آرشیو سه‌شنبه ۱۴ آبان ۱۳۹۸، شماره ۵۵۱۸
زندگی: ایران
۱۶

با فقدان زیرساخت ها در مناطق سیل زده، باران های پاییزی به یک تهدید بزرگ تبدیل شده اند

پل های بی جانی که فرو می ریزند

مینا مولایی

موج بارش های پاییزی در کشورمان آغاز شده؛ باران هایی که حکایت شان در مناطق سیل زده یک حکایت دیگر است؛ ماجرایی پر از نگرانی و دلهره از فراهم نشدن زیرساخت هایی که همگی در جریان سیل فروردین ماه، ویران شد و هنوز که هنوز است جای خالی شان به دلایل مختلف پر نشده و حالا در آستانه شروع بارندگی های پاییزی مکرر در این مناطق، به یک تهدید تبدیل شده است. مثل پل ها و راه های موقت روستایی که به گفته نماینده پلدختر و معمولان با بارش های اخیر آسیب دیده و مشکلاتی در تردد اهالی ایجاد کرده است. حمیدرضا کاظمی در همین رابطه به ما هشدار می دهد و با تاکید بر ضرورت تسریع بازسازی پل های آسیب دیده مخصوصا در مناطق روستایی می گوید: با توجه به بارش های چند روز اخیر برای جلوگیری از قطع شدن کل راه های روستایی و ایجاد مشکلات بیشتر برای مردم منطقه، باید هرچه سریع تر پل ها و راه های ارتباطی ای که در سیل فروردین ماه تخریب شدند، به صورت کامل بازسازی شوند.

این یعنی از همین حالا سایه تهدید باران های پاییزی کم و بیش در مناطق سیل زده خودش را نشان داده و در منطقه ای مثل معمولان استان لرستان، که اسمش بعد از سیل فروردین ماه امسال سر زبان ها افتاد، پل موقتی را که بعد از سیل ساخته شده بود با خودش برده و دوباره مسیر ارتباطی مردم روستاهای این منطقه را قطع کرده است. نماینده مردم پلدختر و معمولان در توضیح بیشتر می گوید: در جریان سیل فروردین ماه، حدود 17 پل روستایی تخریبی و 70 پل تعمیری در منطقه داشتیم و الان که هشت ماه از سیل گذشته، واقعا درخواست ما این است که وزارت راه و شهرسازی هرچه سریع تر نسبت به پاکسازی جاده های روستایی و بازسازی این پل های روستایی اقدام کند تا مردم با توجه به بارندگی هایی که درپیش است با مشکلاتی وخیم تر از فروردین ماه روبه رو نشوند .

2تا لوله یعنی پل موقت!

همین چند روز پیش بود که برخی سایت های خبری محلی، از قطع شدن راه ارتباطی مناطق معمولان و بنلار و زیودار در اثر بارش های اخیر خبر دادند؛ راه ارتباطی ای که درواقع پلی بود روی رودخانه و پیش از این در سیل فروردین ، تخریب شده بود و جایش یک پل موقت نشسته بود و حالا همان پل موقت هم که روستاهای طاق عباسعلی، کلات، زیر انبار و چم حیدر را به هم وصل می کرد، دوباره همان پل موقت را هم سیلاب با خود برده و سیدحبیب الله موسوی، بخشدار معمولان گفته با تخریب این پل موقت راه ارتباطی 460 خانوار یعنی 2050 نفر در این روستاها قطع شده.این در حالی است که عرشه پل اصلی هم که از سوی راهداری شهرستان پلدختر نصب شده، به دلیل ایجادنشدن خاکریز با بارندگی اخیر مجددا تخریب شده است.

البته حسن رضائیان، فرماندار پلدختر می گوید، ارتباط این پل موقت یک روز بعد از بالا آمدن آب، دوباره در منطقه بنلار و زیودار برقرار شد، اما مردم منطقه هنوز نگران بالا آمدن آب رودخانه های فصلی و استقامت این پل و پل های موقت مشابه اش هستند.

