آرشیو شنبه ۱۸ آبان ۱۳۹۸، شماره ۴۷۴۶
صنعت و معدن
۳

«یونیدو» توصیه های خود برای آینده را منتشر کرد: صنعت توسعه محور تا 2030

 دنیای اقتصاد : «سازمان توسعه صنعتی ملل متحد» (یونیدو) تازه ترین گزارش فصلی خود را تحت عنوان «صنعت 2030» منتشر کرد. بر اساس این گزارش، چالش های محیط زیستی گسترده از اثرات جانبی صنعتی شدن است. هنوز هیچ کشوری نتوانسته است چالش های مربوط به مواد زائد، آلودگی و تصفیه آب را در صنایع خود به طور کامل حل کند. با این حال تجارب حکایت از آن دارند مداخله در فرآیند صنایع تولیدی به طور قابل توجهی برای مقابله با این چالش ها کارآمد خواهد بود و تخریب محیط زیست را کاهش می دهد.

به گزارش گروه اقتصاد بین الملل روزنامه «دنیای اقتصاد» یونیدو در این گزارش با اشاره به اینکه هسته اصلی هر نوع اقدام برای بهبود فرآیندهای صنعتی، توسعه راه حل های ضروری برای شناسایی محصولات پاک، مدیریت کارآمد منابع و کاهش زباله ها و آلودگی ها خواهد بود، افزود: جهان امروز از ظرفیت های تکنولوژیکی لازم برای توسعه تولیدات صنعتی پاک برخوردار است. صنایع سبز به خودی خود منابعی پایدار برای ایجاد تنوع ساختاری بیشتر، اشتغال، ایجاد درآمد و رفاه مشترک به شمار می روند. پایبندی به الگوهای تولید پایدار از لحاظ اقتصادی نیز به صرفه است، چراکه منجر به کاهش تلفات منابع هزینه بر می شود و به بهبود رقابت پذیری کمک می کند. به علاوه تحول در فرآیندهای تولیدی و الگوهای کسب وکار نیز به خصوص زمانی که با انتخاب تکنولوژی های مناسب همراه شود، راه حل های کارآمدی را برای مقابله با چالش های محیط زیستی ارائه می کند.

نوآوری

توسعه صنعتی فراگیر و پایدار عامل حیاتی برای دستیابی به برنامه چشم انداز 2030 سازمان ملل است. با این حال دستیابی به پیشرفت های قابل توجه مورد نیاز تا سال 2030 با الگوهای کسب وکار فعلی امکان پذیر نخواهد بود. دو دلیل اصلی می توان برای این ادعا مطرح کرد. نخست بحران های آب وهوایی. پنج سال بین 2015 تا 2019 گرم ترین سال های به ثبت رسیده در طول تاریخ بودند. جمعیت جوان در سراسر دنیا در راستای حمایت از اقدامات مقابله با تغییرات آب وهوایی روزافزون به خیابان های می آیند. فریاد این معترضان این است: هیچ آینده ای برای زمین مرده وجود نخواهد داشت. بر اساس گزارش «کمیته تغییرات آب وهوایی بین دولتی»، حدود یک سوم از انتشار گازهای گلخانه ای جهان توسط تجهیزات صنعتی و انتشار غیرمستقیم ناشی از استفاده از انرژی این تجهیزات است. در این رابطه واضح است که صنعت بخشی حیاتی برای مقابله با اثرات مربوط به تغییرات آب وهوایی و روند گرم شدن کره زمین به شمار می رود.

انرژی پایدار

جامعه جهانی باید با شتاب هرچه بیشتر رو به روش های نوآورانه و فرآیندهای تولید دوستدار محیط زیست با انتشار پایین کربن بیاورد. به منظور کاهش انتشار گازهای گلخانه ای، بهره مندی از انرژی های تجدیدپذیر در تولیدات صنعتی حیاتی است. در تمام اقتصادهای درحال توسعه جهان، «یونیدو» در حال اجرای پروژه هایی برای کاهش انتشار گازهای گلخانه ای در تولیدات صنعتی است. ازجمله این اقدامات می توان به توسعه سیاست گذاری ها و چارچوب های مقرراتی برای تسهیل استفاده از انرژی های تجدیدپذیر، ایجاد نوآوری های فنی و تقویت ابعاد مختلف فناوری و دانش اشاره کرد.  البته اجرای راه حل های نوآورانه نیاز به منابع مالی دارد. بنابراین، «شبکه مشاوران تامین مالی خصوصی» یکی از اجزای اصلی پورتفلوی بهینه کردن استفاده از انرژی خواهد بود، شبکه ای که سرمایه گذاری های بخش خصوصی را روانه انرژی های پاک می کند. تاکنون این شبکه توانسته است برای 117 پروژه بالغ بر 5/1 میلیارد جذب سرمایه داشته باشد، پروژه هایی که منجر به کاهش 2/3 میلیون تنی در انتشار گاز دی اکسیدکربن و احداث 975 مگاوات از تجهیزات انرژی های پاک شده اند.

