آرشیو شنبه ۱۸ آبان ۱۳۹۸، شماره ۵۵۱۹
صفحه آخر
۲۰
کافه میرداماد

گفت و گو با محمدحسین قاسمی تهیه کننده «شبی که ماه کامل شد»

مردمی شبیه ماه

گفتگو: طاهره آشیانی

 خبری خواندم مبنی بر این که استان هایی مانند خراسان جنوبی، خوزستان، بوشهر، سیستان و بلوچستان و... که اتفاقا از استان های محروم کشورند و بیشتر مردم این استان ها شاید از امکانات اولیه ای که برای یک زندگی عادی لازم است، بی بهره اند، دارای کمترین نزاع و خشونت اجتماعی هستند و به زبان ساده یعنی کمتر با هم دعوا می کنند و جار و جنجال به راه می اندازند! آن هم در شرایطی که بیشتر جامعه شناسان و کارشناسان اجتماعی از میزان بالای خشم دورنی ایرانی ها می گویند و این که کوچک ترین تلنگری می تواند ما را از کوره به در کند و به اصطلاح به جان هم بیندازد. مصداق چنین ادعایی، تصادف ساده دو اتومبیل با هم است که در هر شرایطی می توانند، اتفاق بیفتد، اما بعد از تصادف و خسارت های جزئی احتمالی آنچه که بیشتر از همه آسیب زاست، دعواهای شدید بین دو راننده و گاهی سرنشینان آنها با یکدیگر است که با فریاد یکدیگر را متهم می کنند که باعث تصادف کدام یک است و الان بجز هزینه تعمیرات، چه کسی باید خسارت کم بهاتر شدن اتومبیل را قبول کند و بقیه ماجراها... البته این عمومی ترین مثال بود که همه ما تاکنون شبیه آن را دیده ایم.

حالا با این اوصاف خبر می رسد و نمودار رسم می شود که مردم استان های کم بهره تر از امکانات زیستی و اجتماعی با هم مهربان ترند و کمتر باعث و بانی نزاع های خیابانی و... می شوند.

شاید کم داشتن آنها را مهربان تر کرده است، شاید زیستن در کمبود را یاد گرفتند و می دانند اگر با یکدیگر مهربان باشند این کمبودها را بهتر می توانند تحمل کنند. آنها می دانند برای داشتن امکانات بهتر است در کنار هم باشند تا روبه روی هم. چیزی که استان های با بهره بیشتر کمتر بلدند و برای به دست آوردن بیشتر و بیشتر گاهی چنان با هم می جنگند و به جان هم می افتند که انگشت به دهان می مانی از این همه خشونتی که بروز پیدا می کند.

مهمان دوستان با مرام

فیلم شبی که ماه کامل شد یکی از فیلم هایی است که داستان آن به تمامی در استان سیستان و بلوچستان اتفاق می افتد و شخصیت های اصلی و فرعی آن هم در این استان زندگی می کنند. سازندگان و بازیگران این فیلم در زمان اکران عمومی شبی که ماه کامل شد درباره رفتار و اخلاق خوب مردم سیستان و بلوچستان زیاد صحبت کردند و همه آنها از مردم این استان به عنوان آدم هایی بسیار خونگرم و نجیب یاد کردند.

محمدحسین قاسمی تهیه کننده این فیلم اما بیشتر از دیگر سازندگان این فیلم مردم و خصلت های مردم سیستان و بلوچستان را می شناسد. او از زمان نوشتن فیلمنامه به همراه همسرش، نرگس آبیار، کارگردان فیلم بارها به این استان رفته و تحقیقات زیادی درباره مردم این استان و خاندان های مختلفی که در سیستان و بلوچستان زندگی می کنند انجام دادند. با قاسمی هم صحبت شدم تا درباره خصلت های مردم این استان برایمان بگوید.

 این تهیه کننده بر این باور است که اگر رفتار، اخلاق و مردم داری خوب اهالی این استان نبود، آنها نمی توانستند به راحتی فیلم شبی که ماه کامل شد را کار کنند.

