آرشیو شنبه ۱۸ آبان ۱۳۹۸، شماره ۴۷۴۶
بازرگانی
۵

فائو منتشر کرد: چشم انداز 8 بازار غذایی جهان

 دنیای اقتصاد : «سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد» (فائو)، تازه ترین گزارش چشم انداز غذای خود را منتشر کرد. در این گزارش دو بار در سال وضعیت هشت بازار غذایی جهان برای هر یک از کشورهای جهان مورد ارزیابی قرار می گیرد. «گندم»، «غلات درشت دانه»، «برنج»، «محصولات روغنی»، «شکر»، «گوشت و محصولات گوشتی»، «شیر و محصولات لبنی» و «ماهی و محصولات شیلات» هشت بازاری هستند که در نسخه جدید گزارش فائو چشم انداز آنها تا سال 2020 ارائه شده است. به گزارش گروه اقتصاد بین الملل روزنامه «دنیای اقتصاد»، یافته های این گزارش پیرامون وضعیت تولید، مصرف و تجارت هشت محصول مذکور به شرح زیر است:

گندم: به گزارش «فائو» انتظار می رود عرضه گندم در سال زراعی 2020-2019 بهبود یابد، همان طور که در ماندگاری قیمت های ارزان که آغاز آن به اوایل سال جاری بار می گردد بازتاب یافت. تازه ترین پیش بینی «فائو» مبنی بر تولید 765 میلیون تن گندم در سال 2019 تاییدی بر برآوردهای پیشین این سازمان مبنی بر بهبود چشمگیر و ثبت رکوردی جدید در تولید این محصول نسبت به سال گذشته است. بر این اساس انتظار بهبود تولید گندم اروپا بیشترین نقش را در افزایش تولید سالانه این محصول در سطح جهانی خواهد داشت. با این حال، در مقایسه با سال گذشته سطح برداشت نیز در بسیاری از کشورها همچون روسیه، اوکراین و آمریکا بهبود خواهد یافت.براساس پیش بینی ها مصرف گندم در سال زراعی 2020-2019 به سطح 5/759 میلیون تن خواهد رسید، 5/1 درصد افزایش نسبت به سال پیش از آن. بر این اساس میزان مصرف غذایی این محصول با رشدی 1/1 درصدی به سطح 518 میلیون تن افزایش خواهد یافت، افزایشی معادل رشد جمعیتی جهان. با این حال عرضه فراوان و قیمت های رقابتی احتمالا منجر به رشد چشمگیر مصارف خوراک جهانی این محصول خواهد شد، رشدی معادل 8/2 درصد. در کنار این دو بخش مصارف صنعتی گندم نیز رشدی قدرتمند را تا پایان سال جاری به ثبت خواهد رساند.  براساس آخرین برآوردهای تولید و مصرف جهانی گندم برای سال 2020-2019، انتظار می رود در این سال ذخایر این محصول به سطح 275 میلیون تن افزایش یابد، سطحی که دومین رکورد به ثبت رسیده برای ذخایر این محصول خواهد بود و 9/1 درصد افزایش را نسبت به ابتدای سال نشان می دهد. عمده افزایش ذخایر گندم جهان در چین رقم خواهد خورد. درحالی که پیش بینی می شود ذخایر در اتحادیه اروپا و هند نیز افزایش یابد، اما استرالیا، روسیه، پاکستان، مراکش و ترکیه کاهشی قابل توجه را در ذخایر گندم خود تجربه خواهند کرد.  

هر چند پیش بینی 172 میلیون تنی تجارت گندم در سال 2020-2019 نسبت به پیش بینی ماه جولای اندکی کاهش یافته است، اما همچنان نسبت به تجارت کاهش یافته 2019 افزایش را نشان می دهد. افزایش قابل توجه واردات مراکش دچار خشکی، در کنار افزایش تقاضای چند کشور آسیایی از جمله عوامل اصلی بهبود جریان تجارت جهانی گندم در سال جاری به شمار می روند. در طرف صادرات، درحالی که انتظار می رود روسیه جایگاه خود را به عنوان بزرگ ترین صادرکننده گندم جهان حفظ کند، مجموع فروش این کشور نسبت به سال زراعی گذشته کاهش خواهد یافت، امری که ناشی از تشدید رقابت از جانب سایر صادرکنندگان جهانی این محصول خواهد بود.

