آرشیو پنج‌شنبه ۱۶ آبان ۱۳۹۸، شماره ۴۵۰۴
اقتصاد
۶
انرژی

گزارش جدید اوپک نشان می دهد که ایران وابستگی خود به نفت را کاهش داده است

درآمد 60.2 میلیارد دلاری ایران از نفت

گروه اقتصادی : اوپک در جدیدترین گزارش خود با نام «دورنمای نفت جهان در 2019» میزان تقاضای نفت در سال 2023 را با کاهشی حدود 600 هزار بشکه به 103.9 میلیون بشکه در روز رساند. این در حالی است که تقاضای روزانه نفت جهان در سال 2018 حدود 104.5 میلیون بشکه نفت اعلام شده بود. این امر به خوبی نشان می دهد که بازار نفت تا چه میزان می تواند از شرایط اقتصادی و تنش های تجاری و بین المللی تاثیرپذیرد. البته نباید از این نکته غافل شد که افزایش تقاضا برای سوخت های جایگزین نفت نیز به عنوان یکی از علل کاهش در تقاضای بلندمدت نفت در نظر گرفته شده است. کارشناسان اوپک معتقدند تعداد خودروهای برقی که در حال حاضر در ناوگان حمل و نقلی جهان وجود دارد تا 5 سال آینده افزایش چشم گیری خواهد داشت، بر همین اساس می بایست هر گونه پیش بینی درخصوص تقاضای میان مدت و بلندمدت نفت را تعدیل کرد. در بخش دیگری از این گزارش به افزایش تولید نفت شیل به عنوان یکی دیگر از عوامل تعیین کننده در کاهش رونق بازار و تقاضای نفت اشاره شد. به گفته کارشناسان نفتی تولید و توسعه نفت شیل نه تنها باعث کاهش قیمت نفت شده بلکه هر اقدام متقابلی برای در دست گرفتن بازار نفت توسط کارتل نفتی اوپک را نیز با چالش مواجه کرده است. طبق گزارش های اوپک، انتظار می رود تولید نفت امریکا از 12 میلیون بشکه در روز در سال جاری میلادی به نزدیک 17 میلیون بشکه در روز در سال 2024 برسد. نکته ای که می تواند سایه کاهش قیمت نفت را تا مدت ها بر این بازار باقی بگذارد. هر چند که طبق آمارهای اداره کل انرژی طی سال های 2024 تا 2029 روند تولید شیل با شیب آهسته تری دنبال می شود و به 17.4 میلیون بشکه در روز می رسد. اما نباید از این نکته غافل شد که تولید نفت شیل که ممکن است در آینده به کشورهایی همچون آرژانتین و چین هم برسد، می تواند قدرت اوپک را تا حد زیادی کاهش دهد. به نظر می رسد اوپک در نشست آتی خود علاوه بر راه حل هایی برای افزایش قیمت نفت، راهکارهایی نیز برای مقابله با تهدید بلندمدت شیل ارایه خواهد کرد. در این راستا محمد بارکیندو، دبیرکل اوپک ضمن اشاره به افزایش تولید نفت شیل در مقدمه این گزارش نوشت: «دورنمای عرضه غیراوپک به میزان چشمگیری بالا برده شده زیرا نفت شیل امریکا عملکردی فراتر از انتظارات داشته است.» در بخش دیگری از این گزارش به تولید میعانات نفتی اوپک نیز پرداخته شده که بر اساس آن انتظار می رود تا پایان 2024 به حدود 32.8 میلیون بشکه در روز برسد که نشان دهنده کاهش تولید است چرا که در سال 2019 تولید میعانات روزانه 35 میلیون بشکه گزارش شده است.

کاهش 124 میلیارد دلاری درآمد اوپک پس از توافق اوپک پلاس

ارایه آمارهایی در خصوص میزان درآمد نفتی 14عضو اوپک نیز بخش دیگری از این گزارش را به خود اختصاص داد. بر همین اساس میزان درآمدهای نفتی ایران در سال 2018 را 60.2 میلیارد دلار برآورد کرده است. این رقم نشان می دهد که ایران در سال گذشته میلادی، 14.4 درصد از تولید ناخالص داخلی اش را از طریق نفت و عایدات آن به دست آورده است. همچنین سهم نفت از کل درآمدهای صادراتی اقتصاد ایران در سال 2018 میلادی 56 درصد بود. تولید ناخالص داخلی ایران در میان 14 کشور عضو اوپک در سال گذشته میلادی، کمترین سهم را داشته که نشان از وابستگی اقتصاد به درآمدهای نفتی است. هر چند این کاهش وابستگی با اجبار و به واسطه تحریم های ایجاد شده، صورت گرفت. طبق آمارها در سال 2018 میلادی مجموع درآمدهای نفتی اوپکی ها 648.7 میلیارد دلار بوده که نسبت به سال 2017، کاهشی 124 میلیارد دلاری داشته است.

کاهش بیشتر عرضه نفت برای بالا رفتن قیمت ها

کاهش درآمدهای نفتی به واسطه کاهش قیمت نفت باعث تقویت گمانه زنی ها در خصوص تصمیم کاهش بیشتر تولید در نشست آتی اوپکی ها شده است. پیش تر بارکیندو ضمن اشاره به این موضوع که همه گزینه ها برای به دست گرفتن بازار نفت روی میز است، گفت: «با نزدیک شدن به دسامبر، با آمار واقعی برای سال 2020 روبه رو خواهیم شد که ما را قادر می سازد در توافقات جاری تجدیدنظر کنیم و تصمیمی بگیریم که کل سال را پوشش دهد.» در این راستا بیژن زنگنه، وزیر نفت نیز بر این باور است که در نشست آتی اوپک رقم تولید کاهش نفت، بیشتر می شود. به این معنا که عرضه نفت توسط اوپک کاهش بیشتری می یابد.