آرشیو دو‌شنبه ۶ آبان ۱۳۹۸، شماره ۳۵۵۹
روزنامه فردا
۱۶
زنان

زحمت کشان بی شکایت

وضعیت زنان کارگر در گوشه و کنار جهان مشابه است. زنانی که ناگزیرند با شرایط سخت محیط کار کنار بیایند اما شاید به دلیل آشنانبودن با قوانین و نهادهای حامی، به این شرایط اعتراضی نمی کنند. روزنامه هشت صبح افغانستان گزارشی از زنان کارگر هرات تهیه کرده که در آن با وجود سختی ها، زنان هیچ اعتراضی به روند کاری شان ندارند. طبق این گزارش فقر، بی کاری و دشواری های زندگی، بخش قابل توجهی از زنان را در هرات مجبور کرده که برای تامین نیازهای زندگی، ساعت ها کار شاق را با ناچیزترین دستمزد به جان بخرند. جارو کشی خیابان ها، کار در کارخانه های تولیدی شهرک صنعتی، خیاطی در کارگاه های تولیدی لباس و کرک پاکی در زیر زمینی های پر خاک و گرد از جمله مشاغلی است که زنان کارگر در هرات در عوض انجام آنها اندکی معاش دریافت کرده و زندگی را با آن می گذرانند.

اداره محلی هرات وضعیت کار زنان را غیرقابل قبول خوانده و تاکید می کند که باید برای بهبود شرایط کاری خانم های کارگر، نگاه جدی تری به آن شود. کمیسیون مستقل حقوق بشر و ریاست امور زنان هرات هم از وضعیت کار زنان در کارخانه های مختلف تولیدی راضی نیستند، اما تاکید می کنند که با توجه به همه شرایط دشوار کار، هنوز هیچ شکایتی از طرف کارکنان زن به آدرس آنان نرسیده است.

نبود قرارداد کاری، ساعت کاری زیاد و نداشتن مصونیت شغلی زنان از نمونه های کلان زیر پا گذاشتن مواد قانون کار از طرف کارخانه داران و کارفرمایان در هرات شمرده می شود.

این گزارشگر به یکی از محل های کار زنان رفته است. در زیر زمین پاساژی  نیمه مخروبه، چندین زن هم زمان در حال کرک پاکی اند. کرک محصولی است که از پشم حیوانات به دست می آید و بنا بر کیفیت و مرغوبیت نوع هراتی آن، در بازار جهانی مشتریان زیادی دارد. از دستکش و ماسک خبری نیست و حتی فرش مناسبی که زنان کارگر روی آن بنشینند، وجود ندارد. چند بچه قدو نیم قد هم در کنار مادران و خواهران شان بازی می کنند.

فاطمه، زنی تقریبا میان سال که با دختر بچه کوچکش برای کار به این زیر زمینی آمده، می گوید که یک روز کاری را اگر بتواند در شرایط سخت کار کند، دست آخر برایش 160 افغانی پرداخت می شود.  

معصومه، یکی دیگر از زنان کارگر، می گوید که 10 ساعت کار پی درپی در کارخانه های کرک پاکی در فضای آکنده از گردوخاک، هوای گرم و ذرات ریز کرک، او و برخی از همکارانش را با مریضی های پوستی، تنفسی و استخوان دردی همدم کرده است. هرچند وضعیت نامناسب کاری زنان کارگر، واکنش نماینده گان مردم در شورای ولایتی را برانگیخته است. 

نور احمد حیدری، مسئول کمیته اجتماعی شورای ولایتی هرات، در گفت وگو  با رسانه ها، کم توجهی دولت و اداره کار و امور اجتماعی را نسبت به زنان کارگر غیر قابل قبول می داند.  

عبدالقیوم افغان، رئیس اداره کار و امور اجتماعی هرات نیز با تایید مشکلات مختلف پیش روی زنان کارگر، معتقد است دولت برنامه های حمایتی را برای کارگران در نظر گرفته و باید توجه ویژه ای برای استفاده از موارد قانون کار داشته باشد. 

افغان با تاکید بر اینکه هنوز هیچ شکایتی از جانب زنان کارگر به آدرس ریاست کار و امور اجتماعی نرسیده است، ادامه می دهد که نظارت از تمام اماکن با تشکیل کم کاری دشوار است. البته به نظر می رسد آن طور که جیلانی فرهاد، سخنگوی والی هرات گفته است مواردی از جمله بیمه، مصونیت شغلی و رعایت ساعات کاری معمولا مورد توجه قرار نمی گیرد. ریاست امور زنان هرات هم معتقد است که باید برنامه های حمایتی از زنان کارگر بیشتر شود.

با آنکه آمار مشخصی از شمار دقیق زنان کارگر در هرات وجود ندارد، اما با توجه به دریافت معاش اندک نسبت به مردان، خانم های زیادی در کارخانه های تولیدی شهرک صنعتی، تولیدی های لباس و سایر بخش های خدماتی مشغول انجام وظیفه هستند.