۷ مهر ۱۳۹۸، شماره ۳۵۴۵
جهان
۱۵

توطئه آژانس ها و افسران امنیتی برای جلوگیری از ریاست جمهوری دوباره ترامپ

قیام اطلاعاتی علیه رئیس جمهوری آمریکا

افشای جزئیات مکالمه تلفنی دونالد ترامپ با رئیس جمهور اوکراین و آغاز تحقیقات برای استیضاح رئیس جمهور ایالات متحده، بازهم ترامپ و نهادهای امنیتی و اطلاعاتی آمریکا را رودرروی هم قرار داد. در نزدیک به سه سالی که از ریاست جمهوری ترامپ می گذرد، رابطه ترامپ و آژانس های اطلاعاتی ایالات متحده بارها دچار تنش شده که عمده ترین آن پرونده مداخله روسیه در انتخابات ریاست جمهوری سال 2016 و کمک به ترامپ برای پیروزی در این انتخابات بود. این نهادها بارها در گزارش های خود به نقش هکرهای نزدیک به حکومت روسیه اشاره کردند اما ترامپ این گزارش ها را بی اعتبار و ساخته و پرداخته رقبایش دانست. این روند همچنین بارها درباره گزارش های اطلاعاتی که روزانه در اختیار رئیس جمهور ایالات متحده قرار می گیرد نیز تکرار شد؛ ترامپ بارها این گزارش ها را بی اعتبار و جناحی  دانسته است.

نگاه منفی ترامپ به نهادهای اطلاعاتی نیز زمانی پررنگ تر شد که ماجرای رابطه روسیه و کمپین ترامپ در انتخابات 2016 در ابتدا در گزارش های ردوبدل شده میان سرویس های اطلاعاتی ایالات متحده و استرالیا افشا شد. ارتباط های مشکوک ترامپ با تن فروشان در روسیه هم از سوی یک مقام سابق اطلاعاتی بریتانیا به رسانه ها درز پیدا کرد.

این تحولات باعث شده تا رئیس جمهوری که منافع شخصی را ارجح بر منافع ملی می داند، نگاهی منفی به نهادهای اطلاعاتی آمریکا داشته باشد و حتی باراک اوباما را به خط دادن و اعمال فشار بر این نهادها متهم کرده است. اتهامی که ترامپ به رئیس جمهور سابق آمریکا وارد کرده یکی از اصلی ترین اتهام هایی است که دموکرات ها به ترامپ وارد کرده و روند استیضاح او را کلید زده اند.

ترامپ در این ماجرا هم نهادهای اطلاعاتی را هدف حملات خود قرار داده و بارها تاکید کرده فردی که مکالمه تلفنی او با ولادیمیر زلنسکی، رئیس جمهور اوکراین را در اختیار کمیته اطلاعاتی سنا قرار داده، فردی «جاسوس و خیانت کار» است. تحولات روزهای اخیر باعث شده تا این دیدگاه در کاخ سفید و برخی رسانه های حامی ترامپ شکل بگیرد که نهادهای اطلاعاتی افشاگری ها علیه رئیس جمهور را آغاز و در واقع «قیام اطلاعاتی» کرده اند.

این گمانه پس از آن تقویت شد که دومین افشاگر اطلاعاتی درباره تماس تلفنی ترامپ و زلنسکی اعلام آمادگی کرد تا اطلاعات دسته اول خود را در اختیار کمیته تحقیق مجلس نمایندگان قرار دهد. تا پیش از این، ترامپ و جمهوری خواهان حامی او این ادعا را مطرح می کردند که شکایت افشاگر اول به دلیل اینکه اظهاراتش دست اول نیست و براساس منابع خود در کاخ سفید مطرح شده، اعتبار ندارد و قابل اتکا نیست. اما با ورود افشاگر دوم به ماجرا، هم دموکرات ها با اطمینان بیشتر می توانند روند تحقیقات درباره استیضاح را پیش ببرند و هم جمهوری خواهانی که تاکنون اعتبار افشاگر اول را زیر سوال می برند، نمی توانند همچنان به دفاع خود از ترامپ ادامه دهند.

ترامپ در مکالمه تلفنی جنجالی خود با زلنسکی از او خواسته تا درباره جو بایدن، معاون رئیس جمهور سابق و رقیب انتخاباتی فعلی خود و نیز پسرش که در اوکراین مشغول به کار بوده تحقیق کند تا بتواند در کمپین انتخاباتی علیه بایدن استفاده کند. حامیان استیضاح می گویند ترامپ با این اقدام از قدرت خود در مقام ریاست جمهوری برای کسب منفعت سیاسی خود استفاده کرده و از دولت های خارجی خواسته  است در انتخابات آمریکا مداخله کنند.  

