آرشیو یک‌شنبه ۱۹ آبان ۱۳۹۸، شماره ۴۷۴۷
بازار دیجیتال
۱۷

تلنگر شکست استارت ‎آپ WeWork به سافت بانک

روزهای سخت غول تکنولوژی ژاپنی

دنیای اقتصاد : شرکت هایی که به دردسر می افتند اغلب ویژگی های مشترک دارند؛ بدهی های بالا، حسابداری که به سختی قابل درک است، دارایی های غیرشفاف که ارزش آنها مشخص نیست و مدیرانی که در مواجهه با واقعیت مشکل دارند. این روزها، سافت‏بانک، شرکت عظیم مخابراتی و فناوری ژاپنی کم‎وبیش چنین وضعیتی دارد. این شرکت ششم نوامبر پس از پرداخت وثیقه برای WeWork، استارت‎آپ شکست خورده ای که دفتر کار به اشتراک می‎گذارد، 6میلیارد دلار ضرر اعلام کرد. ماسایوشی سون، مدیر و بنیان گذار سافت بانک در یک سخنرانی در توکیو، نمایشی جسورانه به نمایش گذاشت و اصرار داشت که سافت‏بانک یک پرتفوی باارزشی از دارایی های تکنولوژی دارد که خارجی‎ها از آن تقدیر نمی کنند، اما به زودی، سافت‏بانک مانند اکثر کسب وکارهای آشفته، مجبور به مقابله با ضعف زیربنایی خود یعنی جریان نقدی ناکافی برای حمایت از این همه دارایی خواهند شد. ممکن است مجبور شود کوچک شده یا حتی از بین برود.

اگرچه مدیرعامل سافت بانک با پیش بینی های مهیجی که درباره آینده تکنولوژی و شرکتش، شخصیت عجیبی از خود به نمایش گذاشته است، اما وضعیت شرکتش روشن است، چرا که پس از یک دوره انبساط مالی طولانی، سافت‎بانک پنجمین شرکت غیرمالی مقروض در جهان است. پس از کسر بودجه 129 میلیارد دلاری، خالص بدهی های آن 166 میلیارد دلاری است. این ارقام بدهی سافت‎بانک به بانک ها و سرمایه گذاران در سراسر دنیا و خانواده های ژاپنی است. سافت بانک شرکت های مهم از جمله شرکت آمریکایی اسپرینت در حوزه مخابرات و شرکت بریتانیایی ARM در حوزه فناوری بریتانیایی را کنترل می کند که یک حلقه حیاتی در صنعت نیمه رسانا هستند. عربستان مقدار زیادی از پولش را صندوق Vision، بازوی سرمایه‎گذاری سافت بانک در بخش تکنولوژی، سرمایه گذاری کرده است. این شرکت همچنان با خرید سهام یونیکورن‎های تکنولوژی ازجمله WeWork و اوبر، از دیر وقت دست و پنجه نرم می کند.

مدیرعامل سافت‎بانک اغلب اهداف را تغییر می ‎دهد، به دلیل همین پیچیدگی ها درک آن برای این شرکت ژاپنی دشوار است. سافت‎بانک در سال 1981 به عنوان یک توزیع کننده نرم افزار تاسیس شد. در سال 2000 مدیرعامل باهوش (یا خوش شانس) آن در علی بابا سرمایه گذاری کرد که به ارزشمندترین شرکت چین تبدیل شد. امروزه سافت بانک صاحب 24درصد سهام این غول تجارت الکترونیکی است. بین سال های 2006 تا 2015 سافت بانک به یک شرکت مخابراتی تبدیل شد، ابتدا بازوی نخست شرکت مخابراتی ودافون در ژاپن شد و سپس شرکت آمریکایی اسپرینت را خرید. آخرین مرحله در سال 2016 آغاز شد، زمانی که سون سرمایه گذاری در شرکت های فناوری شناخته شده را پیش گرفت و صندوق Vision را ایجاد کرد. پول این صندوق از طریق سرمایه خارجی تامین شده اما اداره آن با سافت بانک است.

