آرشیو دو‌شنبه ۶ آبان ۱۳۹۸، شماره ۳۵۵۹
دیپلماسی
۱۵

به بهانه اعلام مرگ ابوبکر البغدادی در عراق

انتحار آخر

آن طور که مقامات ایالات متحده اعلام کرده اند، ابوبکر البغدادی، رهبر گروه تروریستی داعش و مدعی خلافت مسلمانان جهان، مانند دیگر مدعی حاکمیت بر جهان، آدولف هیتلر، در شرایط محاصره و با دست خود به زندگی خود پایان داده است. طبق گزارش های رسانه های آمریکایی و رئیس جمهور آمریکا، در پی حمله نیروهای آمریکایی به محل اختفای بغدادی، او جلیقه انفجاری همراه خود را منفجر کرده و مانند بسیاری از پیروانش، با انتحار کشته شده است. خبرگزاری رویترز در این میان مدعی شده است مقامات ایرانی از مسیرهای امنیتی از کشته شدن رهبر داعش مطلع شده اند.

مرگ بغدادی، خبر خوبی برای ایرانیان است. بغدادی رهبری گروهی را بر عهده داشت که صراحتا خواستار فتح ایران بوده است. داعش، گروهی که حالا و بعد از پایان عمر رهبرشان باید به دنبال یافتن جانشین او باشند، در سال 96 با انتشار ویدئویی، به تهدید ایران پرداخت و از سوی دیگر اهل سنت ایران را دعوت کرد تا در مخالفت با حکومت ایران به این گروه بپیوندند تا این کشور را از حکومت «شیعه» فعلی پس بگیرند. داعش، زندگی در ایران پیش از اسلام را «زندگی توام با کفر و شرک و گمراهی» می خواند و سپس با اشاره به سابقه سلمان فارسی در پیوستن به پیامبر اسلام و سپس فتح ایران به دست مسلمانان، از اهل سنت ایران که «فرزندان سلمان» خطاب می شوند می خواهد تا با داعش همراه شوند.

این ویدئو در ادامه تلاش های داعش برای شبیه سازی حکومت های صدر اسلام است تا از طرفی ادعای خود را بر پرچم داری اسلام برجسته کند و از طرف دیگر پس زمینه تلاش های خود برای جذب مسلمانان در منطقه را تقویت کند و در همین پس زمینه، انگیزه های خود در کشتن یا کشته شدن در راه خواسته های حکومت داعش را به اعتقادات مذهبی مسلمانان که در خاورمیانه اکثریت را شکل می دهند، متصل بخواند. در همین راستاست که رهبر این گروه که «خلیفه» خوانده می شود، آغاز حکومت خود را بعد از فتح مناطقی در عراق، در یک مسجد اعلام می کند و اذکار مسلمانان را بر «پرچم» خود نقش می کند.

درگیری  ایران با داعش

تقابل ایران با داعش، در دو پرده اجرائی می شود، از طرفی نیروهای نظامی ایران در عراق و سوریه با نیروهای داعش درگیر جنگ هستند و از طرف دیگر، داعش در دوران قدرت خود، دو حمله تروریستی را در یک روز در تهران اجرا می کند.

در حملات داعش به ایران، این گروه در اقدامی با پس زمینه های عقیدتی، مرقد امام خمینی را هدف حمله قرار می دهد و هم زمان، ساختمان مجلس شورای اسلامی را نیز سوژه حمله دیگر خود می کند. این حمله البته  با واکنش به موقع تا حد زیادی کنترل شده و با تلفات محدودی همراه می شود.

سیدعلی موجانی، دیپلماتی که تحصیلات تاریخی هم دارد، در مصاحبه ای که تیرماه امسال با «شرق» داشت ، به نکته تلخی اشاره می کند که حمله تروریستی داعش در خاک ایران آشکار کرده است؛ «داعش تنها جنبشی است که توانسته از همه شعب، ملل و گروه های سیاسی عضو بگیرد. حتی در حمله به مجلس دیدیم از ایران هم عضوگیری کرد و این خیلی تامل برانگیز و دردناک است». نقش آفرینی افرادی با ملیت ایرانی در این حملات، اگرچه در همین حمله خلاصه شد اما در کنار برخی اخبار از پیوستن برخی شهروندان ایران به گروه داعش، پیام های نگران کننده ای داشت.

سویه دیگر این تقابل اما درگیری نیروهای ایرانی با داعش در مناطقی است که بنا بوده قلمرو داعش باشند، چنان که از نام اولیه این گروه تروریستی برمی آید: «دولت اسلامی عراق و شام» که بعدها توسط این گروه با حذف «عراق و شام» به دولت اسلامی خلاصه شد تا متضمن ادعای این گروه بر حکومت بر مسلمانان جهان باشد. نیروهای ایرانی، در عملیات متعدد، هم به شکل مستقل و هم در قالب همکاری با نیروهای محلی، نقش مهمی در پس گرفتن قلمروهای سرزمینی از داعش ایفا می کنند؛ تا حدی که حتی مقامات ایالات متحده نیز به این نقش آفرینی اذعان می کنند. فرمانده نیروهای قدس سپاه، سردار قاسم سلیمانی در همین دوران و در نتیجه تصاویر و اخبار همین مبارزات است که به شهرتی جهانی می رسد. تصاویر حضور شخص سلیمانی در میان نیروهای ایرانی و محلی درگیر با داعش، به لحاظ جنگ روانی نیز به عنوان یکی از نشانه های تسلط ایران بر منطقه و تحت کنترل بودن شرایط به شمار می رفت.

موجانی درباره آخرین پیام های بغدادی که چندماه پیش از مرگش منتشر شده است نیز توضیح داده بود: «داعش بعد از باغوز برای اولین بار دوباره خلیفه را به معرض نمایش گذاشت؛ خلیفه ای که ادبیاتش فرق کرده بود. اول از همه اینکه دیگر خلیفه از بالای منبر رسول الله (ص) با مردم صحبت نمی کند؛ بلکه بر کرسی ای نشسته با هیبت نظامی و اسلحه اش هم کنارش است و چند فرماندهش هم نشسته اند». او در تبیین جایگاه ایران در مقابله با داعش نیز می گوید: «ایران تنها جایی است که به دلیل مزیت جغرافیای طبیعی اش، مانع چفت شدن اتصالات بین جنبش شرقی داعش در ولایت خراسان با جنبش غربی داعش و شیشانی و شامی و جزیره محمدی(ص) [عربستان] است».

گروهی به نام داعش البته هنوز به پایان خود نرسیده است اما بعد از شکست های متعدد، ضربه کشته شدن رهبر این گروه ضربه ای کاری است. ابوبکر بغدادی، کسی که به دنبال حکمرانی بر قلمرو ایران بود، در حالی به پایان عمر خود رسید که در بیش از دو حمله ناکام و ابتر به پایتخت، نتوانسته بود ضربه ای به ایران بزند.