آرشیو دو‌شنبه ۶ آبان ۱۳۹۸، شماره ۳۵۵۹
سیاست
۲

گمانه زنی ها بر سرلیستی مطهری، پزشکیان و قاضی زاده هاشمی در انتخابات مجلس

سرلیست اصلاح طلبان چه کسی است

مهرشاد ایمانی

گروه سیاست: پس از آنکه اخباری مبنی بر احتمال واردنشدن عارف به انتخابات مجلس منتشر شد و در ابتدا عبدالله ناصری و سپس علی شکوری راد بر این مهم تاکید کردند، اخیرا شنیده می شود که ممکن است علی مطهری یا حتی سیدحسن قاضی زاده هاشمی سرلیست اصلاح طلبان در انتخابات پیش رو باشند. البته این سخنان غیررسمی هنوز از سوی شورای عالی سیاست گذاری اصلاح طلبان یا شخصیت های سرشناس جریان اصلاحات تایید نشده است و هنوز در حد گمانه زنی است اما علی صوفی مشخصا درباره علی مطهری این گزاره خبری را رد نکرده است. او در گفت وگو با نامه نیوز در پاسخ به این پرسش که آیا احتمال سرلیستی مطهری وجود دارد یا خیر، گفته است: «احتمال هر چیزی هست اما الان نمی توان قطعی گفت».او همچنین درباره احتمال قرارگرفتن سیدحسن قاضی زاده هاشمی، وزیر سابق بهداشت دولت روحانی در سرلیستی اصلاح طلبان بیان کرد: «او وابستگی مشخصی به یک جریان سیاسی خاص ندارد اما اگر قرار به انتخاب سرلیست باشد، باید یک چهره شاخص اصلاح طلب برای این منظور معرفی شود...                 

 این ویژگی را آقای سیدحسن قاضی زاده هاشمی ندارد». صوفی یک نکته مهم دیگر را مطرح کرد و آن تغییر حوزه انتخابیه پزشکیان از تبریز به تهران است: «آقای پزشکیان در سه دوره هشتم، نهم و دهم نماینده مردم تبریز در مجلس بود؛ امکان دارد در این دوره از تهران کاندیدا شود». تغییر حوزه انتخابیه پزشکیان در حالی است که او می تواند مانند گذشته به راحتی از تبریز وارد مجلس شود اما اینکه او به تهران می آید، شاید به دلیل استفاده اصلاح طلبان برای سرلیستی او در لیست تهران باشد. از سوی دیگر با مطرح کردن نام علی مطهری شاید بتوانند علاوه بر آنکه از چهره مقبول او استفاده کنند، هزینه ردصلاحیت او را نیز بالا ببرند و در نهایت با مطرح کردن غیررسمی نام قاضی زاده هاشمی با تمسک به یک وزیر منتقد دولت خود را از دولت حسن روحانی تاحدی جدا کنند تا در راهبردی بلندمدت برای انتخابات 1400 خیالشان از بابت افکار عمومی قدری راحت باشد. این گزاره ها در حالی است که موتور تخریب محمدرضا عارف هم چندی است که پرقدرت در میان اصلاح طلبان آغاز به کار کرده است؛ به نحوی که برخی نیروهای اصلاح طلب با طرح انتقادات تند علیه فراکسیون امید و شخص عارف سعی کردند تا در افکار عمومی عارف را تضعیف کنند؛ چنانچه غلامحسین کرباسچی، دبیرکل حزب کارگزاران با لحن تندی در گفت وگو با روزنامه «اعتماد» گفت: «آقای عارف که روزی در مقام ریاست دانشگاه تهران مانع سخنرانی آقای عبدالکریم سروش شد یا آقای سیدجواد طباطبایی را از معاونت پژوهشی برداشت یا روزی دیگر برخوردهایی با انجمن اسلامی داشته، چطور امروز به شخصیت محوری اصلاحات تبدیل شده و از او برای هر منصب و مقامی صحبت می شود؟ امروز از خود آقای عارف بپرسید تعریف شما از اصلاحات چیست؟ بپرسید آیا حرف های آقای آرمین یا آقای تاجزاده را قبول دارید؟» یا پیش تر هم گفته بود که «به همت آقای عارف و دوستانشان آقای مطهری از نایب رئیسی مجلس حذف شد». یا در جای دیگری عملکرد عارف در فراکسیون امید را زیر سوال برده بود: «محمدرضا عارف در شورای عالی اصلاح طلبان و مجلس در این مدت چه کار کرده است؟ همه اعتراض های اصلاح طلبان به دلیل عملکرد او است. وی عملکردی ندارد که کسی بخواهد از او انتقاد کند. اتفاقا ناکارآمدی شورای عالی باعث شده که رئیس دولت اصلاحات به سراغ نهاد بالا دستی برود».

