آرشیو سه‌شنبه ۱۴ آبان ۱۳۹۸، شماره ۹۶۲۶
اقتصادی
۴

مدیرکل دفتر حقوقی سازمان امور مالیاتی در گفت و گو با «رسالت» تشریح کرد

حذف قوانین تاریخ مصرف گذشته مالیاتی

گفتگو: نفیسه امامی

بر اساس گفته چند باره مسئولان، انباشت قوانین در کشور به سطح بسیار بالایی رسیده است، تا جایی که همین موضوع باعث شد تا موضوع تنقیح قوانین و مقررات به عنوان اقدامی بنیادی در بسیاری از سازمان ها و نهادها مطرح شود. تنقیح معنای پاک، شفاف و خالص کردن می دهد و این موضوع در ارتباط با قوانین، از بین بردن قوانین تاریخ مصرف گذشته را شامل می شود.  اساسا قوانین از ابتدا برای ایجاد نظم و تسریع در امور ایجاد شده اند، اما در کشور ما گاهی قوانین نه تنها به سرعت بخشی در اقدامات منجر نمی شود، بلکه به سردرگمی و اتلاف زمان منجر می شود و عاملی برای ابهام و ایهام بیشتر می گردد. قوانین می بایست به نحوی تنظیم شوند که قابل فهم و خالی از ابهام و چندپهلویی باشند تا مخاطب از آن آگاهی یافته و منظور قانون گذار را دریابد.

سازمان امور مالیاتی یکی از سازمان هایی است که سابقه ای 110 ساله از اجرای قوانین دارد. این سازمان که همواره با مودیان مالیاتی روبه رو بوده، برای شفافیت در انجام امور مالیاتی مودیان خود در سال های اخیر اقدام به تنقیح قوانین در این سازمان کرده است؛ امری که انتظار می رود دیگر سازمان ها و نهادها چنین رویه ای را در پیش بگیرند.

 حسین تاجمیر ریاحی مدیرکل دفتر حقوقی سازمان امور مالیاتی در گفت و گو با «رسالت» درباره تنقیح قوانین سازمان امور مالیاتی گفت: نظام حقوقی کشور ما جزء نظام های حقوقی مدون نوشته است یعنی در بیشتر امور در نظام اداری، غیر اداری، تجاری و معاملات قانون باید وجود داشته باشد، بنابراین قانون دارای اهمیت زیادی است، زیرا ما از جمله کشورهایی هستیم که مبتنی بر عرف و رویه های قضائی نیستیم بلکه مبتنی بر قوانین هستیم، بنابراین میزان تصویب قوانین در کشور بسیار بالاست و به اصطلاح با «تورم» قانون مواجهیم.

وی افزود: در حدود 12 هزار عنوان قانون در کشور وجود دارد و نظام مالیاتی کشور نیز به لحاظ قدمت از سالهای گذشته دارای  قانون بوده است. ما از سال 1285 تا سال 1395 ، بالغ بر 110 سال قانونگذاری در حوزه مالیات را بررسی کردیم تا مشخص شود در حوزه مالیات چه تعداد قانون به ثبت رسیده و چه تعدادی از آنها معتبر و چه تعدادی غیرمعتبر هستند. بعضی از این قوانین، قوانین قبلی را نسخ کرده و تعدادی دیگر قوانین را نسخ نکرده بودند، اما قابلیت اجرایی نداشتند.  

تاجمیر ریاحی اضافه کرد: با وجود تعداد زیاد قوانین، مامور مالیات در ارتباط با موضوعات مختلف با حجم بالایی از قوانین مواجه می شود که باید از میان آنها حکم مالیاتی خارج شود. بیش از 1440 حکم و عنوان قانون در سازمان مالیات وجود داشت و شناسایی قوانین معتبر و غیر معتبر نیز کار سختی بود. بنابراین سازمان امور مالیاتی در راستای اجرای قانون «تدوین و تنقیح قوانین و مقررات کشور» مصوب سال 1389 این قانون را عملیاتی کرد. این قانون دستگاه های اجرایی را موظف می کند نسبت به تنقیح قوانین و مقررات اقدام کنند.

