آرشیو پنج‌شنبه ۱۶ آبان ۱۳۹۸، شماره ۴۵۰۴
جهان
۵
گزارش روز

دولت مستعفی و جدایی طلبان جنوب توافق کردند

صلح دستوری در جنوب یمن

میثم سلیمانی

جنوب یمن تبدیل به آبروی عربستان و به خصوص شخص محمدبن سلمان ولیعهد عربستان سعودی شده است چرا که عربستان چهارسال پیش قصد داشت سراسر یمن را در اختیار بگیرد اما نه تنها این اتفاق رخ نداد بلکه اختلافات در جنوب یمن که در اختیار امارات و عربستان و دولت مستعفی یمن بود نیز به حدی بالا گرفت که نتوانستند این منطقه را نیز کنترل کنند. چرا که جدایی طلبان جنوب یمن عملا دولت مستعفی یمن را که در عدن مستقر بودند از این منطقه بیرون کردند. حالا پس از ماه ها کشمکش بر سر جنوب یمن امارات و عربستان با یکدیگر بر سر این منطقه به توافق رسیدند و دولت مستعفی یمن با جدایی طلبان جنوبی با امضای یک توافقنامه به جنگ میان یکدیگر پایان دادند. مراسم امضای این توافقنامه در کاخ پادشاهی عربستان و با حضور شخص محمد بن سلمان ولیعهد عربستان، محمد بن زاید ولیعهد امارات متحده عربی و منصور هادی رییس جمهور مستعفی یمن صورت گرفت. محمد بن سلمان مدعی شد که توافقنامه ریاض گامی اساسی در جهت رسیدن به راه حل سیاسی برای پایان دادن به جنگ خونین طی چهار سال گذشته است.

او در مراسم امضای این توافق که از تلویزیون دولتی عربستان به شکل زنده و مستقیم پخش می شد، گفت: این توافق دوره جدیدی از ثبات در یمن را رقم خواهد زد و پادشاهی عربستان سعودی در کنار شماست. به گزارش الجزیره این توافقنامه منجر به تغییر ساختار دولت در جنوب یمن خواهد شد و آن گونه که در توافق آمده است، پست ها و نمایندگی ها به شکل مساوی در میان جدایی طلبان و نیروهای منصورهادی تقسیم می شود ولی نیروهای مسلح تحت فرمان دولت مستعفی خواهند بود و تمام نیروهای نظامی و امنیتی نیز در وزارت دفاع و وزارت کشور گنجانده می شوند. در نسخه این توافق که به دست رویترز رسیده آمده است که باید کابینه جدید در مدت 30 روز با تعداد مساوی سمت میان شمالی ها و جنوبی ها تشکیل شود. همچنین شورای جدایی طلبان جنوب نیز مجاز خواهند بود برای پایان دادن به جنگ داخلی به هرگونه گفت وگو به واسطه سازمان ملل متحد بپیوندند. در این توافق نیروهای سعودی نیز بنا شده بر امنیت عدن نظارت داشته باشند.

پیتر سالیسبوری کارشناس امور یمن در گروه بین المللی بحران در گفت وگو با الجزیره گفت: این توافقنامه در صورت اجرای موفقیت آمیز دو مشکل کوتاه مدت را حل می کند چرا که از یک طرف به جنگ داخلی میان جدایی طلبان جنوبی و دولت هادی پایان می دهد و از سوی دیگر دولت مستعفی یمن اعتبار بیشتری برای مذاکرات احتمالی آینده با انصارالله یمن خواهد داشت. با این حال سالیسبوری هشدار می دهد که این توافق می تواند فضای تفسیر را باز بگذارد و همچنین جدول زمان بندی اجرایی بلندپروازانه ای را در خود جای داده است. گفتنی است در ماه آگوست جدایی طلبان با حمایت امارات که به دنبال خودمختاری در یمن جنوبی بودند، نیروهای دولت مستعفی را تحت محاصره قرار دادند و کنترل شهر عدن را به دست گرفتند. این اتفاق عملا دولت مستعفی را در محاق فرو برد چرا که دولت منصور هادی تبدیل به دولتی در تبعید می شد که هیچ اختیاری در هیچ منطقه ای از یمن ندارد و به شدت در موقعیتی تضعیف شده در برابر انصارالله یمن قرار می گرفت و شانس برای پایان بحران کاهش پیدا می کرد. با این وجود مارتین گریفیتس فرستاده ویژه سازمان ملل در امور یمن به دو طرف برای این توافقنامه تبریک گفت. وی در بیانیه ای عنوان کرد: امضای این توافقنامه گام مهمی برای تلاش های جمعی ما جهت پیشبرد راه حل مسالمت آمیز برای درگیری ها در یمن است. گوش دادن به ذی نفعان در جنوب یمن در راستای تلاش های سیاسی برای دستیابی به صلح در کشور بسیار حایز اهمیت است.

