آرشیو شنبه ۱۸ آبان ۱۳۹۸، شماره ۲۲۳۲۴
معارف
۸

آیا شعار «مرگ بر آمریکا» با ممنوعیت ناسزاگویی به دشمنان در قرآن تعارض دارد؟

 افرادی ادعا می کنند که شعار مرگ دادن به دیگر کشورها مصداق ناسزاگویی به دشمنان است و این با آموزه های قرآنی تعارض دارد که در مطلب حاضر به این شبهه پاسخ داده شده است.

کسانی شبهه می کنند که قرآن کریم می فرماید: ای مسلمانان! به خدایان و مقدسات کافران و مشرکان ناسزا مگویید تا آنها هم جاهلانه به خدای شما (مقدسات شما) توهین نکنند، پس چرا در کشور ما به پرچم و ملت کشور آمریکا توهین می شود و شعار مرگ بر آمریکا سر داده می شود.

در پاسخ این افراد باید گفت: «سب» در لغت به معنای دشنام و فحش دادن است که بر اساس ادب و اخلاق اسلامی ممنوع شمرده شده است، به گونه ای که حتی از دشنام نسبت به دشمنان و لو دشمنانی که در حال جنگ هستند نهی شده است ، چنان که امام علی(ع) در واکنش به فحاشی یارانش به لشکر معاویه فرمودند: «من اکراه دارم از اینکه شما فحاش باشید‏[1]»، همچنین خداوند متعال مومنین را از فحش دادن به مقدسات مشرکان نهی می کند تا مبادا این کار باعث فحش دادن آنها به خداوند شود[2].

در این میان برخی معتقدند با توجه به اینکه خداوند متعال ما را از دشنام دادن به مقدسات مشرکان نهی می کند لذا نبایدنسبت به آمریکا هیچ اهانتی صورت گرفته و مثلا شعارهایی همچون مرگ بر آمریکا گفته شود. این در حالی است که حتی اگر این فرض را درست بگیریم که اقداماتی همچون شعار مرگ بر آمریکا، فحاشی نسبت به این کشور باشد آیه فوق شامل این ماجرا نمی شود چرا که فلسفه و هدفی که در پی ممنوعیت فحاشی نسبت به مقدسات مشرکان وارد شده است عبارت است از ممنوعیت زمینه سازی فحاشی نسبت به خداوند و اینکه مبادا با فحاشی کردن به خدایان مشرکان کاری بکنیم که آنها را تحریک نماییم تا به خداوند متعال توهین نمایند کما اینکه از نص صریح آیه چنین فلسفه و علتی براحتی فهمیده می شود و مفسران نیز به آن اشاره کرده اند. به عنوان مثال علامه طباطبایی در تفسیر المیزان در این زمینه می فرماید: «چون ممکن بود مسلمین به منظور دفاع از حریم پروردگار، بت‏های مشرکین را هدف دشنام خود قرار داده در نتیجه عصبیت جاهلیت، مشرکین را نیز وادار سازد که حریم مقدس خدای متعال را مورد هتک قرار دهند لذا به آنان دستور می‏دهد که به خدایان مشرکین ناسزا نگویند، چون اگر ناسزا بگویند و آنان هم در مقام معارضه به مثل، به ساحت قدس ربوبی توهین کنند در حقیقت خود مومنین باعث هتک حرمت و جسارت به مقام کبریایی خداوند شده‏اند».[3]

بنابر این، آیه فوق شامل ناسزا گفتن به آمریکا نشده و اگر هم بنا بر ممنوعیت ناسزاگویی به دشمنان باشد باید از دلایل دیگری این ممنوعیت را استفاده نماییم.

ثانیا، اگر هم اطلاق آیه شامل ممنوعیت ناسزاگویی به مقدسات دشمنان باشد، باز هم شامل آمریکا و امثال آن نمی شود چرا که با توجه به مبانی مقبول این نظام ها که متاثر از جریانات مدرنیته می باشد این کشورها اساسا هیچ امر قدسی را نمی پذیرند و در نتیجه هیچ امر مقدسی ندارند تا اینکه ممنوعیت ناسزاگویی به مقدسات، شامل این کشورها شود.

