آرشیو شنبه ۱۸ آبان ۱۳۹۸، شماره ۴۷۴۶
بازرگانی
۵
یادداشت : بایسته های حقوق در بازرگانی (43)

وظایف داوران

علیرضا صالحی

داوران در رسیدگی به اختلاف، چه از سوی طرفین ارجاع شده باشد یا از سوی دادگاه، دارای وظایفی هستند و هر چند برخی از آنها به صراحت در قانون بیان نشده اند ولی از اصول حقوقی می توان این وظایف را برداشت کرد که در این نوشتار وظایف مهم داوران ذکر خواهد شد.

1) صدور رای در مهلت تعیین شده: طرفین داوری می توانند برای انجام داوری، مدتی را با توافق تعیین و به داور اعلام کنند و حتی اگر رسیدگی به اختلاف، نیازمند استعلام از مراجعی یا کسب نظر کارشناس و... باشد که زمانبر است، می توانند توافق بر تمدید مدت کنند. اما مطابق تبصره ماده 484 از قانون آیین دادرسی مدنی، در مواردی که طرفین به موجب قرارداد، ملزم شده اند که در صورت بروز اختلاف بین آنان، شخص یا اشخاص معینی داوری کنند، اگر مدت داوری تعیین نشده باشد، مدت آن سه ماه و ابتدای آن از روزی است که موضوع برای انجام داوری به داور یا تمام داوران ابلاغ می شود. مطابق ماده 49 آیین نامه نحوه ارائه خدمات مرکز داوری اتاق، در داوری های مرکز داوری اتاق بازرگانی، مدت داوری در داوری داخلی سه ماه و در داوری بین المللی شش ماه است. صدور و تسلیم رای، خارج از مهلت مقرر، موجب بطلان رای داوری است.

2) توقف رسیدگی در موارد خاص: براساس ماده 478 قانون آیین دادرسی مدنی، هرگاه ضمن رسیدگی، مسائلی کشف شود که مربوط به وقوع جرمی باشد یا اینکه در جریان داوری جرمی رخ دهد که در رای داور موثر باشد، مانند پیشنهاد رشوه به داور یا شهادت کذب و اینکه تفکیک جهات مدنی از جزایی ممکن نباشد و همچنین در صورتی که دعوا مربوط به اصل نکاح یا طلاق یا نسب بوده و رفع اختلاف در امری که رجوع به داوری شده، متوقف بر رسیدگی به اصل نکاح یا طلاق یا نسب باشد، رسیدگی داوران تا صدور حکم نهایی از دادگاه صلاحیت دار نسبت به امر جزایی یا نکاح یا طلاق یا نسب، متوقف می شود.

3) ابلاغ رای: داور مکلف است تا قبل از اتمام مهلت داوری، رای خود را صادر و ابلاغ کند. ممکن است طرفین در قرارداد داوری، طریق خاصی را برای ابلاغ رای تعیین کنند، مانند آنکه ابلاغ را از طریق پست سفارشی یا دو قبضه یا از طریق نمابر توافق کنند. چنانچه طرفین در قرارداد داوری طریق خاصی برای این امر، پیش بینی نکرده باشند، داور مکلف است با مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، با تنظیم دادخواست، رای خود را به دفتر دادگاهی که صلاحیت رسیدگی به اصل دعوا (دادگاه صلاحیت دار در فرضی است که اگر توافق به داوری وجود نداشته و طرفین ناگزیر در مراجعه به دادگاه باشند) یا به دفتر دادگاه ارجاع کننده دعوا به داور، تقدیم کند. دادگاه بدون توجه به اعتبارسنجی رای واصله، دستور ابلاغ را صادر می کند. چنانچه ارجاع به داوری از سوی دادگاه بوده و طرفین در پرونده، دارای سابقه ابلاغ باشند، رای به همان آدرس ارسال و ابلاغ خواهد شد و اگر ارجاع به داوری از سوی طرفین باشد، رای به آدرسی که طرفین اعلام کرده اند یا در قرارداد وجود دارد ارسال و ابلاغ می شود.

4) رعایت اصل استقلال و بی طرفی: داور نباید هیچ گونه رابطه یا علقه ای و منافع مشترکی با طرفین دعوی داشته باشد و همچنین در جریان رسیدگی از ابتدا تا انتها، رعایت بی طرفی را کند. از جمله اینکه به هر دو طرف فرصت کافی جهت طرح ادعا و دفاع را بدهد.

1- مطالب ستون بایسته های حقوق در بازرگانی شنبه و سه شنبه هر هفته در صفحه 5 چاپ می شود.