یکی دیگر از گام های اصلی برای مقابله با انتشار گاز های آلاینده صنعتی، بهبود کارآیی انرژی است. خبر خوب این است اقداماتی که منجر به کارآیی انرژی می شوند، می توانند استفاده انرژی صنایع را تا 25 درصد کاهش دهند. البته یکی از موانع اصلی برای بهبود کارآیی انرژی در بخش صنعت، شرکت های صنعتی هستند که سیاست های خود را معطوف تولید محصول کرده اند، شرکت هایی که عمدتا از منافع ناشی از بهبود کارآیی انرژی در طیف گسترده ای از تکنولوژی های تولید بی اطلاع هستند. با این حال در سال های اخیر «سیستم های مدیریت انرژی» ظهور کرده اند که منجر به کارآیی پایدار انرژی و بهبود مداوم عملکرد صنعتی شده اند. یک سیستم مدیریت انرژی، مجموعه ای از فرآیندها است که افراد را قادر می سازد برای حفظ و بهبود عملکرد انرژی با استفاده از داده و اطلاعات، واکنش های مناسب را اتخاذ کنند. بر این اساس سیاست ها و مکانیزم های بازاری که شرکت ها را تشویق به استفاده از سیستم های مدیریت انرژی می کنند، راه حلی کارآمد برای بهبود مصرف انرژی به شمار می روند. این به آن خاطر است که این سیستم ها ارتباط نزدیک تری میان کارآیی انرژی و ارزش های اصلی صنعت همچون کاهش هزینه ، افزایش بهره وری، مقابله با اثرات منفی محیط زیستی و ارتقای رقابت پذیری جهانی ایجاد می کنند.

بر این اساس «یونیدو» از فعالیت های نوآورانه در اقتصادهای نوظهور و کشورهای درحال توسعه به خوبی حمایت کرده، حمایتی که به آنها کمک می کند کارآیی انرژی، بهره وری و پایداری محیط زیستی را ارتقا دهند. برای مثال، در ویتنام بیش از 200 کارآفرین راه حل های بهینه سازی و مدیریت انرژی را به اجرا درآورده اند، اقداماتی که معادل 106 هزار تن کاهش دی اکسیدکر بن برای آنها سودآوری به همراه داشته است.

انقلاب صنعتی چهارم

دومین دلیل اینکه با استفاده از الگوهای متداول کسب وکار نمی توان به اهداف صنعتی تا سال 2030 دست یافت، انقلاب صنعتی چهارم است. در طول تاریخ موج های گوناگون فرآیندهای تکنولوژیک زندگی بشر را متحول کرده است، شامل اختراع موتور بخار، برق، خطوط مونتاژ، توسعه کامپیوترها، روباتیک و ماشینی شدن. در این رابطه آخرین و چهارمین موج صنعتی شدن مبتنی بر همگرایی تکنولوژی های برتر دنیا بوده است، همچون تکنولوژی های مربوط به هوش مصنوعی، محاسبات ابری، اینترنت اشیا، کلان داده ها، روبات های پیشرفته و فرآیندهای تولید جمع پذیر. در مقایسه با انقلاب های صنعتی گذشته، انقلاب صنعتی چهارم سریع ترین دوره فعالیت های نوآورانه را در طول تاریخ معرفی کرده است. نوآوری های امروز پیچیده تر، همکارانه تر و حتی در برخی از موارد مخرب تر از هر زمانی دیگری هستند. این نوآوری ها با شتاب تصاعدی توسعه می یابند. در این رابطه جامعه بین المللی باید برای تغییرات متحول کننده که اغلب منجر به تشدید شکاف تکنولوژی می شوند آماده باشد، تغییراتی که برای صلح و امنیت جهانی تهدید جدی به شمار می روند.

ایجاد تحول در آینده

در کنار رسیدگی به چالش های آب وهوایی و تشخیص فرصت هایی که انقلاب صنعتی چهارم با خود به همراه دارد، مسیر دستیابی به صنعت 2030، نوآوری و تحولات قابل توجه و گسترده ای با خود به همراه دارد. برای صنایع جهان تنها راه حل برای رسیدگی به چالش کمیابی منابع و مدیریت تولید زباله حرکت از اقتصاد خطی به اقتصاد مدور خواهد بود. جهان امروز با شتابی ویرانگر در حال استفاده از منابع محدود است، الگویی که اثرات منفی محیط زیستی و سلامتی قابل توجهی به همراه دارد. افزایش بی سابقه محصولات استفاده شده، از کار افتاده، و ناخواسته دیگر چالش جدی در این سیستم است. سیستم اقتصادی بخر-استفاده کن- دوربنداز دیگر در جهان امروز جواب نمی دهد. برای ایجاد جهانی سرزنده که هر کسی می تواند از منابع محدود منتفع شود، نیاز به بازنگری در روش های مدیریت منابع است.