آرشیو سه‌شنبه ۱۴ آبان ۱۳۹۸، شماره ۴۷۴۵
دنیا
۴

اعتراضات شیلی سه هفته ای شد

بازگشت به آلنده

دنیای اقتصاد : شیلی نزدیک به سه هفته است که شاهد اعتراضات سراسری است. این اعتراض ها در هر جای دنیا باشد ممکن است موجب شگفتی شود، اما در موفق ترین اقتصاد آمریکای جنوبی این اعتراض ها شوک آور است. به نوشته روزنامه نیویورک تایمز، شیلی سه هفته است که شاهد اعتراضات سراسری است که فقط در یکی از آنها بیش از یک میلیون نفر در خیابان های سانتیاگو، پایتخت این کشور حضور پیدا کردند. با این حال شاید تنها کسانی که شوکه نمی شوند، خود شیلیایی ها باشند. آنها این هرج ومرج را یک فرآیند می بینند. قول و قرارهای رهبران چپ و همین طور راست ها که بازار آزاد موجب رونق و شکوفایی می شود و سایر مشکلات آنها را حل خواهد کرد، از نظر معترضان شکست خورده است. روز یکشنبه هزاران معترض که در نزدیکی پارک اوهاگینز گرد هم آمده بودند، فریاد می زدند: «برخیز شیلی».

قول و قرارهای رهبران برای مدتی به نظر می آمد که کارگر شود. کشور از یک دیکتاتوری در سال 1990 به سمت دموکراسی چرخید و رشد اقتصاد و دموکراسی را به همراه داشت و حکومت ها نیز در کمال آرامش جابه جا می شدند، اما این رشد همه خواسته شیلیایی ها نیست. نابرابری همچنان حرف اول را در این کشور می زند. طبقه متوسط در شیلی با قیمت بالای کالاها و دستمزد کم کلنجار می رود و سیستم بازنشستگی بخش خصوصی بسیاری از افراد را در نقطه تلخ فقر به حال خود رها می کند. یکسری رسوایی های مالی و فرارهای مالیاتی هم می توان به این موارد اضافه کرد که از سوی نخبگان سیاسی و شرکت های بزرگ صورت گرفته است.

کریستوبال روویرا کالتواسر، استاد علوم سیاسی در دانشگاه دیگو پورتالز در سانتیاگو به نیویورک تایمز گفت: «این به نوعی بحران مشروعیت به حساب می آید.» او افزود: «مردم حالا این سوال را از خود می پرسند که چرا بهای آن رشد اقتصادی را ما بپردازیم، اما او ادامه داد: «اما در همین زمان ما طبقه ای داریم که از همه تحولات مصون می ماند.»

برای بازگرداندن نظم سباستین پینه را، رئیس جمهوری این کشور برای مهار کردن اعتراض ها، گران کردن بلیت مترو را که سرآغاز اعتراضات بود، لغو کرد. او سپس برای نخستین بار، از زمانی که این کشور دموکراسی را پذیرفته است، ارتش را روانه خیابان ها کرد. اما این اقدامات هم موجب خاموش شدن اعتراض ها نشد. او به همین منظور به تلویزیون رفت و از مردم عذرخواهی کرد و قول داد که حقوق بازنشستگی را بالا ببرد و پوشش سلامت بهتری برای مردم فراهم کند. او گفت که مالیات ثروتمندان را افزایش خواهد داد. سپس او از کابینه خود خواست که استعفا دهند، اما معترضان اصلا متقاعد نشدند. محتوای اعتراض ها در پارک اوهاگینز، دقیقا مشابه عقاید لوییز اوچائو پرز است که در ورودی پارک پرچم می فروشد. او می گوید: «سوءاستفاده ها متوقف نشده است. پس ما مجبوریم که در خیابان ها باقی بمانیم.» خاویرا لوپز لایانا، 24 ساله، فعال و دانشجوی شیلیایی که بخشی از اعتراض ها را سازمان می دهد می گوید مساله 30 پزو نیست. مساله 30 ساله است. او تصریح می کند که برای بسیاری از خارجی ها مساله بسیار کوچک است. اشاره او به افزایش قیمت بلیت مترو است اما اصلا این گونه نیست و مشکلات در این کشور بسیار بیشتر از افزایش قیمت مترو است.

پایان دیکتاتوری پینوشه در سال 1990، با یک خواست مشخص همراه شد: اتمام بخشیدن به حاکمیت ارتش. اما چپ ها به رهبری سالوادور آلنده که با کودتای پینوشه از کار برکنار شده بودند پس از آن نتوانستند به قدرت بازگردند. اما خشم عمومی به نابرابری و فساد اقتصادی، شیلیایی ها را به این نتیجه رسانده است که مشکل از سیستمی است که پس از دوران کودتا در این کشور حکفرما شده است. آنها به این نتیجه رسیده اند که خط مشی های محافظه کارانه بیش از آنکه به حال این کشور سود داشته باشد موجب ضرر و زیان بوده است. به همین دلیل شعار فراگیر این کشور این روزها حاکی از این است: مساله 30 پزو نیست، مساله 30 ساله است.