غلات درشت دانه: انتظار می رود در سال زراعی 2020-2019 به رغم انتظار بهبود سطح تولید نسبت به سال 2018، بازار غلات درشت دانه برای دومین فصل متوالی روندی نزولی را در پیش گیرد. براساس پیش بینی فائو، کل تولید غلات دانه درشت، در سال 2019 به 4/1 میلیارد تن می رسد که دومین رکورد بالای به ثبت رسیده در جهان است. علت عمده این سطح بالای تولید به افزایش تولید جو و رسیدن سطح آن به 4/13 میلیون تن باز می گردد. با توجه به رکوردزنی سطح تولید ذرت در آرژانتین و برزیل که برداشت کم این محصول در آمریکا را جبران می کند، پیش بینی می شود تولید جهانی ذرت نیز افزایش یابد البته تنها در سطح 5 میلیون تن. بر این اساس، برای نخستین بار طی حدود یک دهه گذشته، کاهش استفاده از غلات درشت دانه به ویژه ذرت در غذای احشام طی سال زراعی 2020-2019 محتمل است که علت این پیش بینی به احتمال افت استفاده از ذرت در علوفه احشام در آمریکا نسبت به رکورد بالای سال زراعی 2019-2018 مربوط است. به علاوه، استفاده از ذرت برای تغذیه احشام در چند کشور آسیایی تحت تاثیر عوامل منفی قرار خواهد گرفت که از جمله آنها می توان به شیوع آنفلوآنزای مرغی در خوک های چین اشاره کرد. بر این اساس، با توجه به چیره شدن مصرف بر عرضه برای دومین فصل متوالی، پیش بینی می شود ذخیره غلات دانه درشت بار دیگر در سال زراعی 2020-2019 افت کند اما مقدار این افت 4 درصد خواهد بود. تجارت جهانی غلات دانه درشت در سال 2020-2019 (ماه های جولای تا ژوئن)، از بالاترین رکورد سال زراعی گذشته کمتر خواهد شد که علت آن کاهش تقاضای واردات به ویژه در اتحادیه اروپا خواهد بود.

برنج: بهار غیرمعمول نیمکره شمالی و باران های تابستانی موجب شده است چشم انداز تولید برنج جهان از ماه مه کاهشی شود و این موضوع موجب شود که با وجود فضای آرام تجاری، قیمت جهانی برنج افزایش کمی را شاهد باشد. براساس تازه ترین پیش بینی ها، انتظار می رود تولید جهانی برنج در سال 2019، تا 8/0 درصد کاهش یابد، این درحالی است که در سال 2018 شاهد بالاترین رکورد بودیم. بخش اعظم این کاهش در خارج آسیا و در کشورهایی همچون استرالیا، برزیل، نیجریه و آمریکا به چشم می خورد که علت عمده آن تغییرات آب و هوایی و کاهش سود تولیدکنندگان است. از سوی دیگر اما آسیا شاهد برداشت محصولی فراوان خواهد بود. افت شدید تولید چین و کاهش کم تولید هندوستان با تولید فراوان سایر کشورهای منطقه جبران خواهد شد. تجارت برنج جهان در سال 2019 نسبت به سال قبل بیشتر خواهد بود چون واردات در همه مناطق دیگر غیر از آسیا افزایش خواهد داشت. این موضوع به ویژه در کشورهای آفریقایی همچون گینه، نیجریه و سنگال مشهود خواهد بود چون برای جبران کاهش تولید خود مجبور به افزایش واردات خواهند بود.

محصولات روغنی:  فائو در مجموع بازار نسبتا متعادلی را برای محصولات روغنی شامل دانه های روغنی و محصولات آنها برای سال زراعی 2020-2019 پیش بینی می کند. تولید دانه های روغنی جهان پس از ثبت بالاترین رکورد خود در سال زراعی گذشته، برای نخستین بار از سال زراعی 2016-2015 شاهد کاهش خواهد بود که عمدتا منعکس کننده کاهش تولید سویا است. کاهش تولید سویا نسبت به بالاترین رکورد خود در فصل گذشته، نتیجه کاهش کاشت این گیاه و در کنار آن، افت تولید محصول در آمریکا به خاطر کاهش سود تولید و شرایط نامساعد جوی خواهد بود. بنا به گزارش فائو انتظار می رود که تجارت بین المللی دانه های روغنی در سال زراعی 2020-2019 همچنان به افزایش خود ادامه دهد. اما قیمت ها طی ماه های آینده تحت تاثیر شرایط جوی آفریقای جنوبی و آسیای جنوب شرقی، اجرایی شدن سیاست های مربوط به سوخت های زیستی و تحولات سیاست تجاری قرار خواهد گرفت.

