آرشیو سه‌شنبه ۱۴ آبان ۱۳۹۸، شماره ۵۵۱۸
فرهنگ: کتاب
۱۲
قفسه

روانکاوی رئیس جمهور

ماهرخ علی پناهلو

 چاپ اول کتاب «پرونده خطرناک دونالد ترامپ» که به همت انتشارات نقش و نگار و با ترجمه فاطمه نوروزی، وارد بازار شده، مجموعه مقالاتی را دربرمی گیرد که در باب سلامت روانی یک رئیس جمهور نگاشته شده اند و بندی ایکس. لی، استادیار بالینی رشته حقوق و روانپزشکی دانشگاه ییل، آنها را گردآوری و تدوین کرده است.

دکتر لیفتون، مدرس روانپزشکی دانشگاه کلمبیا، در درآمدی که بر کتاب نوشته، به فرآیندهای «سازگاری با شرارت» و «بهنجارسازی شرارت» اشاره کرده و به این مطلب می پردازد که چگونه شرارت در یک جامعه بهنجار انگاشته می شود و چطور اقشار مختلف آن جامعه، اعم از متخصصان و عموم مردم، به واسطه نحوه بازنمایی آن از جانب قدرت، با آن شرارت سازگاری حاصل می کنند، تا جایی که به امری پذیرفته و عادی بدل می شود. وی معتقد است که علم روان شناسی این ویژگی و توانایی را دارد که در جهت پیشبرد این بهنجارسازی یا برعکس در جهت آشکارسازی خطرات آن گام بردارد. او بر این باور است که این کتاب گامی است درجهت واکاوی و شکست این بهنجارسازی. لیفتون اذعان می دارد که سخنان مطرح شده در این کتاب «ما را به ناجیان جامعه تهدیدشده تبدیل نمی کند، اما به ما کمک می کند تجربه و دانش خود را در رابطه با آنچه ما را تهدید می کند و آنچه احتمالا ما را احیا می کند، به کار گیریم.»

22 مقاله در این کتاب گردآوری و در سه بخش به خوانندگان ارائه شده اند. مقالات بخش اول که تحت عنوان «پدیده ترامپ» ارائه شده اند به توصیف ویژگی های روانی آقای ترامپ پرداخته و نشان می دهند که چطور فردی با چنین خصایصی شایستگی احراز چنین جایگاهی را ندارد و مناسب این منصب نیست.

بخش دوم مقالات با عنوان «دوراهی ترامپ» به تنگناها و چالش هایی می پردازد که متخصصان سلامت روان در پرداختن به چنین موضوعی با آن مواجه اند؛ مسائلی نظیر این که آیا مشاهده یک فرد از دور (خارج از اتاق درمان) برای اظهار نظر درباره سلامت روان او کافی است یا خیر، یا این که وظیفه اخلاقی یک متخصص سلامت روان در هشدار در مورد فرد بیماری که صاحب قدرت شده چیست.

بخش سوم، «تاثیر ترامپ»، به تاثیرات اجتماعی ای که ترامپ ایجاد کرده یا در آینده احتمال ایجاد آن وجود دارد، پرداخته است. در این بخش مباحثی مانند تروما، اضطراب، سرزنش و امثال آن و تاثیرات آنها در روان جامعه بررسی شده اند.

لی در پایان مقدمه اذعان می دارد که هدف غایی این کتاب آقای ترامپ نیست. درست همین نکته است که مقالات این کتاب را از محدودیت زمان و مکان خارج می کند. پرونده خطرناک دونالد ترامپ کتابی نیست که تاریخ مصرف داشته باشد و پس از کنار رفتن ترامپ از قدرت، خواننده خود را از دست بدهد. مساله اصلی این کتاب بررسی پدیده قرارگیری افرادی با مسائل و اختلالات متعدد روانی در جایگاه قدرت و تاثیر آنها بر جامعه است. «این کتاب درباره بافتار بزرگ تری است که به رئیس جمهورش پروبال می دهد؛ و همین طور درباره جمعیت بزرگ تری که از قدرت او متاثر می شوند.»