ثالثا، فعالیت هایی که بر علیه آمریکا و انگلیس سر داده می شود همچون برگزاری تظاهرات روز مبارزه با استکبار جهانی و یا سر دادن شعار بر علیه این کشورها اساسا از جنس ناسزاگویی و فحاشی نیستند تا ادله ممنوعیت ناسزاگویی شامل این شعارها شود بلکه این قبیل اقدامات ماهیت دیگری دارند از جمله اینکه می تواند از جنس «برائت» از دشمنان باشد که یکی از آموزه های دینی به شمار می آید لذا به عنوان مثال اطلاق «مرگ» بر دشمنان انقلاب و اسلام در واقع اعلام برائت از سیاست استکباری و خوی سلطه جویی آنان است که طبق اصل تبری التزام به آن لازم است. امام خمینی فرمودند: «نکته مهمی که همه ما باید به آن توجه کنیم و آن را اصل و اساس سیاست خود با بیگانگان قرار دهیم این است که دشمنان ما و جهانخواران تا کی و کجا ما را تحمل می کنند و تا چه مرزی استقلال و آزادی ما را قبول دارند، به یقین آنان مرزی جز عدول از همه هدایت ها و ارزش های معنوی و الهی مان نمی شناسند، به گفته قرآن کریم هرگز دست از مقاتله و ستیز با شما برنمی دارند مگر اینکه شما را از دینتان برگردانند...»[4] همچنین رهبر معظم انقلاب فرمودند: «تا وقتی که آرمان ها و اهداف قرآنی و الهی و اسلامی بر ما و بر این نظام حاکم است این نفرت و مقابله با سردمداران استکبار جهانی و در راس همه آمریکا به قوت خودباقی است»[5]

آمریکا؛ منفور ملت های ستمدیده

در همین راستا شعار مرگ بر آمریکا و یا آتش زدن پرچم آمریکا نشانه خشم ملت ایران و سایر ملت های ستمدیده از سیاست های استکباری و ظالمانه این کشور می باشد و پرچم آمریکا به عنوان نماد و سمبل نظام استکباری و زورگو که حقوق ملت ها و کشورها را نادیده می گیرد، مورد نفرت همه ملت های ستمدیده و حتی ستمدیدگان آمریکایی است، چنان که در سال های اخیر خبرهای مختلفی از به آتش کشیده شدن پرچم آمریکا در تجمعات اعتراضی ضدنژادپرستی در درون آمریکا در رسانه ها منتشر شد. رفتار مستکبرانه دولت آمریکا با سایر کشورها و نادیده گرفتن حقوق آنان موجب شده تا دولت آمریکا در میان ملت های مظلوم جهان مورد خشم و نفرت باشد و شعار مرگ بر آمریکا بیانگر میزان انزجار از این گونه رفتارهاست و ملت های مظلوم جهان که خود را در مقابله با زیاده خواهی های این کشور تنها می بینند، سردادن شعار و نیز آتش زدن پرچم این کشور را به عنوان اعلام انزجار و دشمنی با آن و تنها راه برخورد برگزیده اند. در حقیقت این رفتارها، بازتاب و عکس العمل مردمی در قبال رفتار دولت آمریکاست. دولت آمریکا با رفتار استکباری خویش در عمل، حقوق سایر کشورها را نادیده گرفته و هویت آنان را زیر پا گذارده و زندگی انسان های بسیاری را به آتش کشیده، حیات و آزادی ملت ها را به نام حقوق بشر و دموکراسی به نابودی کشانده است و ملت ها با رفتارهای خود، مراتب خشم و نفرت خویش را این گونه به نمایش می گذارند و در عین حال این پیام را برای مردم آمریکا می فرستند که بدانند که چگونه دولتمردان این کشور حقوق انسانی سایر کشورها را نادیده گرفته و اعتبار بین المللی آنان را در میان ملت ها خدشه دار کرده اند تا آنان نیز در برابر زیاده خواهی ها و جنگ افروزی های دولتمردان این کشور ایستادگی کنند و نظام حاکم را به رعایت حقوق سایر کشورها و پرهیز از سلطه جویی فراخوانند. اگر مردم آمریکا موافق این گونه سیاست ها هستند و برای حقوق سایر کشورها و ملت ها ارزشی قائل نیستند که در این صورت در کنار دولتمردان و شریک آنها در جنایات و تجاوزهای آن هستند و خود مورد نفرت و انزجار ملت ها خواهند بود اما اگر مخالف سیاست های دولتمردان خویش هستند و حقوق سایر ملت ها را همچون حقوق خویش محترم می دانند باید اعتراض و مخالفت خود را با این رفتارها اعلام کنند. براستی ملت های ستمدیده جهان در برابر سیاست های استکباری آمریکا و سکوت سازمان های بین المللی و سازش کشورها و حمایت و همراهی برخی قدرت های بزرگ، آیا راهی برای ابراز اعلام انزجار و خشم خویش به جز راهپیمایی، تجمع، شعار و آتش زدن پرچم این کشور به عنوان نماد و سمبل نظام استکباری پیش روی خویش دارند؟

