آرشیو یک‌شنبه ۱۹ آبان ۱۳۹۸، شماره ۴۷۴۷
گردشگری
۱۹
گزارش

آزمایش «ویکند سه روزه» در دنیا 9 دستاورد به همراه داشت

9 دستاورد ویکند سه روزه

دنیای اقتصاد : کشورهای اروپایی برای افزایش تعطیلات آخرهفته به سه روز، با ابتکار عمل بخش خصوصی دست به کار شدند. آخرهفته سه روزه در برخی کشورهای پیشرفته به اجرا درآمده؛ به طوری که مجموع ساعات کار هفته در این کشورها به کمتر از 35 ساعت محدود شده است. اخیرا نمایندگی مایکروسافت در ژاپن نیز با اجرای آزمایشی «4 روز کار در هفته» به 9 دستاورد جمعی رسیده است. مهم ترین ویژگی ویکند سه روزه به جای آخرهفته دو روزه، افزایش تعهد کاری کارمندان و همچنین کاهش هزینه های جاری شرکت است.

کشورهای اروپایی برای مقابله با «فرسودگی شغلی» و در عین حال افزایش راندمان کاری، دستیابی به هفته کاری 4 روزه را به صورت آزمایشی در دستور کار قرار دادند. برخی کشورها البته از مسیر آزمایشی عبور کرده و ویکند سه روزه را تقریبا دائمی کرده اند. در مدل جدید «تعطیلات آخر هفته»، مجموع ساعات کار هفته، به کمتر از 35 ساعت و تعداد روزهای کاری هفته نیز به 4 روز محدود می شود. آزمایش «هفته کاری 4 روزه» از اروپا فراتر رفته و تابستان امسال نماینده آسیایی غول تکنولوژی جهان -مایکروسافت ژاپن- با انجام موفق اولین مرحله از این آزمایش 9دستاورد مشترک برای کارفرما، نیروی کار و اقتصاد کشور را به ثبت رساند. 9 دستاورد به دست آمده از این آزمایش شامل افزایش بهره وری، کاهش مرخصی، افزایش رضایت کارکنان از محل کار، متعهدانه کار کردن برای کارفرمایان، نشاط و انگیزه بیشتر، مصرف انرژی کمتر (کاهش هزینه های جاری شرکت ها)، رونق سفر، تفریح و رشد اقتصاد گردشگری و جلسات کوتاه تر برای مدیران و مهارت در انجام سریع کارها می شود. تعطیلات دو روزه آخر هفته در تعدادی از کشورها با پیشقدم شدن بخش خصوصی برای افزایش کارآمدی نیروی با «فراغت بیشتر»، «کار کمتر» به شکل جدید «ویکند سه روزه» در حال تغییر است. این در حالی است که در ایران با توجه به مطرح شدن طرح تعطیلات دو روزه آخر هفته و بررسی آن در صحن مجلس، برخی با نگرشی «بدبینانه» به این امر نگریسته و آن را موجب کاهش توسعه اقتصادی، کسب و کار و انگیزه کارکنان برای ادامه کار می دانند. اما تجربه کشورهای پیشرو در کاهش ساعات کاری و افزایش تعطیلات نشان دهنده افزایش بهره وری کار، ایجاد نشاط و انگیزه کارکنان و رشد و توسعه اقتصادی نه تنها با آخر هفته دو روزه که حتی با سه روزه شدن تعطیلات آخر هفته است.

از گذشته تاکنون ساختار پذیرفته شده روزهای کار در سراسر جهان پنج روز کار در هفته است اما با توجه به نتایجی که از آزمایش های برخی شرکت های خصوصی و دولت های اروپایی به دست آمده، نظام کاری موجود می تواند به سمت فراغت بیشتر با چهار روز کار در هفته متحول شود. براساس گزارش منتشره، 3 روز تعطیلی در هفته بازدهی بیشتری به همراه دارد و اساسا باعث می شود که کارکنان شرکت ها در استفاده از زمان کوتاه تری که در طول هفته در اختیار دارند اقتصادی تر و بهینه تر عمل کنند. در نتیجه، خیلی از جلسات کوتاه تر، حذف یا به صورت آنلاین برگزار شود تا زمان کمتری برای طی مسافت صرف شود. سازمان بین المللی کار در گزارشی در سال 2018 اعلام کرده بود که ساعات کاری کوتاه تر به طور کلی به بازدهی بیشتر منجر می شود.