اکبر عزیزی، دهیار روستای زیودار، یکی از روستاهای این منطقه در همین رابطه به ما می گوید: ما اینجا یک پل فلزی داشتیم به اسم پل طاق عباس علی که بعد از سیل کاملا خراب شد. اما از آن زمان تا حالا هنوز برای ما پل ثابت نزده اند، همان روزهای اول آمدند دوتا لوله کف رودخانه انداختند و این شد پل موقت ما. مردم این روستاها هم همه از روی همین دوتا لوله رفت و آمد می کردند. هفته پیش با بارانی که آمد این دوتا لوله را آب برد و مسیر قطع شد و دوباره آمدند آن را کار گذاشتند و هنوز کار ساخت پل دائمی ما تمام نشده!

این پل دائمی هم برای ما پل نمی شود

دهیار روستای زیودار البته دل خوشی از پل دائمی در حال احداث هم ندارد و می گوید: آن طور که ما دیده ایم این پل از همین حالا شکم داده، یکی از پایه هایش هم روی خاک است و واقعا نمی دانیم با این بارش های زیاد در منطقه ما، قرار است پاییز و زمستان را چطور بگذرانیم!

این نگرانی به گفته عزیزی، گلایه مشترک مردم روستاهای این منطقه است؛ روستاییانی که با هر بار بارش باران و بالا آمدن آب رودخانه های فصلی باید تن و بدن شان موقع عبور از پل های موقت بلرزد و نگران جان شان باشند.

لرستان یک کارگاه عمرانی بزرگ

ما گلایه مردم مناطق سیل زده پلدختر و معمولان را به گوش رضا آقامیرزایی، مدیر کل مدیریت بحران استان لرستان می رسانیم و او می گوید: بعد از سیل فروردین، اتفاقی که در استان لرستان افتاد یک فاجعه سنگین بود. تمام زیرساخت های استان از بین رفت و با این حال ما کارمان را در دو مقطع انجام دادیم. مقطع اول که کار موقت بود و همه دستگاه های امداد و نجات با هدف برقراری ارتباط به میدان آمدند و بحث بعدی هم تثبیت طرح ها بوده که با توجه به میزان اعتباری که به ما تخصیص داده اند در حال انجام است، اما بعضی جاها به خاطر محدودیت های ارتباطی ممکن است کار به کندی پیش برود؛ با این حال در مجموع لرستان الان به یک کارگاه عمرانی بزرگ تبدیل شده است.

مدیرکل مدیریت بحران استان لرستان درباره پل موقت منطقه زیودار و بنلار هم می گوید: پلی که از آن صحبت می شود پل طاق عباسعلی نام دارد که یک پل فلزی سرپایی 30 متری بود که در جریان سیل به صورت کامل تخریب شد و از بین رفت.

دوستان ما در راهداری اولین اقدامی که کردند این بود که در کف رودخانه چند تا لوله انداختند و یک پل موقت ساختند تا تردد مردم قطع نشود که در جریان باران اخیر این لوله ها جابه جا شدند. در کنار این یک پل بیلی هم به طول 50 متر نصب شده که الان یک سمت این پل روی دستک است و پیمانکار روی سمت دیگر آن در حال کار است و با بازدیدی که من از منطقه داشتم، اگر شرایط جوی خوب باشد یک ماه و اگر نباشد حدود دو ماه دیگر این پل به بهره برداری می رسد و حتی مسیر تردد خودروها هم برقرار می شود.

کفه نامتوازن اعتبارات و خسارات

با این حال پشت پرده گلایه مردم ساکن در مناطق سیل زده از فراهم نشدن دوباره زیرساخت ها و عذر و بهانه های مسوولان برای به پایان نرسیدن پروژه ها، همیشه پای نبود اعتبارات به چشم می خورد؛ آن قدر که بنا به گفته بسیاری از مدیران در این استان حجم خسارات وارده در سیل فروردین در مقایسه با اعتبارات بازسازی به هیچ وجه همخوانی و تناسب نداشته و همین موضوع باعث کندی سرعت عمل دستگاه های اجرایی در بهبود یا بازسازی ابنیه و تاسیسات زیربنایی شده است. نشان به آن نشان که مدیرعامل شرکت آب منطقه ای لرستان با اشاره به این موضوع که سیل فروردین امسال 646 میلیارد تومان به تاسیسات آبی این شرکت خسارت وارد کرد، در رسانه ها گفت: برای جبران این خسارت ها تنها 44 میلیارد تومان اعتبار ابلاغ شده است.