اما آنچه در این میان سوال برانگیز شده و توجه ترامپ و حامیانش را جلب کرده، افشاگری های ادامه دار روزها و هفته های اخیر علیه رئیس جمهور است و این احتمال را تقویت کرده که نهادهای اطلاعاتی علیه رئیس جمهور دست به افشاگری می زنند. حامیان ترامپ نیز استدلال می کنند که نهادهای غیرانتخابی نباید علیه رئیس جمهور منتخب قیام کنند.

هر دو افشاگر تماس تلفنی ترامپ عضو نهادهای اطلاعاتی آمریکا هستند و بلافاصله پس از انتشار جزئیات تماس ترامپ و زلنسکی پای بریتانیا، استرالیا و ایتالیا هم به ماجرای اوکراین باز شد. همچنین رسانه ها به نقل از منابع خود خبر دادند که ترامپ در ماه های گذشته جزئیات تماس های خود با رهبران روسیه و عربستان را هم در ردیف اسناد محرمانه و طبقه بندی شده قرار داده تا مانع انتشار علنی آنها شود. به نظر نمی رسد افشاگری های اخیر علیه رئیس جمهور آمریکا بدون اطلاع آژانس های اطلاعاتی این کشور انجام شده باشد.

دو نکته دیگر هم مورد توجه ترامپ و حامیانش قرار گرفته و دیدگاه آنها مبنی بر قیام و توطئه آژانس های امنیتی علیه رئیس جمهور را تقویت کرده است. از یک سو نهادهای اطلاعاتی خود را فراتر از احزاب می دانند و فراتر از دیدگاه ها و سیاست های حزبی دولت ها می توانند امنیت ملی و چالش های آن را مورد توجه قرار دهند. اما ترامپ این نهادها را متهم کرده که در سه سال اخیر علیه رئیس جمهور منتخب دست به افشاگری زده اند و از جایگاه فراحزبی خود خارج شده اند. از سوی دیگر در روزهای اخیر ویلیام بار، وزیر دادگستری دولت ترامپ در تماس با دولت ها و آژانس های امنیتی برخی متحدان واشنگتن ازجمله بریتانیا، ایتالیا و استرالیا (دقیقا همان کشورهایی که در ماجرای اوکراین نام آنها مطرح شده) به دنبال یافتن جاسوسی در کمپین انتخاباتی ترامپ است؛ چراکه ترامپ و حامیانش عقیده دارند نهادهای اطلاعاتی نه تنها تمایلی به پیروزی او در انتخابات 2020 ندارند و از هر اقدامی برای شکست او استقبال می کنند بلکه در انتخابات 2016 نیز تلاش ناکامی داشتند تا مانع از پیروزی ترامپ شوند.

ترامپ این بار زیرتیغ هم حزبی هایش

هرچند سکوت جمهوری خواهان در پرونده اوکراین گیت باعث شده تا برخی به این باور برسند که یاران هم حزبی رئیس جمهوری آمریکا هیچ گاه مقابلش نخواهند ایستاد اما تصمیم ناگهانی دونالد ترامپ درباره خروج نیروهای نظامی آمریکا از شمال سوریه، باعث شد که آنان برای نخستین بار علنا و به شدت از او انتقاد کنند؛ انتقادی که عده ای را بر این باور رسانده که ممکن است جمهوری خواهان سنا در برابر استیضاح رئیس جمهور هم حزبی شان تاحدی تامل کنند. تهدید به ویران کردن اقتصاد ترکیه در حقیقت واکنش ترامپ به موج گسترده انتقادها بود. ترامپ با انتشار چند پست توییتری تلاش کرد تا سیاست خود را درباره بحران سوریه تعدیل کند. او در توییتی ترکیه را تهدید کرد و نوشت: «اگر ترکیه دست به اقدامی بزند که آن را خارج از حد تشخیص دهم، اقتصاد ترکیه را از بین خواهم برد (کاری که قبلا هم کرده ام). آنها، اروپا و سایرین باید حواس شان باشد...».

