آرشیو شنبه ۱۸ آبان ۱۳۹۸، شماره ۹۶۲۷
بین الملل
۹

آثار و تبعات خروج رسمی آمریکا از معاهده پاریس؛ واشنگتن در جهان منزوی تر می شود

حامد خانی

ایالات متحده آمریکا رسما خروج خو د از معاهده آب و هوایی پاریس را کلید زد. صرف نظر از اینکه کنوانسیون پاریس از لحاظ حقوقی الزام آور بوده یا نبوده، ایالات متحده آمریکا به موجب این کنوانسیون، برعهده گرفت که تا سال 2025 انتشار گازهای گلخانه ای در این کشور را به میزان 26تا28 درصد از سطح آن در سال 2005 کاهش دهد و تا سال 2020 نیز 3 میلیارددلاربه کشورهای فقیرکمک کند. آمریکاکه بعدازچین،دومین منشاانتشارگازهای گلخانه ای در جهان است. به عبارت دیگر در سال 2015 گازهای گلخانه ای منتشره در آمریکا بیش از 5 تن بوده که به تنهایی بیشتر از کل گازهایی است که کشورهای عضو اتحادیه اروپا منتشر می کنند.با وجود این؛ رئیس جمهوری آمریکا اعلام کرد که تصمیم گرفته تا از توافقنامه آب و هوایی پاریس خارج شود، برای اینکه وظیفه وی «دفاع از آمریکا و شهروندان آن» است.

 در خصوص دلیل خروج از کنوانسیون مذکور، رئیس جمهوری آمریکا اعلام نمود: «توافقنامه پاریس به نفع سایر کشورهاست و نه ایالات متحده، برای اینکه این سند مسئولیت مالی و اقتصادی سنگینی را بر عهده این کشور گذاشته است. ترامپ همچنین آماری را بیان کرد که بر اساس آن اجرای تعهدات این توافقنامه برای آمریکا به منزله از دست دادن 2/7 میلیون فرصت شغلی تا سال 2025 و همچنین 440 هزار فرصت صنعتی در داخل کشور است. وی افزود: «و این چیزی نیست که ما به آن نیاز داشته باشیم.»این مسئله برای دونالد ترامپ پذیرفتنی نیست که چین بتواند انتشار گازهای گلخانه ای را تا 13 سال دیگر ادامه دهد و هند میلیاردها دلار دریافت کند و بتواند انتشار این گازها را تا سال 2020 ادامه دهد.رئیس جمهوری آمریکا از این موضوع هم شکایت دارد که آمریکا هم اکنون نیز حدود یک میلیارد دلار به بنیاد آب و هوای سبز که برای کمک به کشورهای در حال توسعه تشکیل شده، کمک مالی کرده، در حالیکه هیچ کشوری به این میزان در این زمینه هزینه نکرده است.»

البته دونالد ترامپ ، به رغم تصمیم برای خروج از کنوانسیون پاریس اعلام آمادگی کرده که اگر مذاکرات برای رسیدن به توافقات جدیدی آغاز شده و یا شروط جدیدی برای آمریکا در نظر گرفته شود، حاضر است به این توافقنامه بازگردد، ولی به گفته وی، اگر چنین اتفاقی هم نیفتد، برای آمریکا بسیار خوب خواهد بود.

آثار و تبعات خروج آمریکا

باید توجه داشت که خروج آمریکا از کنوانسیون پاریس نخستین اقدام غیرمعمول نسبت به اسناد معتبر بین المللی نیست. ترامپ پس از ورود به کاخ سفید در یکی از نخستین اقدامات خود فرمان خروج کشورش از توافق ترانس پاسیفیک(TPP) که در سال 2016 آن را امضا نموده بودند، را صادر کرد. توافق ترانس پاسیفیک، بزرگترین توافق تجاری دنیاست که بین 12 کشور اطراف اقیانوس آرام به استثنای چین امضا شده و هدفش از میان برداشتن موانع تجاری کشورهای امضاکننده در قرارداد است. 

با وجود این کنوانسیون پاریس از حیث حقوق محیط زیست و حقوق بین المللی اهمیت ویژه ای برای نسل فعلی و آینده جهان دارد و بدیهی است که آثار و تبعات حقوقی و سیاسی آن بیش از  توافق نامه ترانس پاسیفیک باشد. در ادامه به هدف رعایت اختصار به مهمترین آثار خروج آمریکا از کنوانسیون پاریس می پردازیم:

1- انزوای سیاسی و حقوقی آمریکا؛ ایالات متحده آمریکا با خروج از کنوانسیون پاریس به شدت منزوی شد،  چرا که علاوه بر کشورهای اروپایی کشورهایی نظیر کانادا، چین، روسیه و ژاپن نیز در این پیمان حضور دارند. آنگلا مرکل صدراعظم آلمان و نخستوزیر چین نیز تاکید کردند که حتی پس از خروج آمریکا از پیمان پاریس به این معاهده متعهد خواهند ماند.

رئیس کمیسیون اتحادیه اروپا( ژان کلود یونکر)، نیز در یک میزگرد در برلین، خروج آمریکا از پیمان پاریس را اقدامی کاملا اشتباه خواند. او گفت که آمریکا اساسا نمی تواند به این راحتی از این پیمان خارج شود و ترامپ چون از معاهده پاریس به خوبی اطلاع ندارد، می گوید آمریکا از آن خارج خواهد شد، این در حالی است که حدود 200 کشور در سال 2015 در پاریس پیمانی را امضا کردند که بر اساس آن متعهد شدند افزایش دمای زمین را به زیر دو درجه برسانند تا از گرمایش زمین جلوگیری کنند. 

2- بی اعتمادی و تردید دولت ها به آمریکا در انعقاد قرارداد در سایر موضوعات؛ این اقدام ترامپ در واقع عدم پای بندی آمریکا به توافقات بین المللی را نشان می دهد که می تواند به پرستیژ و موقعیت جهانی ایالات متحده آسیب جدی بزند. این اقدام همچنین به کاهش اعتبار و اتکای سایر شرکای غربی به ویژه اروپایی ها به واشنگتن منجر خواهد شد. همچنین دیگر کشورها با خروج واشنگتن از کنوانسیون پاریس در مورد همکاری و انعقاد قرارداد با کاخ سفید بر سر دیگر مسائل تردید نشان خواهند داد.

3- بی اعتمادی به حقوق محیط زیست؛ یکی از موضوعات مهم در موضوعات حقوقی، حقوق محیط زیست است که در سطح ملی و بین المللی به آن توجه می شود. خروج آمریکا از پیمان پاریس به معنای بی اعتنایی به اسناد بین المللی حاکم بر حقوق محیط زیست است. این رویکرد می تواند تهدیدی جدی برای برنامه های مهار گرمایش زمین به حساب آید. علاوه بر این رویکرد مذکور نشان می دهد که بزرگترین کشور آلاینده محیط زیست جهان، چندان اعتنایی به مقوله حفاظت محیط زیست که یکی از چالش های مهم حقوق محیط زیست در ده های اخیر نیز محسوب می شود، ندارد.