وی به اقدام سازمان امور مالیاتی در تنقیح قوانین اشاره کرد و گفت: تیم دفتر حقوقی سازمان با همکاری معاونت قوانین مجلس و معاونت حقوقی ریاست جمهوری، رفع قوانین زائد را بررسی کردند تا اینکه در فروردین ماه سال 1396 تنقیح قوانین امور مالیاتی تصویب شد. با اجرای این قانون در سازمان از 1440 حکم و عنوان قانون، کمتر از 100 قانون معتبر شناخته شد و مجلس بی اعتباری سایر موارد را در جلسه علنی در سال 1396 رای داد و شورای نگهبان هم آن تایید کرد. اکنون با وجود تنقیح قوانین به جای بررسی از میان 1440 قانون و حکم به 100 حکم یا قانون مراجعه می شود. 

مدیرکل دفتر حقوقی سازمان امور مالیاتی، علاوه بر قوانین به وجود مقرره های مالیاتی در سازمان اشاره کرد و گفت: علاوه بر قانون، آیین نامه، دستورالعمل، بخشنامه، آرای شورای عالی مالیاتی، آرای هیئت عمومی دیوان عدالت اداری و مصوبات هیئت وزیران وجود دارند که دارای مباحث مالیاتی هستند و به آنها مقرره مالیاتی اطلاق می شود. سازمان امور مالیاتی بعد از تنقیح قوانین به سراغ تنقیح مقرره های مالیاتی رفت و بیش از 4500 مقرره مالیاتی شناسایی شد. 

تاجمیر ریاحی اظهار کرد: از اواخر سال 1396 تنقیح مقرره ها آغاز شده و قرار است تا پایان امسال نیز مقرره های مالیاتی تنقیح شوند. از تنقیح مقرره های مالیاتی مشخص گردید دو سوم از آنها  بی اعتبار هستند. پیش بینی می شود از 4500 مقرره در حدود 1200 تا 1500 مقرره باقی بمانند و مابقی از گردونه قوانین و دسترس عموم خارج شوند. 

این مسئول سازمان امور مالیاتی به مزایای تنقیح قانون اشاره کرد و افزود: با تنقیح قوانین مودیان مالیاتی دسترسی سریع تری به قوانین مالیاتی می توانند داشته باشند که باعث ایجاد شفافیت در امور می شود. ضمن اینکه هر جایی که شفافیت ایجاد شود، ارتقای سلامت نظام اداری را به همراه دارد. بسیاری از مشکلات به دلیل وجود قوانین و مقررات، زائد و غیرمعتبر هستند اما در چرخه نظام اداری وجود دارند. ما مقرره های دست و پاگیری داریم که در صورت حذف آنها، ارباب و رجوع را زودتر به هدف خود می رساند. 

وی با بیان اینکه تنقیح قوانین هرگز پایان نمی یابد، افزود: هم اکنون مجلس در حال قانونگذاری و دولت مشغول وضع آیین نامه است و به استناد بخشنامه یا قوانین جدید، قوانینی که قابلیت اجرایی ندارند باید از گردونه قوانین خارج شوند. سازمان امور مالیاتی کشور اولین سازمانی است که بیش از 110 سال قانونگذاری را تنقیح کرده است. دستگاه های اجرایی دیگر هم اقدام به این کار کرده و تاکید معاونت حقوقی ریاست جمهوری و مجلس هم بر اهتمام اجرای این قانون است، در حالی که سازمان امور مالیاتی در این زمینه پیشرو است. 

تاجمیر ریاحی در پایان سخنانش اظهار کرد: مالیات های مختلفی از 110 سال گذشته وضع شده اند که همچنان باقی مانده اند، مانند مالیاتی که بر درشکه وضع شده بود ولی  امروز معتبر نیست.  ما در حوزه آب، کشاورزی و املاک قوانین داشتیم که با وضع قوانین بعدی، مدت آنها منقضی شده و یا موضوع آن منتفی گردید و اساسا به صورت ضمنی نسخ شدند، اما در نظام اداری باقی مانده بودند که ما در سازمان اقدام به تنقیح آنها کردیم.