انتقادها به عارف درحالی است که مشخص نیست اگر از ظرفیت او -با وجود انتقاداتی که به عملکردش وجود دارد- بهره برداری نشود، چه کسی یارای سرلیستی تمام نیروهای اصلاح طلب را دارد؛ به ویژه هنگامی که نیروهای اصلاح طلب 72 ملت عالم سیاست شده اند. نام هایی که در روزهای اخیر به گوش می رسد، خود حکایت از نبود شخصیتی محوری میان اصلاح طلبان است. برای مثال علی مطهری با وجود تمام نقاط قوتی که دارد، هنوز اصرار دارد که اصلاح طلب نیستم. او اخیرا برای بار دیگر تاکید که نه اصولگرا هستم و نه اصلاح طلب یا در گذشته می گفت که از نظر سیاسی به اصلاح طلبان نزدیکم و از نظر فرهنگی به اصولگراها. پزشکیان هم بعید است بتواند نمایندگی تمام اصلاح طلبان در انتخابات مجلس را داشته باشد. شنیدن اسم سیدحسن قاضی زاده هاشمی که از عجایب است؛ زیرا او هیچ گاه اصلاح طلب نبوده است و در شرایطی که عموم اصلاح طلبان دیگر باور به ائتلاف ندارند، عجیب است که او بتواند سرلیست همه اصلاح طلبان شود.

نکته دیگر آنکه اگرچه گفته می شود عارف برای برنامه ریزی بر انتخابات ریاست جمهوری سال 1400 در صحنه انتخابات مجلس حاضر نمی شود اما این احتمال هم وجود دارد که ترغیب او به کناره گیری از مجلس با وعده ریاست جمهوری، زمینه انزوای سیاسی او و عبور از عارف را ایجاد کند. این مهم در حالی است که اصلاح طلبان به دلایل مختلف نمی توانند شخصیت های برجسته ای را جایگزین او کنند که مهم ترین دلیل احتمال ردصلاحیت نیروهای شاخص جبهه اصلاحات توسط شورای نگهبان است؛ به بیان دیگر اصلاح طلبان در عین حال که نیروهای محوری و سرشناس کم ندارند اما بی تردید نیروهایی محوری و سرشناسی که تایید صلاحیت شوند، کم دارند و شاید در مقطع کنونی تنها گزینه ای که هم از حیث مقبولیت اجتماعی و هم از نظر احراز صلاحیت واجد شرایط لازم باشد، عارف است. البته اینها به معنی نفی نقایص موجود در عملکرد اعضای فراکسیون امید مجلس نیست اما به هر روی و با توجه به امکانات سیاسی اصلاح طلبان همچنان می تواند محوری ترین شخصیت باشد.

از سوی دیگر نباید فراموش کرد منتقدان عارف، مهم ترین مدافعان ائتلاف در سال 92 بودند و شاید اگر اصرار ایشان بر ائتلاف نبود اساسا جبهه اصلاحات راضی به حمایت حداکثری یک نیروی کاملا غیراصلاح طلب نمی شد. انتقادهای کرباسچی به عارف در حالی است که می توان همان پرسش را که «مفهوم اصلاح طلبی چیست» از حامیان دیروز و امروز ائتلاف پرسید.

در مجموع حضورنیافتن عارف در انتخابات مجلس می تواند سرمنشایی برای انزوای او باشد زیرا به هر حال عملکرد لیست امید و انتقادهایی که به دولت روحانی که مورد حمایت اصلاح طلبان بود می شود، باعث شده است که عارف نتواند مانند سال 92 موج اجتماعی ایجاد کند و در صورتی که بتواند هم با توجه به انتقادهایی که برخی نیروهای اصلاح طلبان به او می کنند، بعید است در سال 1400 همه نیروهای اصلاحات روی او به اجماع واحد برسند.