مشاور سابق شورای امنیت سازمان ملل در امور یمن نیز به الجزیره گفت: این توافقنامه در سه شنبه بسیار مهم بود. او گفت: شاید این طرح بتواند سنگ بنایی برای برقراری صلح در یمن شود. وی معتقد است این توافق می تواند فضایی را ایجاد کند که زمینه هایی برای صلح میان تمام طرفین در یمن نیز برقرار کند. شورای انتقالی جدایی طلب جنوب که تحت حمایت امارات قرار دارند پیش از امضای این توافق عنوان کرده بودند که از جنگ با دولت هادی دست بکشند. گفتنی است که شورشیان جنوب یمن در مارس سال 2015 و پس از حمله عربستان به یمن و فراری شدن منصورهادی از صنعا باعث شدند که دولت مستعفی در عدن به حیات خود ادامه دهد. شورشیان جنوبی نقش عمده ای را در جنگ عربستان در یمن ایفا کردند و نیروهای زمینی ائتلاف تحت رهبری عربستان در جنگ یمن به حساب می آمدند و مهم ترین عامل حفظ سرزمین های جنوب بودند، در غیر این صورت بعید نبود انصارالله در جنوب نیز می توانست مستقر شود. حالا که انصارالله طی ماه های اخیر حملات گسترده ای را از جمله حمله به آرامکو به وسیله موشک و پهپادهای خود در خاک عربستان ترتیب داده است، به نظر می رسد عربستان بار دیگر به دنبال جمع آوری نیروهای تحت امر خود و منسجم کردن آنهاست. گفته می شود عربستان طی هفته های اخیر حضور نظامی خود در جنوب یمن را افزایش داده و سربازان و تجهیزات نظامی را به این منطقه اعزام کرده است. این در حالی است که چندی پیش امارات متحده عربی نیروهای خود را از جنوب خارج کرد و نیروهای جنوب کنترل عدن را در دست گرفتند و حالا مشخص نیست که آینده این توافق در جنوب به کجا ختم خواهد شد چرا که نیروهای جنوب قدرت برتر در منطقه هستند و نیروهای وفادار به هادی توان مقابله با آنها را ندارند و احتمالا از این پس دولت مستقر در عدن به شدت تحت تاثیر نیروهای شورشی جنوبی خواهد بود. محضر المراری فرمانده شبه نظامیان جدایی طلب جنوب، از توافق روز سه شنبه استقبال کرد. او گفت من به مردم کشورم بابت توافق ریاض که تنها راه حل وضعیت فعلی است تبریک می گویم و برای این مناسبت بزرگ و تاریخی به رهبری نظامی و سیاسی خود تبریک می گویم. دونالد ترامپ رییس جمهور ایالات متحده با وجود اینکه کنگره این کشور به شدت از پشتیبانی لجستیکی و اطلاعاتی از ائتلاف تحت رهبری عربستان سعودی ناراضی است ولی باز به این حمایت ادامه می دهد، در توییتر خود نوشت: این یک شروع بسیار خوب است! لطفا همه تلاش کنید تا به یک توافق نهایی دست پیدا کنیم.با این حال نباید فراموش کرد اتفاقی که روز سه شنبه رخ داد به شدت برای حاضران در میدان نبرد یمن جنبه دستوری و اجبار دارد و مشخص نیست چنین توافقی تا چه زمانی می تواند به طور کامل اجرایی شود.

«توافق ریاض» مرده متولد شد

«محمد علی الحوثی» رییس کمیته عالی انقلاب یمن و عضو شورای عالی سیاسی این کشور ساعاتی پس از امضای توافق ریاض بین دولت مستعفی یمن و شورای انتقالی جنوب به این توافق واکنش نشان داد و آن را غیریمنی خواند. محمدعلی الحوثی در صفحه توییتر خود نوشت که این توافق به یمنی ها مربوط نمی شود، چون دو طرف توافق از مزدوران ائتلاف سعودی هستند. رییس کمیته عالی انقلاب یمن توافق ریاض را تحمیلی خواند و گفت: دو طرفی که این توافق را امضا کردند، هیچ اراده ای از خود نداشتند و در عین حال این را یک دست آورد برای توقف جنگ در یمن قلمداد می کنند.حمید عاصم، عضو هیات مذاکره کننده انصارالله یمن نیز اعلام کرد: نیروهای مزدور در حال حاضر حتی بدون اجازه عربستان دست به سلاح نمی زنند.وی درخصوص میزان امکان اجرای این توافق گفت: این توافق هرگز اجرا نخواهد شد؛ چرا که از همان ابتدا مرده متولد شد و این توافق برای ما هیچ اهمیتی ندارد و هیچ توجهی برای آن قائل نمی شویم.