آرشیو پنج‌شنبه ۱۶ آبان ۱۳۹۸، شماره ۴۵۰۴
پنج شنبه روز آخر نیست
۱۵
یک سوزن به خودمان

تنی محتشم در لباسی حقیر

دکتر پیمان نوروزی

همین لباس زیبا که تا دیروز نشان آدمیت انسان نبود امروز بلای جان او شده است و سلامتش را تا حد خطرناکی تهدید می کند. «فست فشن» یا مد سریع، پدیده ای است که این روزها توجه بسیاری را به خود جلب کرده است؛ موضوعی که سود سرشاری را به سمت تولیدکنندگان بزرگ پوشاک روانه می کند، اما خطرات بسیاری برای محیط زیست دارد و لطمه های جبران ناپذیری به سلامت همه ما می زند.

«مد سریع» که شاید بتوان آن را نقطه مقابل مد پایدار دانست به رواج سبک و مدل هایی از لباس گفته می شود که در کنار قیمت مناسب تنوع بسیار زیادی دارد و به طور گسترده در فروشگاه های بزرگ و برندهای جهانی برای همه در دسترس و قابل تهیه است. برندهای بزرگ و مطرحی که شعبه های بسیاری از هر کدام را می توان در همه جای دنیا به راحتی پیدا کرد و تمامی آنها در موضوعاتی مانند تنوع، دسترسی گسترده، قیمت ارزان و گاهی کیفیت نازل باهم اشتراک دارند. این لباس ها اغلب از سالن های مد مشهور دنیا و افراد سرشناس الهام می گیرند و در تیراژ وسیعی تولید و عرضه می شوند. چنین سیستمی باعث بروز تغییرات چشمگیری در رفتار مصرف کننده ها شده است؛ به این ترتیب که مشتریان خود را ترغیب به خرید مداوم می کنند. خریداران هم احساس می کنند با خرید نکردن از فروشگاه هایی که محصولی ارزان ارایه می کنند، موقعیت ممتازی را از دست داده اند. بنابراین برای اینکه از جریان مد روز عقب نمانند با خرید مداوم تلاش می کنند خود را با این جریان سریع هماهنگ کنند. امروز کمد لباس ما پر شده است از لباس های بی کیفیتی که امکان استفاده از آنها در بلندمدت وجود ندارد. به راحتی می توان گفت بیش از نیمی از مواقع به لباسی که خریده ایم نیازی نداشته ایم اما توان مقاومت در برابر تنوع فروشگاه و قیمت وسوسه کننده آن را هم نداشتیم. هدف این شرکت ها هم همین است؛ احساس نیاز را در ما تشدید کنند.

اما صحبت فقط از مضرات ترویج مصرف گرایی نیست. استثمار کارگران در کارگاه هایی با بدترین شرایط کار هم موضوع جدیدی نیست؛ سال هاست که کمپانی های بزرگ دنیا کارگران ارزان قیمت کشورهای شرق آسیا مانند اندونزی و بنگلادش را با دستمزدی ناچیز در شرایطی ناسالم به کار می گیرند. صحبت ما بر سر آسیب های غیر قابل جبرانی است که این رفتار غلط اجتماعی بر محیط زیست و سلامت انسان ها وارد می کند.

صنعت پوشاک چیزی حدود ده درصد از نشر کربن را در جهان شامل می شود. پلی استر از جمله پارچه های رایج و مورد استفاده در این صنعت است که از مشتقات مواد نفتی تولید می شود و سالانه میلیون ها بشکه نفت برای تولید آن استفاده می شود. پلی استرها از مواد مضر و غیر قابل تجزیه ای هستند که صدها سال در طبیعت باقی می مانند و استفاده از آن باعث افزایش گازهای گلخانه ای می شوند؛ ضمن اینکه در تماس با بدن نیز در بلندمدت مشکلات پوستی و ریوی را به همراه دارد. از دیگر لطمه های خطرناک و جبران ناپذیر این صنعت می توان از آلودگی آب ها نام برد. در فرآیند شستشوی لباس هایی که جنسی از پلاستیک دارند میکروفیبر آزاد می شود، همچنین برخی از رنگ هایی که در این لباس ها استفاده می شود رنگ های بی کیفیت و شیمیایی است که شستشوی آن باعث سرازیر شدن این مواد در آب می شود که در نهایت این آب ها به دریا می رسند و امروز شاهد آلودگی گسترده ای در دریاها هستیم. آلودگی خطرناکی که حیات بسیاری از آبزیان در اقیانوس ها را با مشکلات جدی روبرو کرده است.

برای خوش پوش بودن احتیاجی به تنوع گسترده ای از لباس نیست. فقط کافی است درست انتخاب کنیم، لباس باکیفیتی تهیه کنیم و مدت بیشتری از یک لباس استفاده کنیم. کیفیت در برازنده بودن یک لباس تاثیر شگفت انگیزی دارد.