نتایج همه اینها گیج کننده است. آیا سافت بانک یک شرکت سهامی است یا شرکت سرمایه گذاری جسورانه؟ آیا مدیرعامل آن به نفع سهامداران سافت بانک عمل می کند یا سرمایه گذاران صندوق Vision؟ تحلیلگران به دنبال یافتن راهی منسجم برای تفکر خوش‎بینانه درباره این شرکت هستند. سهامداران اشتیاقی ندارند؛ قیمت سهام سافت بانک در مدت نیم دهه به جایی نرسیده است. هرچند حساب های تلفیقی سافت بانک که رقم کل دارایی‎ها را کنترل می کند، رقم بالایی را نشان می دهد، اما نشان نمی‎دهد که طی 5 سال گذشته 2 میلیارد دلار در جریان آزاد نقدینگی از بین رفته است.

ساده ترین راه برای مشخص شدن بدهکاری سافت بانک، سبد دارایی‎های آن است که کیفیت مختلطی دارند و اغلب خودشان بدهکار هستند. اینها شامل شرکت بریتانیایی ARM و سهام علی بابا، صندوق Vision، شرکت آمریکایی اسپرینت و یک اپراتور مخابراتی ژاپنی هستند. سون استدلال می کند که این شرکت هلدینگ به لحاظ مالی قوی است. این شرکت به طور قانونی مسوول تنها زیر مجموعه ای از بدهی خالص گروه، رقمی در حدود 41 میلیارد دلار بوده و در اصل، بقیه مربوط به شرکت های عامل است. در عین حال، ارزش سهامی، 247 میلیارد دلار که در مالکیت این شرکت بوده چند برابر بدهی های آن است. نیمی از آن به شرکت ‎علی بابا تعلق دارد. به عبارت دیگر اگر سافت‎بانک همه چیز را منحل کند، با این دارایی‎ها به راحتی می تواند بدهی خود را پرداخت کند.

این یک داستان اغواکننده سه نقص بزرگ دارد. نخست آنکه شرکت هلدینگ هنوز نیاز به دریافت درآمد کافی دارد تا سود سهامداران و هزینه وجوه سرمایه‎گذاری شده را پرداخت کند. در حال حاضر این کار با حاشیه خطای کم انجام می شود. این مساله موجب نگرانی شده، چراکه عملکرد اساسی شرکت هایی که سافت بانک در آنها سرمایه گذاری می کند ضعیف است و نشان می دهد ممکن است ارزیابی‎های آنها نادرست باشد. WeWork به خاطر ضررهای بالایی که داشت، توجه زیادی جلب کرده است. شرکت بریتانیایی ARM را در نظر بگیرید که سافت بانک آن را در سال 2016 به ارزش 31 میلیارد دلار خرید، اما فروش سالانه آن کاهش یافته و عملکرد درخشانی نداشته است.

نگرانی دیگر این است که شرکت ها و صندوق‎هایی که در سافت بانک سرمایه گذاری می کنند بدهی زیادی دارند. صندوق Vision حدود 40 میلیارد دلار بدهی دارد. حتی اگر سافت بانک قانونا مسوول نباشد ممکن است احساس کند که باید حمایت مالی کند. این اتفاق در WeWork رخ داده که در آن سافت بانک 5/ 6 میلیارد دلار دیگر خرج کرده است. با گزارش هایی که سافت بانک و مدیرعامل درباره ساختارهای بدهی غیرمعمول به جا گذاشته اند، نگرانی‎ها درباره وام افزایش یافته است. مسیر بدیهی برای سافت بانک نوعی ریاضت اقتصادی بوده که به معنای ضرر بیشتر شرکت های فناوری متعلق به صندوق Vision و فروش بیشتر دارایی ها است. سافت بانک در حال حاضر می کوشد تا اسپرینت را با رقیبش یعنی تی‎موبایل ادغام کند. همچنین لازم است سون مدیریت را واگذار کند. دیدگاه او در مورد سافت بانک شامل یک نفر بوده که تا حد زیادی مسوول صدها میلیارد دلار، برای به‎دست آوردن تعداد کمی اهداف رقابتی و گروه های ذی‎نفع است.