آرشیو شنبه ۱۸ آبان ۱۳۹۸، شماره ۴۵۰۵
صفحه آخر
۱۶
امروز در تاریخ

مردانه آماده مرگ

مرتضی میرحسینی

سیدحسین فاطمی پاییز 1296 در نایین متولد شد. پدرش را که از علمای محترم آن منطقه بود در نوجوانی از دست داد و چند سال بعد را با برادر بزرگ تر خودش زندگی کرد. به واسطه همین برادر بود که با روزنامه نگاری آشنا شد و از ابتدای جوانی به جمع نویسندگان روزنامه باختر اصفهان پیوست و تجربیات اولیه را همان جا کسب کرد. چندی بعد به تهران رفت، مدتی با روزنامه ستاره همکاری کرد و سپس بعد از انتقال دفتر روزنامه باختر به تهران به باختر برگشت و کار سردبیری این روزنامه را به عهده گرفت. در آنجا با مقالات تند و پرشور و انتشار گزارش های مستند و انتقادی، اعتباری برای خود دست و پا کرد و روزنامه باختر را هم تا سطح اول مطبوعات کشور بالا کشید. چند سال بعد برای ادامه تحصیل به فرانسه رفت و مدتی نزدیک به چهار سال در اروپا زندگی کرد. در تمام این مدت همچنان برای نشریات داخلی می نوشت و با روزنامه های مرد امروز و ستاره همکاری می کرد. به ایران که برگشت، دوباره انتشار روزنامه باختر را، این بار با نام باختر امروز از سر گرفت. زودتر از آنچه انتظار می رفت و معمول بود به سطح اول مطبوعات کشور برگشت و باختر امروز را به یکی از چند روزنامه اصلی آن دوره تبدیل کرد. اواخر دهه 1320 به دکتر مصدق نزدیک شد و به جمع اطرافیان مورد اعتماد او راه یافت. در زمان نخست وزیری مصدق هم مدتی معاون پارلمانی او بود و بعد از آن نیز، چنان که می دانید وزارت خارجه را به دست گرفت. زمستان 1330 از سوءقصد جان سالم به در برد، اما زخمی راهی بیمارستان شد. در سراسر دوره مبارزه برای نفت، انتشار روزنامه باختر امروز که یک سنگر مستحکم در مواجهه با دربار محسوب می شد ادامه داشت. بسیاری از سرمقاله های آن را خود فاطمی، حتی زمانی که وزیر خارجه بود می نوشت. در همان دوره هم روزنامه خود را به سطح روابط عمومی دولت و بازنشرکننده اخبار رسمی تنزل نداد. بعد از کودتا گریخت، چند ماهی پنهان شد تا اینکه سرانجام اواخر زمستان همان سال مخفیگاهش لو رفت و او شناسایی و دستگیر شد. دادگاه نظامی، در حکمی از پیش تعیین شده او را به اعدام محکوم کرد. واپسین خواسته اش هم که ملاقات با مصدق بود، پذیرفته نشد. روز اعدام (19 آبان 1333) به شدت بیمار بود و در تب می سوخت. اما در لحظات پیش از تیرباران، ته مانده نیروی خود را جمع و کمرش را راست کرد و مردانه آماده مرگ شد. فاطمی آن زمان 37 سال داشت.