اما لیندسی گراهام یکی از سناتورهای متنفذ و از حامیان اصلی ترامپ، از نخستین کسانی بود که به استراتژی جدید ترامپ حمله ور شد. این سناتور جمهوری خواه بر این باور است که اجرای چنین سیاستی در عمل به سود ایران، به سود بشار اسد و همچنین به سود داعش تمام خواهد شد. میتچ مک کونل، رهبر نمایندگان جمهوری خواه در سنای آمریکا هم نظر با گراهام، اجرای چنین سیاستی را خدمت به ایران، روسیه، بشار اسد و داعش می داند و می گوید: منافع آمریکایی به بهترین شکل با رهبری آمریکایی تامین می شود، نه با عقب نشینی یا خروج.

پس ازاین دو سناتور برجسته جمهوری خواه در سنای آمریکا، نیکی هیلی، سفیر پیشین آمریکا در سازمان ملل که همواره در کنار ترامپ قرار داشت و از سیاست های هرچند نادرست او حمایت می کرد، نیز به منتقدان تصمیم ترامپ پیوست. هیلی در یک پست توییتری بر لزوم پشتیبانی از متحدان آمریکا تاکید کرد و نوشت کردها در مبارزه با داعش نقش مهمی ایفا کرده اند و اکنون خطایی بزرگ خواهد بود که آمریکا مانع از کشتار آنها نشود.

سوزان رایس، مشاور امنیت ملی پیشین آمریکا هم به طرح ترامپ واکنش داد و آن را «دیوانگی محض» خواند. رایس در مصاحبه با سی بی اس در پاسخ به سوالی درباره تاثیر چنین تصمیمی روی نیروهای تحت امر کردها که همکاری نزدیکی با ارتش آمریکا دارند، گفت: اینها کسانی هستند که در چهار سال گذشته در طرف ما جنگیده اند؛ با تجهیزات ما علیه داعش. آنها در این مسیر کاملا کارآمد بوده اند و جانفشانی بی شماری کرده اند. اما این تمامی انتقادها علیه ترامپ نبود؛ نانسی پلوسی که پس از فشارهای بی شمار تن به آغاز فرایند استیضاح ترامپ داد نیز به شدت به ترامپ حمله کرد. او تصمیم رهبر کاخ سفید را «بی محابا و گمراه کننده» توصیف کرد که «خیانتی به متحدان کرد» و «اقدامی احمقانه برای خوشایند یک حاکم خودکامه» خواهد بود.

عقب نشینی از طرح جنجالی

در همین حال، یکی از مقامات ارشد کاخ سفید پس از گسترش انتقادها گفت که این کشور طرحی برای خروج نیروهای خود از سوریه ندارد و موضوع تنها بر سر خروج حداکثر 50 سرباز از مناطق مرزی با ترکیه است و این اقدام به یک معنا دادن «چراغ سبز» به ترکیه برای انجام عملیات نظامی علیه کردها در شمال و شرق سوریه نیست. این در حالی است که ترامپ در پست توییتری اش مدعی شده بود که زمان پا پس کشیدن از «جنگ های مسخره» و بازگرداندن سربازان آمریکا به زادگاهشان فرارسیده است. اما نیروهای دموکراتیک سوریه نیز خروج نیروهای نظامی آمریکا از مناطق مرزی میان سوریه و ترکیه را تایید کرده اند و سازمان دیده بان حقوق بشر سوریه در لندن نیز در اطلاعیه خود آورده است که آمریکا نیروهای خود را از مناطق حساس و کلیدی راس العین و تل ابیض خارج کرده است. پس از این تحرکات، به فرمان رجب طیب اردوغان، رئیس جمهوری ترکیه عملیات نظامی ترک ها آغاز شد. 

خبرگزاری رسمی سوریه (سانا) و شبکه الاخباریه این کشور، اخباری از حمله هوایی ترکیه به تل طویل در حومه استان حسکه در شمال شرقی سوریه منتشر کردند. این دو رسانه سوری اعلام کردند منطقه هدف گرفته شده متعلق به نیروهای دموکراتیک سوریه بوده است. همزمان، کردها امحای استحکامات خود را متوقف کرده و گشت های مشترک آمریکا و ترکیه به پایان رسیده است. اکنون مشخص نیست آیا ترکیه با یک حمله تمام عیار پیش خواهد رفت یا خیر، یا اینکه ترامپ بار دیگر تسلیم فشارهای داخلی در کشور می شود یا خود را با پنتاگون و متحدان جمهوری خواهش درگیر می کند. هرچند ممکن است او دوباره از تصمیم خود به طور کامل یا نسبی برگردد اما کدام متحد می تواند اکنون به ایالات متحده نگاه کند و شریک بی باک و تنومندی را در کنار خود ببیند؟