قاسمی می گوید: در خانه مردم این استان به روی مهمان باز است، آنها چیز زیادی در خانه های خود ندارند، بسیاری از آنها فقط وسایل ابتدایی زندگی را دارند اما وقتی مهمانی به خانه آنها وارد می شود، کم نمی گذارند. چشم و دل سیرند و از همه مهم تر این که زیاده خواه نیستند. غروری زیبا دارند که اجازه نمی دهد از کسی چیزی بخواهند حتی اگر نیازمند باشند. یادم هست برای یکی از سکانس ها، طراح صحنه فیلم گفت به ماشین های حمل سوخت نیاز دارم تا صحنه وا قعی شود. با چند نفر ارتباط گرفتم و چند ماشین را آوردیم سرصحنه آن هم با کمترین هزینه که آن را هم قبول نمی کردند. اما بر اثر سانحه ای دو تا از ماشین ها چپ کردند و خسارت دیدند. صاحبان ماشین هیچ واکنش منفی نداشتند و ما به زور به آنها خسارت تعمیر ماشین ها را دادیم و هر چه کردیم بیشتر نگرفتند! حتی پول چند روزی که ماشین باید در تعمیرگاه بماند و آنها نمی توانند کار کنند را هم نگرفتند! تا این اندازه آدم های شرافتمند و چشم و دل سیری هستند.

لزوم محرومیت زدایی

تهیه کننده فیلم شبی که ماه کامل شد، می گوید: ما مرزهای زیادی با کشورهای پاکستان و افغانستان داریم و باید همیشه از این مردم سپاسگزار باشیم که از مرزهای ما پاسداری می کنند و دم نمی زنند از همه محرومیت هایی که این مرزنشینی زندگی آنها را با کیفیت کمی مواجه کرده است. آنها آنقدر بزرگ منش هستند که محرومیت های اجتماعی و معیشتی باعث نشده که مرام و انسانیت ناب را فراموش کنند. به نظرم هم مردم و خیریه های دولتی و مردم نهاد و هم بدنه و تصمیم گیرندگان دولتی باید به این استان بیشتر رسیدگی کنند. همه می دانیم که بیشتر از تحصیل جا مانده ها متعلق به استان سیستان و بلوچستان است. در صورتی که تحصیل در مدرسه حق هر کودک و نوجوانی است. مردم این استان با کمبود آب لوله کشی روبه رو هستند و برخی از مناطق حتی آب شرب هم ندارند. خط انتقال لوله گاز برای صادرات از زمین این استان عبور کرده اما مردم آن مناطق گاز ندارند! با همه این محرومیت ها، مردم سیستان و بلوچستان مهربان و رئوفند. پرخاشگر نیستند و تا جایی که امکان دارد اهل تعامل و مدارایند.

به نظرم برای احترام به این انسان های شریف باید به آنها بیشتر رسیدگی کرد. باید فرهنگ خوب آنها را به دیگران شناساند.طبیعت زیبا و بکر چابهار بی نظیر است که می تواند به قطب گردشگری تبدیل شود. صنایع دستی خیلی زیبایی دارد که اگر به آنها توجه شود، می تواند به بهترین صادرات ایران تبدیل شود، وقتی گردشگر زیادی به این منطقه برود و صنایع دستی آنها هم مورد توجه قرار گیرد و بومگردی در این استان ترویج شود به مرور وضعیت معیشتی مردم خوب این استان هم بهتر می شود.       

امروز که این مطلب را خواندید کمی با خودتان خلوت کنید و این سوال را از خودتان بپرسید که این چه خویی است که ما انسان ها داریم؛ هر چه بیشتر داشته باشیم، طماع تر، خشن تر و بی رحم تر می شویم.این باگ و چالش خلقت را چگونه می توان ترمیم کرد و این زیاده خواهی را چگونه می توان تعدیل کرد.