رضا میرزایی با بیان این که اعتبارات ابلاغ شده جوابگوی جبران حجم خسارت های وارده هم نیست، افزود: از آنجا که بسیاری از تاسیسات آبرسانی و همچنین شبکه های آبیاری در سیل فروردین آسیب جدی دید، اما به دلیل نبود اعتبار هنوز امکان بازسازی بسیاری از این سازه ها میسر نشده که همین امر نگرانی از عدم تامین آب مورد نیاز کشاورزان برای کشت را هم به وجود آورده است.

نکته

توسعه پایدار مبنای پل سازی نیاکان ما

28 فروردین امسال بود که گزارشی درباره پل های تاریخی لرستان در همین صفحه کار کردیم؛ یعنی درست بعد از وقوع سیلابی که بسیاری از راه های ارتباطی و پل های چند سال ساخت لرستان را تخریب کرد، اما نتوانست حریف پل های چند هزار سال ساخت آن شود.

لرستان صد پل تاریخی ثبت ملی شده دارد که تعداد زیادی از آنها به یادگار مانده از دوران اشکانی و ساسانی و اوایل دوره اسلامی تا قرن چهار هجری است. معماری قوی و اصولی پل ها باعث شده هنوز بسیاری از آنها سالم و پا برجا باشد، برخلاف پل هایی که در چند دهه اخیر ساخته و هر کدام با یک سیلاب ویران شده و منطقه ای را به ویرانی کشاندند.

عطا حسن پور، باستان شناس و پژوهشگر پل های تاریخی لرستان، در همین خصوص به جام جم می گوید: معماران عصر حاضر برخلاف نیاکان ما به هیدرولیک و قدرت آب واقف نیستند و آن را در پل سازی هایشان رعایت نکردند، مثل همین پلی که سال 84 روی کشکان ساختند و در سیلاب فروردین 98 ویران و باعث تغییر مسیر آب به سمت خانه و زندگی مردم پلدختر و زیرآب رفتن شهر شد. یعنی هم خودش ویران شد و هم شهری را به ویرانی کشاند؛ درحالی که دلیل سالم ماندن پل های باستانی رعایت توسعه پایدار و سنجش همه اصول و جوانب در ساخت سازه ای مستحکم روی آب بوده است، برای همین پل گاومیشان پس از هزار سال همچنان سالم و قوی روی رود سیمره پابرجاست.

نکته

پل موقت عمر کوتاهی دارد

در این حقیقت که سیل بزرگ ترین خسارت را به زیرساخت های استان لرستان زد، شکی نیست؛ این همان واقعیت تلخی است که از دوازدهمین روز فروردین امسال روی سر این استان و شهرهای سیل زده اش سایه انداخته؛ مشکلی که زیرساخت های آب، برق، گاز، تلفن، مسیرهای ارتباطی، پل ها و... را تحت تاثیر قرار داده و هنوز هم که هنوز است بعد از گذشت چندماه، تبعاتش در این استان دیده می شود. غلامرضا احمدی بیداخویدی، کارشناس شهرسازی اما معتقد است که بار این تبعات ناخواسته باید در چندماه گذشته کم می شده. او به جام جم می گوید: پل های موقت، در سیستم کلی شهرسازی جهانی، به صورت موقتی مورد استفاده قرار می گیرند و این از اسم شان هم مشخص است، یعنی در نقاطی که امکان برپایی شان وجود دارد، برپا می شوند، اما عمر کوتاهی دارند نهایتا یک ماه یا دوماه. و درواقع به خاطر این که به صورت موقتی امور سروسامان پیدا کنند و مردم بتوانند تردد داشته باشند و مسیر مواصلاتی قطع نشود، مورد استفاده قرار می گیرند، اما به هیچ وجه نمی توانند به عنوان پل دائم استفاده شوند .

این کارشناس در توضیح بیشتر می گوید: ساختن پل ثابت و دائمی اصلا کار ساده ای نیست. پل ساختن نیاز به کار مطالعاتی زمین شناسی دارد، نیاز به ریسک شناسی زمین دارد، باید دبی 50 سال قبل را بررسی کنند و مثلا ببینند اینجا از این مسیر چقدر آب عبور می کند و موارد مشابه دیگر... دقیقا به همین دلیل پل های موقت هیچ وقت نمی توانند جای این پل های دائمی را بگیرند و باید به محض این که پل موقت را زدند، در کنارش فعالیت های عمرانی برای ساخت پل دائم آغاز و بستر ساخت پل دائم فراهم شود.