بر این اساس از سال 2015 تاکنون اتحادیه های کارگری بزرگ در آلمان، هلند، ایرلند و انگلیس در سراسر اروپا حمایت از ایده هفته کار 4 روزه را ارائه داده اند؛ زیرا کارکنان دارای انرژی و تعادل در زندگی و کار می شوند و کاهش ساعات و ایام کار باعث تمرکز بیشتر بر انجام کار و موثر بودن کارکنان و وفاداری و تعهد کارکنان به کارفرمایان و سازمان ها می شود. کاهش روزهای کاری در سال های اخیر طرفداران زیادی پیدا کرده و اتحادیه های کارگری هم از آنها حمایت کرده اند. با این حال، هفته های کاری چهار روزه ممکن است چالش هایی مثل تعامل با مشتریان و رقابت با سایر شرکت ها به وجود بیاورد. بعضی از کسب و کارها با تعطیلی نیمی از کارکنان در روز دوشنبه و نیم دیگر آنها در روز جمعه توانسته اند تعادل مناسبی در این زمینه ایجاد کنند. این امر به بنگاه های اقتصادی اجازه می دهد با حفظ موقعیت کاری طی هفته خواسته های مشتریان خود را برآورده سازند.

کاهش روزهای کاری و افزایش تعطیلات آخر هفته علاوه بر انعطاف پذیری بالای کارکنان در توسعه و رشد اقتصادی نیز تاثیرگذار است. بسیاری از سازمان ها در اروپا برای جلوگیری از «فرسودگی شغلی» با کاهش هفته کاری به چهار روز و حقوق برابر با پنج روز کاری سعی در ایجاد کارگران شادتر، پرانرژی تر با بازدهی بیشتر و متعهدتر به کارفرمایان خود می کنند. هفته کاری چهار روزه ایده جدیدی نیست و فرانسه حدود 20 سال قبل در سال 2000 کاهش ساعات کاری کمتر از 35 ساعت در هفته را به تصویب رساند تا در این کشور بین کار و زندگی تعادل برقرار کند. کشورهای اروپایی تقریبا در مسیر ویکند سه روزه قرار دارند. هلند به عنوان یک کشور پیشرو در کاهش ساعت کاری و دستمزد بالا به کارکنان خود در جهان به صورت میانگین با 29 ساعت کار در طول هفته و دستمزد سالانه 47 هزار دلار کمترین میزان ساعت کاری در کشورهای صنعتی را دارد. قوانین هلندی در سال 2000 تصویب شده تا از تعادل کار و زندگی برخوردار باشد.  به همه کارگران این حق را می دهند که حقوق روزهای مرخصی و زایمان را به طور کامل دریافت کنند.

در دانمارک به طور متوسط 33 ساعت کار در هفته با دستمزد سالانه 46 هزار دلار تخمین زده می شود. کارکنان در نروژ حدود 33 ساعت در هفته با متوسط دستمزد سالانه 44 هزار دلار کار می کنند.با توجه به قوانین کار نروژ حداقل 21 روز تعطیلات با حقوق را به کارگران ارائه می دهند.ایرلندی ها حدود 34 ساعت در هفته با متوسط دستمزد سالانه 51 هزار دلار کار می کنند. در آلمان کارکنان حدود 35 ساعت در هفته با متوسط دستمزد سالانه 40 هزار دلار کار می کنند. این طرح منجر به رسیدن نرخ بیکاری این کشور به 5 درصد شده است.

شرکت مایکروسافت ژاپن در ماه اوت 2019 پروژه «اصلاح قانون کار برای کارکنان خود» را با برگزاری دوره آزمایشی «کاهش روزهای کاری هفته به 4 روز» با شرکت 2300 کارمند شرکت آغاز کرد. تعطیلات سه روزه آخر هفته تاثیری بر میزان حقوق و دستمزد آنها نداشت، اما منجر به شادتر شدن کارمندان و بهبود روحیه کاری آنها شد و در نهایت توانست راندمان شرکت را تا 40 درصد بالاتر ببرد. سه روز تعطیلی هفتگی افزون بر گذراندن زمان کمتر در محل کار موجب کاهش مرخصی 4/ 25 درصدی کارکنان شرکت شد و درنتیجه مصرف انرژی به خصوص مصرف برق این شرکت حدود 1/ 23 درصد کمتر شد و چاپ صفحات کاغذی نیز 7/ 58 درصد کاهش یافت. همچنین میزان بهره وری و سود شرکت 9/ 39 درصد افزایش یافت؛ درپایان این پروژه، 1/ 92 درصد کارکنان مایکروسافت از این روند کاری راضی بودند، به این معنا که آنها از انجام کارهای زیادتر در زمان کمتر، رضایت بیشتری دارند.