شکر: بازار بین المللی شکر در فصل 2020-2019، در جهت کمی کوچک شدن پیش می رود چون پیش بینی ها نشان می دهند که تولید به کمتر از رکورد بالای فصل گذشته افت خواهد کرد اما مصرف جهانی افزایش خواهد یافت. در نتیجه این تحولات ذخایر شکر جهان در این سال کاهش خواهد یافت. طی ماه های اخیر پیش بینی برای تولید شکر جهان مورد اصلاح قرار گرفت و اکنون در سطح 175 میلیون تن قرار گرفته است که 8/ 2 درصد کاهش را نسبت به سال زراعی گذشته نشان می دهد. کاهش تولید در هند، تایلند و پاکستان علت عمده این کاهش را تشکیل می دهد. براساس این پیش بینی مصرف شکر جهان در این سال 4/ 1 درصد افزایش می یابد که نسبت به افزایش شدید سال گذشته، افزایشی معتدل خواهد بود اما هنوز از سطح روند درازمدت (10 ساله) کمتر است. افزایش مصرف شکر عمدتا برای آفریقا، خاورمیانه و آمریکای لاتین و منطقه کارائیب پیش بینی می شود که ناشی از افزایش درآمد سرانه و کاهش قیمت شکر است. تجارت بین المللی شکر نیز افزایش خواهد یافت که علت آن تقاضای زیاد برای واردات از صادرکنندگان سنتی شکر است.

گوشت و محصولات گوشتی: پیش بینی ها نشان می دهد که تولید گوشت جهان در سال 2019 در سطح 335 میلیون تن خواهد بود که یک درصد کمتر از سال 2018 خواهد بود. این منعکس کننده توقف روند افزایش اصطبل هاست که طی دو دهه اخیر به ثبت رسید و از کاهشی بیشتر از انتظار در ماه مه حکایت دارد که ناشی از افزایش اثرات آنفلوآنزای مرغی در چین و گسترش آن به چند کشور آسیای شرقی است. تولید گوشت چین 8 درصد افت خواهد کرد که افزایش تولید برزیل، آمریکا، اتحادیه اروپا و آرژانتین را جبران خواهد کرد. تجارت جهانی گوشت و محصولات آن در سال 2019 به 36 میلیون تن خواهد رسید که از سال 2018 افزایشی 7/ 6 درصدی را به ثبت می رساند. علت این افزایش، افزایش واردات چین به خاطر شیوع آنفلوآنزای مرغی در این کشور خواهد بود. افزایش واردات چین به 35 درصد بالغ خواهد شد که حدود 2 میلیون تن خواهد بود. از سوی دیگر چند کشور از جمله آمریکا و آنگولا کاهش واردات را تجربه خواهند کرد. شاخص قیمت گوشت فائو از ابتدای سال 2019 تا کنون افزایش ملایم ماه به ماه را تجربه کرده و قیمت گوشت خوک عمدتا یخ زده بیشترین افزایش را داشته است.

شیر و محصولات شیر: تولید جهانی شیر در سال 2019 به 825 میلیون تن خواهد رسید که نسبت به سال 2018، 4/ 1 درصد افزایش خواهد داشت، افزایشی که نسبت به پیش بینی ماه مه کمتر است که ناشی از اصلاح پیش بینی در مورد تولید هندوستان و اتحادیه اروپا خواهد بود. بخش اعظم افزایش ها نیز ناشی از افزایش تولید هند، پاکستان، چین، اتحادیه اروپا و برزیل خواهد بود. تجارت لبنیات جهان در سال 2019 در سطح 76 میلیون تن خواهد بود که نسبت به 2018 تا 8/ 0 درصد افزایش را نشان خواهد داد. شاخص قیمت لبنیات فائو بین ماه های ژانویه تا مه امسال تا 24 درصد افزایش یافت که علت عمده آن افزایش تقاضا بود.

ماهی و محصولات شیلات: فائو برای تولید محصول ماهی جهان در سال 2019 هیچ رشدی را پیش بینی نمی کند. تنش های تجاری خسارات زیادی بر مصرف کنندگان و کسب وکارهای این حوزه بر جای خواهد گذاشت و پیش بینی می شود که تجارت محصولات دریایی کاهش یابد. تولید ماهی جهان در سال 2019 نسبت به سال پیش بدون تغییر خواهد بود. افت 4/ 3 درصدی صید آبزیان با افزایش 9/ 3 درصدی برداشت محصولات پرورشی جبران خواهد شد. فشارهای ناشی از تحولات اقتصاد کلان، به ویژه چشم انداز کند شدن رشد اقتصادی و تنش های تجاری، موجب خواهد شد که تجارت جهانی ماهی و محصولات شیلات کاهش یابد. این کاهش به لحاظ حجم 2/ 1 درصد و به لحاظ ارزش 4/ 1 درصد خواهد بود. بین ماه های ژانویه و سپتامبر شاخص قیمت ماهی فائو نسبت به مدت مشابه سال گذشته 1/ 2 درصد کاهش یافت.