توطئه های بی پایان آمریکا علیه ملت ایران

در مورد نظام جمهوری اسلامی و خشم و خروش مردمی بر علیه رفتار استکباری آمریکا کافی است نگاهی به فهرست توطئه های آمریکا بر علیه ملت ایران از آغاز پیروزی انقلاب اسلامی تا امروز داشته باشیم. کودتای 28 مرداد سال 32، حمله نافرجام طبس، حمایت از رژیم منفور پهلوی، حمایت از رژیم بعث در طول جنگ تحمیلی، پشتیبانی از منافقین، توقیف اموال ایران، اعمال تحریم های اقتصادی، تبلیغات رسانه ای بر علیه نظام، سرنگونی هواپیمای مسافربری، سنگ اندازی در راه احقاق حقوق هسته ای، حمایت آشکار از گروه ها و جریانات برانداز و مخالف نظام و دخالت در امور داخلی کشور و... تنها گوشه ای از اقدامات خصمانه و سلطه جویانه دولتمردان آمریکا بر علیه نظام جمهوری اسلامی ایران است که خشم و انزجار مردم را بر علیه سیاست های استکباری آمریکا به همراه داشته و در قالب سردادن شعار مرگ بر آمریکا و نیز آتش زدن پرچم این کشور بروز یافته است.

در مقابل، عکس العملی که ملت ایران در قبال آمریکا انجام می دهند می تواند ماهیت دیگری داشته باشد که عبارت است از دعا، البته دعای منفی؛ و ابراز برائت و تنفر. به عنوان مثال شعارهایی که ملت ایران بر علیه آمریکا و مشابه آن سر می دهند از جمله مرگ بر آمریکا، فحش و بددهنی نیستند بلکه دعای منفی بر علیه این کشورهاست و بر اساس آن، دعا می کنند که این سیاست های سلطه گرانه، نابود شوند و چنین دعاهایی اولا واکنش طبیعی و فطری هر انسان مظلومی در برابر ظالمان است و حداقل اقدامی است که می توانند در برابر ظالمان انجام دهند و ثانیا مورد تایید منابع دینی نیز می باشد چنان که در قرآن کریم نیز در کنار نهی از بدگویی نسبت به خدایان مشرکان، بارها از این دعاها بر علیه دشمنان حق استفاده کرده است که البته با بیانات مختلف از جمله لعن، نفرین و... مطرح شده است که برخی از آنها عبارتند از:

«إن الذین کفروا و ماتوا و هم کفار اولئک علیهم لعنه الله و الملائکه و الناس اجمعین‏[6]»، «الا لعنه الله علی الظالمین‏[7]»، «قاتلهم الله انی یوفکون‏[8]»، «تبت یدا ابی‏ لهب و تب [9]»، «ویل لکل همزه لمزه»[10]، «ویل لکل افاک اثیم»[11]و....

همچنین در روایات اهل بیت نیز تعابیر متعددی همچون «قاتلک الله»، «قاتله الله»، «قتلک الله» و... مشاهده می شود که همه اینها ضمن هم معنا بودن با شعار مرگ، تاییدی بر مشروعیت چنین دعاهای منفی بر علیه دشمنان است.

نتیجه اینکه اگرچه قرآن مسلمانان را از ناسزاگویی و بددهنی نسبت به دشمنان منع می کند اما ملت ایران در رفتارهای خود نسبت به کشورهای سلطه گری همچون آمریکا هرگز بددهنی و فحاشی نمی کنند بلکه عملکرد و رفتارشان در قبال دشمنان صرفا واکنشی طبیعی است در برابر جنایت ها و ظلم هایی که از سوی این کشورها بر علیه ملت ایران در طول تاریخ صورت گرفته است و ماهیت چنین واکنش هایی نیز یا از نوع برائت است و یا از نوع دعای منفی همچون لعن و نفرین که هر دو نوع واکنش از نظر اسلام مشروعیت دارند و در قرآن و سنت نیز نظایری دال بر مشروعیت آن وجود دارد.

[1] إنی اکره لکم ان تکونوا سبابین، نهج البلاغه  خطبه 206

[2] انعام/ 108

[3] ترجمه تفسیر المیزان، علامه طباطبایی، ج‏7، ص: 434

[4]. صحیفه نور، ج 20، ص 237 و 238.

[5]. اطلاعات 12/8/73.

[6] بقره/161

[7] هود/18

[8] توبه/30 و منافقون/4

[9] مسد/1

[10] همزه/1

[11] جاثیه/7