شرکت مایکروسافت قصد دارد به دلیل نتایج مثبت، این پروژه را در تابستان سال آینده تکرار کند تا در نهایت برای تغییر دائمی کاهش روزها و ساعات کار بعد از بررسی نتایج دو آزمایش تصمیم گیری کند. اگرچه این رویکرد ممکن است برای همه شرکت ها و کارمندان موثر نباشد اما قطعا بسیاری از کارکنان و کارمندان ترجیح می دهند کارهای خود را در روزهای کمتری از هفته و به صورت فشرده انجام دهند. همچنین شرکت مایکروسافت ژاپن قصد دارد با پرداخت 930 دلار کمک نقدی به کارکنان خود آنها را به سفرهای خانوادگی یا آموزشی بفرستد.این شرکت قصد دارد در تابستان سال آینده نیز این آزمایش را تکرار کند و در صورت ایجاد نتایج مشابه این طرح آزمایشی را به طرحی دائمی تبدیل خواهد کرد.

رئیس مایکروسافت ژاپن، تاکویا هیرانو، می گوید: «زمان کوتاهی کار کنید، استراحت خوبی داشته باشید و به دنبال یادگیری باشید. ضروری است در محیطی حضور پیدا کنید که به شما اجازه می دهد هدف خود را در زندگی بیابید و اثرگذاری بیشتری در کارتان داشته باشید. من کارکنانی می خواهم که بتوانند در زمان کاری 20 درصد کوتاه تر، به نتایج مشابه دست پیدا کنند.» شرکت های مختلفی در سراسر دنیا این آزمایش را اجرا کرده و به نتایج مشابهی رسیده اند. شرکتی نیوزیلندی به نام «پرپتوئال گاردین» در سال 2018 پس از دو ماه آزمایش به طور دائمی روزهای کاری خود را به 4 روز و 33 ساعت در هفته تقلیل داد و شاهد افزایش 24 درصدی کارآمدی کارکنان خود بود. کارکنان آن شرکت راندمان بسیار بالاتری پیدا کردند و مثل مایکروسافت، توانستند مصرف برق را کاهش دهند و زمان جلسات را پایین بیاورند.

در روسیه نیز پیشنهاد کم کردن روز کاری در هفته به منظور افزایش بهره وری نیروی کار ازسوی دمیتری مدودف نخست وزیر این کشور داده شده است که این ایده از طرف فدراسیون اتحادیه های کارگری مستقل پشتیبانی شد. در ماه اکتبر نیز وزارت کار و امور اجتماعی روسیه گزارشی از معرفی یک هفته کاری چهار روزه را به دولت آماده و ارسال کرد. نتایج مطالعاتی که توسط «هاروارد بیزنس ریویو» منتشر شده است نیز نشان می دهد کاهش ساعات کاری از 8 ساعت به 6 ساعت در روز نیز بر بهره وری کاری و احساس رضایت کارمندان موثر است. کاهش ساعات کار یک آژانس مسافرتی چینی برای کارمندان آن منجر به افزایش 13 درصدی بهره وری آنان شد. همچنین در آمریکا در سال 2017 طی یک آزمایشی نشان داده شده که میزان بهره وری در میان کارگران با کاهش روزهای کاری 4/ 4 درصد افزایش داشته است.

در انگلستان نیز این طرح به صورت آزمایشی اجرا شد که بهبود در کار و کاهش هزینه و رضایت کارمندان را به همراه داشت. با کاهش ساعت های کاری علاوه بر سفر هفتگی و گذراندن وقت بیشتری در کنار خانواده و افزایش 77 درصدی کیفیت زندگی کارکنان، آنها همچنین توانستند تقریبا 92 میلیارد پوند، حدود 2 درصد از کل گردش مالی هر ساله پس انداز کنند. بررسی های «دنیای اقتصاد» براساس نتایج آزمایش های انجام شده روی کارکنان در حوزه 4 روز کاری و ویکند سه روزه نشان می دهد: استراتژی های تغییر ساعات کار می تواند پیامدهای گسترده تری داشته باشد. این تغییرات، انگیزه کارکنان را به منظور یافتن راه هایی برای افزایش بهره وری در کار افزایش می دهد و به جای سخت تر کار کردن باهوش تر عمل می کنند. شرکت ها نیز سعی دارند به همین جهت هنگام بستن قرارداد به توافق در میزان بهره وری کارکنان و عدم کاهش حقوق و دریافتی های کارکنان توجه کنند. این طرح همچنین بر کار زنان بسیار تاثیرگذار است؛ زیرا بعد از مرخصی زایمان غالبا برای زنان ساعت های کاری به صورت پاره وقت و حقوق کمتر محاسبه می شود. تعطیلات سه روزه آخر هفته موجب می شود کارکنان به انجام امور شخصی، قرار ملاقات ها، خرید مواد غذایی و گذراندن وقت بیشتری با خانواده بپردازند.